Ombrophila

Cieniolubka

Cieniolubka szyszkowa (Ombrophila janthina)
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	workowce
Klasa	patyczniaki
Rząd	tocznikowce
Rodzina	Gelatinodiscaceae
Rodzaj	cieniolubka
Nazwa systematyczna
Ombrophila Fr. Summa veg. Scand., Sectio Post. (Stockholm): 357 (1849)
Typ nomenklatoryczny
Ombrophila violacea Fr. 1849
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Ombrophila Fr. (cieniolubka) – rodzaj grzybów z rodziny Gelatinodiscaceae.

Charakterystyka

Gatunki rodzaju Ombrophila tworzą galaretowate owocniki typu apotecjum. Wewnętrzna warstwa ich ekscypulum zbudowana jest z wąskich, splątanych strzępek zanurzonych w obfitym śluzie („textura intricata imbuta”). Zewnętrzna warstwa ekscypulum składa się z cienkościennych komórek o kształcie od pryzmatycznego do izodiametrycznego z ledwo zauważalnym śluzem. Typowa jest obecność romboidalnych (oktaedrycznych) kryształów, które często tworzą druzy. Aparat apikalny worków jest zwykle typu Calycina, ale czasami jest zredukowany, podobny do Hymenoscyphus, chociaż z pogrubioną podstawową częścią pierścienia. Ostre morfologiczne rozróżnienie między Ombrophila i Ascocoryne jest jednak trudne, czego przykładem jest Ombrophila lilacina (Fr.) P. Karst., niedawno przeniesione do Ascocoryne jako Ascocoryne lilacina (Fr.) Baral et all. Istnieje jednak tendencja do występowania gatunków Ombrophila na bardziej wilgotnych siedliskach, podczas gdy gatunki Ascocoryne są zwykle spotykane na wilgotnym drewnie z dala od strumieni i wód gruntowych.

Charakterystyczną cechą Ombrophila jest także kształt zarodników. Wyjątkowo duża grupa gatunków, zaliczana do podrodzaju Ombrophila, ma mniej lub bardziej elipsoidalne, proste askospory o stosunku długości do szerokości wynoszącym około 2–3 (–4). Gatunki te zasiedlają głównie rośliny zielne. Gatunki zaliczane do podrodzaju Leotiella mają askospory wydłużone, proste do silnie zakrzywionych, o stosunku długości do szerokości w zakresie 4–10.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Gelatinodiscaceae, Helotiales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

Takson ten utworzył Elias Fries w 1849 r. Gatunkiem typowym jest Ombrophila violacea Fr. 1849 Synonimy:

• Haplocybe Clem. 1909
• Kubickia Svrček 1957.

Polską nazwę rodzaju nadała w 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego.

Gatunki występujące w Polsce:

• Ombrophila frangulae Velen. 1934
• Ombrophila janthina (Fr.) Sacc. 1889 – cieniolubka szyszkowa
• Ombrophila morthieriana Rehm 1879
• Ombrophila rivulorum Velen. 1934

Nazwy naukowe według Index Fungorum. Wykaz gatunków według M.A. Chmiel i innych.

Przypisy