Orla Baszta
 Orla Baszta, widok ze Skrajnego Granatu | |
| Państwo | |
|---|---|
| Pasmo | |
| Wysokość |
2175 m n.p.m. |
| Pierwsze wejście |
26 sierpnia 1902 |
Położenie na mapie Tatr  | |
Położenie na mapie Karpat  | |
 49°13′38,3″N 20°02′08,7″E/49,227306 20,035750 | |
Orla Baszta (słow. Orlia bašta, niem. Adlerbastei, węg. Sas-orom) – położony na wysokości 2175 m szczyt w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich. W grani tej Orla Baszta znajduje się pomiędzy Orlą Przełączką Niżnią (ok. 2150 m) a Buczynowym Karbem, za którym znajdują się Buczynowe Turnie.
Opis szczytu
Orla Baszta ma charakterystyczny, łatwo rozpoznawalny kształt. Na południową stronę jej ściany opadają do Dolinki Buczynowej, na północną do Pańszczycy.
Szczyt nazwany tak został przez poetę Franciszka Henryka Nowickiego ok. 1901 r. Nazwa wywodzi się od kształtu turni przypominającej ruinę baszty. W 1903 r. ks. Walenty Gadowski poprowadził południowymi stokami szczytu Orlą Perć. Na odcinku pod Orlą Basztą do 2004 r. zdarzyły się 2 wypadki śmiertelne.
Pierwsze wejścia turystyczne:
- latem – Janusz Chmielowski, 26 sierpnia 1902 r. (samotnie, przed liczniejszą grupą),
- zimą – Aleksander Litwinowicz i Mariusz Zaruski, 14 marca 1910 r.
Widok ze szczytu Orlej Baszty jest ciekawy, choć nieco ograniczony przez stoki Koziego Wierchu i Buczynowych Turni.
Od lewej: Skrajny Granat, Granacka Przełęcz, Orle Turniczki, Orla Baszta, Pościel Jasińskiego, Buczynowe Czuby, Przełęcz Nowickiego, Wielka Buczynowa Turnia
Orla Baszta wśród opisanych obiektów
Orla Baszta po lewej stronie
Wielka Orla Turniczka i Orla Baszta (po lewej)
Szlaki turystyczne
– szlak Orlej Perci prowadzi z Granackiej Przełęczy przez północne ściany Orlich Turniczek, Orlą Przełączką Niżnią i podchodzi pod wierzchołek Orlej Baszty, omijając go od południa, dalej schodzi w dół na Pościel Jasińskiego (bardzo trudny, częściowo przewieszony komin). Orla Perć należy w tym rejonie do najtrudniejszych technicznie szlaków turystycznych (podobnie jak wejście na Kozi Wierch od strony Koziej Przełęczy), wymaga obycia z ekspozycją i dobrego przygotowania turystycznego.
Taternictwo
Rejon Orlej Baszty dopuszczony jest do uprawiania wspinaczki skalnej, ale tylko od strony Dolinki Buczynowej. Drogi wspinaczkowe:
- Granią z Orlej Przełączki Niżniej; II stopień trudności w skali tatrzańskiej, czas przejścia 10 min,
- Od północnego zachodu; II, kilka min,
- Prawym filarem północnej ściany: VI, 3 godz.,
- Prawą częścią północnej ściany; IV, 2 godz.,
- Lewą częścią północnej ściany; IV+, 2 godz.,
- Lewym skrajem północnej ściany; IV+, 3 godz.,
- Północno-wschodnim żebrem; V+, 4 godz.,
- Wschodnią granią z Pościeli Jasińskiego; III, 30 min,
- Prawą połacią południowej ściany; III, 1 godz. 15 min,
- Południową ścianą; II, 1 1/2 godz.,
- Środkiem południowej ściany; V, 2 1/2 godz.,
- Południowo-zachodnią grzędą; II, 1 1/2 godz.
Przypisy
- ↑ Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski, Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004, ISBN 83-7104-009-1.
- 1 2 3 Władysław Cywiński, Granaty, Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2013, ISBN 978-83-7104-046-7.
- 1 2 Dariusz Dyląg, Orla Perć: przewodnik wysokogórski, Pruszków: Rewasz, 2006, ISBN 83-89188-50-3.
- ↑ Józef Nyka, Tatry Polskie. Przewodnik, wyd. 13, Latchorzew: Wydawnictwo Trawers, 2003, ISBN 83-915859-1-3.
- 1 2 Witold Henryk Paryski, Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Granacka Przełęcz – Wołoszyn, t. 3, Warszawa: Sklep Podróżnika, 1992.
- ↑ Dozwolone rejony wspinaczkowe w TPN [online] [dostęp 2019-01-04].
Linki zewnętrzne
- Archiwalne widoki góry w bibliotece Polona