Ortygornis

	Ortygornis
	Reichenbach, 1852
	; Frankolin indyjski (O. pondicerianus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	grzebiące
Rodzina	kurowate
Podrodzina	bażanty
Plemię	Gallini
Rodzaj	Ortygornis
	Typ nomenklatoryczny
	Tetrao pondicerianus J.F. Gmelin, 1789
Synonimy
	Dendroperdix Roberts, 1922; Limnocolinus T.M. Crowe, Harley, Jakutowicz, Komen & A.A. Crowe, 1992;
	Dendroperdix Roberts, 1922; Limnocolinus T.M. Crowe, Harley, Jakutowicz, Komen & A.A. Crowe, 1992;
Gatunki
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	3 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Ortygornis – rodzaj ptaków z podrodziny bażantów (Phasianinae) w obrębie rodziny kurowatych (Phasianidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce, na Bliskim Wschodzie i w południowej Azji.

Morfologia

Długość ciała 30–38 cm; masa ciała samic 200–375 g, samców 255–510 g.

Systematyka

Etymologia

Ortygornis: gr. ορτυξ ortux, ορτυγος ortugos „przepiórka”; ορνις ornis, ορνιθος ornithos „ptak”.
Dendroperdix: gr. δενδρον dendron „drzewo”; περδιξ perdix, περδικος perdikos „kuropatwa”. Typ nomenklatoryczny: Perdix sephaena A. Smith, 1836.
Limnocolinus: gr. λιμνη limnē „bagno”; rodzaj Francolinus Stephens, 1819 (por. Colinus Goldfuss, 1820 (przepiór)). Typ nomenklatoryczny: Perdix gularis Temminck, 1815.

Podział systematyczny

Gatunki O. pondicerianus i O. gularis zostały przeniesione z rodzaju Francolinus, natomiast gatunek O. sephaena z monotypowego rodzaju Dendroperdix; w takim ujęciu do rodzaju należą następujące gatunki:

Ortygornis sephaena (A. Smith, 1836) – frankolin czubaty
Ortygornis pondicerianus (J.F. Gmelin, 1789) – frankolin indyjski
Ortygornis gularis (Temminck, 1815) – frankolin bagienny

Przypisy

↑ H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. xxviii. (niem.).
↑ A. Roberts. A review of the nomenclature of South African birds. „Annals of the Transvaal Museum”. 8 (4), s. 194, 1922. (ang.).
↑ T.M. Crowe, E.H. Harley, M.B. Jakutowicz, J. Komen & A.A. Crowe. Phylogenetic, taxonomic and biogeographical implications of genetic, morphological, and behavioral variation in francolins. „The Auk”. 109 (1), s. 37, 1992. DOI: 10.2307/4088264. (ang.).
↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-31] (ang.).
↑ D.W.D.W. Winkler D.W.D.W., S.M. Billerman & I.J.S.M.B.& I.J. Lovette S.M. Billerman & I.J.S.M.B.& I.J., Pheasants, Grouse, and Allies (Phasianidae), version 1.0, [w:] S.M.S.M. Billerman, B.K.B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020, DOI: 10.2173/bow.phasia1.01 [dostęp 2023-04-21] (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Ortygornis [dostęp 2026-08-31] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Dendroperdix [dostęp 2023-04-21] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Limnocolinus [dostęp 2026-08-31] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Gallini Billberg, 1828 (wersja: 2025-10-06). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-31].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[rei-1] H.G.L. Reichenbach: Avium systema naturale. Das natürliche system der vögel mit hundert tafeln grösstentheils original-abbildungen der bis jetzt entdecken fast zwölfhundert typischen formen. Vorlaüfer einer iconographie der arten der vögel aller welttheile. Dresden und Leipzig: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. xxviii. (niem.).

[rob-2] A. Roberts. A review of the nomenclature of South African birds. „Annals of the Transvaal Museum”. 8 (4), s. 194, 1922. (ang.).

[cro&inni-3] T.M. Crowe, E.H. Harley, M.B. Jakutowicz, J. Komen & A.A. Crowe. Phylogenetic, taxonomic and biogeographical implications of genetic, morphological, and behavioral variation in francolins. „The Auk”. 109 (1), s. 37, 1992. DOI: 10.2307/4088264. (ang.).

[ioc-4] F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-31] (ang.).

[botw-5] D.W.D.W. Winkler D.W.D.W., S.M. Billerman & I.J.S.M.B.& I.J. Lovette S.M. Billerman & I.J.S.M.B.& I.J., Pheasants, Grouse, and Allies (Phasianidae), version 1.0, [w:] S.M.S.M. Billerman, B.K.B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020, DOI: 10.2173/bow.phasia1.01 [dostęp 2023-04-21] (ang.).

[6] The Key to Scientific Names ↓, Ortygornis [dostęp 2026-08-31] .

[7] The Key to Scientific Names ↓, Dendroperdix [dostęp 2023-04-21] .

[8] The Key to Scientific Names ↓, Limnocolinus [dostęp 2026-08-31] .

[mie&kuz-9] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Gallini Billberg, 1828 (wersja: 2025-10-06). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-31].