Oskar Laske

Oskar Laske
Ilustracja
Oskar Laske w swojej pracowni (około 1920)
Data i miejsce urodzenia

8 stycznia 1874
Czerniowce

Data i miejsce śmierci

30 listopada 1951
Wiedeń

Narodowość

austriacka

Alma Mater

Akademia Sztuk Pięknych w Wiedniu

Dziedzina sztuki

malarstwo, architektura

Multimedia w Wikimedia Commons

Oskar Laske (ur. 8 stycznia 1874 w Czerniowcach, zm. 30 listopada 1951 w Wiedniu) – austriacki malarz, grafik i architekt.

Życiorys

Był najstarszym synem mistrza budowlanego i architekta Oskara Laskego(inne języki) i Xavery Fiali, córki mistrza budowlanego Antona Fiali z Czerniowic. Jego kuzynem i przyjacielem był pisarz Joseph Gregor. W dzieciństwie wraz z rodzicami przeniósł się do Wiednia, gdzie mieszkał do końca życia. Był narodowości austriackiej, posługiwał się językiem niemieckim, wyznawał rzymski katolicyzm. W latach 1888–1889 malastwa krajobrazowego uczył go Anton Hlávacek(inne języki).

Studiował architekturę w Wiedniu u Karla Königa (1892–1898). Uczył się w Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu u Ottona Wagnera (1899–1901). Pracował w biurze architektonicznym swego ojca od 1901 roku. Zwrócił się w kierunku malarstwa i rysunku w 1904 roku, ostatecznie porzucił architekturę na rzecz malarstwa około 1910 roku. Należał do Jungbundu od 1905 roku, do Hagenbundu od 1907 roku, Secesji Wiedeńskiej od 1924 roku oraz do Künstlerhausu od 1928 roku. Działał w Monnickendam(inne języki) i Amsterdamie w 1912 roku. Następnie pracował w Dordrechcie od 1912 do 1914 roku. Podczas I wojny światowej przebywał w Galicji, Słowenii i Istrii w stopniu oficerskim, a także na froncie nad Izonzo (zob. bitwy nad Isonzo). Później pracował jako cesarsko-królewski malarz wojenny. Podróżował po Europie i Bliskim Wschodzie. W 1916 roku poślubił pianistkę i nauczycielkę muzyki Emilie Klein (1882-1948). Rozpoczął pisanie dziennika w 1941 roku.

Jego uczennicą była Emma Bormann(inne języki). Członek honorowy londyńskiego stowarzyszenia Society of Painters, Pictors and Engravers (1926) oraz Vereins Deutscher Buchkünstler in Leipzig (1928).

Został pochowany na cmentarzu Lainzer Friedhof(inne języki) w Wiedniu razem z Emilie Laske, Louise Damisch, Gertude Melingo oraz Lilly Schulz-Laske.

Nagrody

Twórczość

Zajmował się grafiką (litografie), malarstwem (malarstwo olejne, akwarele, gwasze) i architekturą. Początkowo pozostawał pod wpływem impresjonizmu. Najbardziej jego znane prace malarskie cechuje humor, fantazja i zbliżenie się do groteski.

Tworzył m.in. martwe natury, dzieła historyczne, biblijne i rodzajowe. Ilustrował książki, m.in. Fausta, Dyla Sowizdrzała, bibliofilskie wydanie Przypadków Robinsona Kruzoe. Projektował także plakaty i witraże. Pracował jako scenograf w wiedeńskim Burgtheater.

Dzieła architektoniczne

Budynki mieszkalne

  • Wiedeń 13, Kopfgasse 8 (1899–1900)
  • Wiedeń 10, Oberlaaer Straße 233 (1900, zburzony)
  • Wiedeń 3, Linke Bahngasse 5 i 7 (z firmą budowlaną Laske & Fiala, 1900–1901; dekoracja elewacji nie zachowała się)
  • kamienica Flora-Hof(inne języki) w Wiedniu w stylu secesyjnym (1901–1902)
  • budynek mieszkalno-usługowy "Zum weißem Engel", Wiedeń 1, Bognergasse 9 / Naglergasse 10 (z firmą budowlaną Laske & Fiala, 1901–1902)
  • Wiedeń 7, Lerchenfelderstraße 139 (z firmą budowlaną Laske & Fiala, 1902)
  • Wiedeń 7, Neustiftgasse 67-69 (z firmą budowlaną Laske & Fiala, 1904)
  • Wiedeń 12, Arndtstraße 77 (z firmą budowlaną Laske & Fiala, 1904)
  • Wiedeń 14, Tyberggasse 8 (1905)
  • Wiedeń 2, Rustenschacherallee 30 (dawniej: Prater Gürtelstraße, 1907, zburzony)

Budynki przemysłowe, handlowe i inne

  • budynek Konsumanstalt der Berndorfer Metallwarenfabrik w Berndorfie (1904)
  • fabryka mięsa i wędlin w Berndorfie (1908)
  • piekarnia jasnego i ciemnego pieczywa w Berndorfie (1908)
  • hala fabryczna Vereinigte Electricitäts-Actiengesellschaft, Wiedeń 10, Gudrunstraße 187 (1908)
  • pomnik wojenny w Czerniowcach (rok nieznany)

Projekty wnętrz

  • projekt wnętrz kabaretu „Nachtlicht” (1904)
  • Jörgerbad, Wiedeń 17, Jörgerstraße 42-44, malowidła ścienne (zwierzęta z Arki Noego, 1912–1914)
  • Uniwersytet Ekonomiczny w Wiedniu 19, Franz-Klein-Gasse, widoki na porty w Konstantynopolu, Nowym Jorku, Hamburgu i Trieście na bocznych panelach ściennych foyer (1915–1916)

Projekty niezrealizowane

  • Pomnik Pokoju Światowego, Haga (1910)
  • Wiedeńska Izba Przemysłowo-Handlowa (rok nieznany; konkurs)
  • poczta główna (rok nieznany; konkurs)
  • obiekt uzdrowiskowy (rok nieznany; konkurs)

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Oskar Laske [online], RKD – Netherlands Institute for Art History [dostęp 2024-04-01] (ang. • niderl.).
  2. ↑ Nusin Arslan, Da und fort: die Zentralperspektive: Türkische Malerei konnte Monarchien auslöschen - und türkische Malerinnen? Ein Schauspiel der Welt, Logos Verlag Berlin GmbH, 20 czerwca 2016, s. 151, ISBN 978-3-8325-4181-1 (niem.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 OSKAR LASKE (Czernowitz 1874 - 1951 Vienna), From Attersee, 1948 [online], OneBid [dostęp 2023-12-20] (pol.).
  4. ↑ Laske, Lainzer Friedhof [online], www.viennatouristguide.at [dostęp 2023-12-20].
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 Jutta Brandstetter, Oskar Laske d.J. [online], Architektenlexicon Wien 1770-1945, 1 listopada 2005 [dostęp 2023-12-20] (niem.).
  6. ↑ Kenneth Birkin, Friedenstag and Daphne: An Interpretive Study of the Literary and Dramatic Sources of Two Operas by Richard Strauss, Garland, 1989, s. 58, ISBN 978-0-8240-0186-5 [dostęp 2023-12-20] (ang.).
  7. ↑ Winnipeg Art Gallery, Oskar Laske: Watercolours, The Gallery, 1964 [dostęp 2023-12-20] (ang.).
  8. ↑ I.S.abART person [online], cs.isabart.org [dostęp 2023-12-20].
  9. ↑ Laske [online], Bibliothèque nationale de France [dostęp 2023-12-20] (fr.).
  10. 1 2 Sotheby's, Art Nouveau, Art Deco, American Arts & Crafts, Sotheby's, 1993, s. 109 (ang.).
  11. 1 2 Kristian Sotriffer, Modern Austrian Art, Praeger, 1965, s. 107 [dostęp 2023-12-20] (ang.).
  12. ↑ FMR: The Magazine of Franco Maria Ricci, Franco Maria Ricci International, 1996, s. 40 [dostęp 2023-12-20] (hiszp.).
  13. ↑ Laske, Ehrengrab, Lainzer Friedhof [online], www.viennatouristguide.at [dostęp 2023-12-20].
  14. ↑ Art & business: gazeta aukcyjna, Wydawn. "Epoka-Dialog", 2008, s. 112 [dostęp 2023-12-20] (pol.).
  15. ↑ Hans Bisanz, Vienna 1900 and the Heroes of Modernism, Thames & Hudson, 2006, s. 384, ISBN 978-0-500-51313-2 [dostęp 2023-12-20] (ang.).
  16. 1 2 Hans Oskar Peter Utaipan, Nebenbei Antiquar: Antikenhandel ist seine Profession - eine hermaphroditisch schöne Frau seine große Liebe., tredition, 2 grudnia 2019, ISBN 978-3-7497-5008-5 [dostęp 2023-12-20] (niem.).
  17. 1 2 3 4 Andrzej Dulewicz, Encyklopedia sztuki: Austria, Niemcy, Szwajcaria, Warszawa: Warszawski Dom Wydawniczy, 1993, s. 235, ISBN 978-83-85558-92-7.
  18. ↑ Robinson Crusoe (Originaltitel) [online], www.europeana.eu [dostęp 2023-12-20] (pol.).
  19. ↑ Anthony Alofsin, When Buildings Speak: Architecture as Language in the Habsburg Empire and Its Aftermath, 1867-1933, University of Chicago Press, 2006, s. 72, ISBN 978-0-226-01507-1 (ang.).