Pandan

Pandan
	; Pandan trwały
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	pandanowce
Rodzina	pandanowate
Rodzaj	pandan
	Nazwa systematyczna
	Pandanus Parkinson; J. Voy. South Seas: 46 (1773)
	Typ nomenklatoryczny
	Pandanus tectorius S. Parkinson
	Multimedia w Wikimedia Commons

Pandan, pochutnik, pandanowiec (Pandanus Parkinson) – rodzaj roślin z rodziny pandanowatych obejmujący ok. 550 gatunków, występujących w tropikach Afryki, Azji, Australii i Polinezji. Przedstawiciele tego rodzaju zostali introdukowani do Ameryki Środkowej i na Florydę. W wielu obszarach rośliny te współdominują z palmami w lasach.

Owoce i nasiona wielu gatunków są jadalne. część przedstawicieli rodzaju uprawianych jest jako rośliny ozdobne, w strefach umiarkowanych jako rośliny doniczkowe.

Morfologia

Pokrój: Drzewa (osiągające do 20 m wysokości) i krzewy, często z korzeniami podporowymi, z pędami rozgałęziającymi się pozornie widlasto.
Liście: Równowąskie, długie (u P. furcatus do 6 m długości), zazwyczaj kolczaste na brzegach i na grzbiecie centralnej wiązki od spodu.
Kwiaty: Rozdzielnopłciowe (rośliny dwupienne), drobne, pozbawione okwiatu, zebrane w kolby.
Owoce: Pestkowce zrośnięte w często okazałych rozmiarów owocostany.

Systematyka

Systematyka według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026)

Rodzaj należy do rodziny pandanowatych (Pandanaceae), która m.in. wraz z siostrzaną rodziną okolnicowatych (Cyclanthaceae) należy do rzędu pandanowców w obrębie jednoliściennych.

Lista gatunków

Osobny artykuł: Lista gatunków z rodzaju pandan.

Zastosowanie

W krajach tropikalnych liście używane są do krycia dachów, a także wyplatania mat i koszyków. Niektóre gatunki, np. Pandanus veitchii, są uprawiane jako rośliny ozdobne.

Zobacz też

język pandanowy

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-24] (ang.).
↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-04-25].
1 2 3 4 5 6 7 StanisławS. Balcerkiewicz StanisławS., AlicjaA. Szweykowska AlicjaA., JerzyJ. Szweykowski JerzyJ. (red.), Słownik botaniczny, Wyd. 2 zm. i uzup, Warszawa: "Wiedza Powszechna", 2003, s. 627, ISBN 978-83-214-1305-1 .
↑ Jolanta i KarolJ.K. Węglarscy Jolanta i KarolJ.K., Rośliny dalekiej Azji, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2006, s. 88, ISBN 83-60247-27-7 .
↑ Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-24]. (ang.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-24] (ang.).

[A-3] Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-04-25].

[slownik-4] 1 2 3 4 5 6 7 StanisławS. Balcerkiewicz StanisławS., AlicjaA. Szweykowska AlicjaA., JerzyJ. Szweykowski JerzyJ. (red.), Słownik botaniczny, Wyd. 2 zm. i uzup, Warszawa: "Wiedza Powszechna", 2003, s. 627, ISBN 978-83-214-1305-1 .

[wegl-5] Jolanta i KarolJ.K. Węglarscy Jolanta i KarolJ.K., Rośliny dalekiej Azji, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2006, s. 88, ISBN 83-60247-27-7 .

[kew-6] Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-24]. (ang.).