Parafina

Parafina (z łac. parum affinis, niskie powinowactwo) – mieszanina stałych alkanów, zawierających od 16 do 48 atomów węgla w cząsteczce, wydzielana między innymi z ciężkich frakcji ropy naftowej o temperaturze wrzenia ponad 350 °C lub z frakcji smół wytlewnych z węgla brunatnego.

Zależnie od stopnia rafinacji, parafina jest barwy od jasnożółtej do białej. Ma postać krystalicznego wosku (tłusta w dotyku), nierozpuszczalnego w wodzie i etanolu, lecz rozpuszczalnego w wielu innych rozpuszczalnikach organicznych (na przykład w terpentynie, eterze). Jest odporna na działanie kwasów i zasad.

Parafinę uzyskuje się z gaczu parafinowego lub syntetycznie.

W zależności od składu wyróżnia się następujące rodzaje parafiny (klasyfikacja przykładowa):

parafina ciekła (inaczej olej parafinowy) – bezbarwny i bezwonny olej mineralny
parafina miękka (temperatura topnienia 45–50 °C)
parafina twarda (temperatura topnienia ok. 60 °C)

Parafiny (tylko w liczbie mnogiej) – w przemyśle petrochemicznym nazwa zwyczajowa alkanów alifatycznych (niecyklicznych) (w odróżnieniu od alkenów, zwanych olefinami, i cykloalkanów zwanych naftenami).

W chemii organicznej termin ten (przestarzały) obejmował również cykloalkany (tak zwane cykloparafiny).

Zastosowanie

Parafina stosowana jest między innymi do wyrobu świec, past połyskowych, zagęszczania olejów smarowych, konserwacji serów oraz jako materiał izolacyjny, a parafina ciekła do celów kosmetycznych i farmaceutycznych (m.in. jako środek przeczyszczający). Używa się jej także do bezpiecznego przechowywania metali alkalicznych (sodu, potasu itp.).

Ze względu na wysokie ciepło topnienia jest czasem używana w akumulatorach ciepła.

Przypisy

1 2 3 4 5 praca zbiorowa: Encyklopedia Powszechna PWN. T. 3. M-R. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975.
↑ Encyklopedia techniki CHEMIA. Warszawa: WNT, 1965.
↑ Mały słownik chemiczny. Jerzy Chodkowski (red.). Wyd. V. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
↑ UrganciU. N. UrganciU., AkyildizA. B. AkyildizA., PolatP. T.B. PolatP., A comparative study: the efficacy of liquid paraffin and lactulose in management of chronic functional constipation, „Pediatrics International”, 47 (1), 2005, s. 15–19, DOI: 10.1111/j.1442-200x.2004.02001.x, PMID: 15693860 (ang.).
↑ B. Le LuyerB.L.L. B B. Le LuyerB.L.L., M.M. Ménard M.M., [Constipation in children], „La Revue du praticien”, 4 (48), 1998, s. 376–381, PMID: 9781092 (fr.).

Linki zewnętrzne

Petroleum Hydrocarbon Ranges. caslab. [dostęp 2014-01-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-19)]. (ang.).

[pwn-1] 1 2 3 4 5 praca zbiorowa: Encyklopedia Powszechna PWN. T. 3. M-R. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975.

[ency-2] Encyklopedia techniki CHEMIA. Warszawa: WNT, 1965.

[bl-3] Mały słownik chemiczny. Jerzy Chodkowski (red.). Wyd. V. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.

[pmid15693860-4] UrganciU. N. UrganciU., AkyildizA. B. AkyildizA., PolatP. T.B. PolatP., A comparative study: the efficacy of liquid paraffin and lactulose in management of chronic functional constipation, „Pediatrics International”, 47 (1), 2005, s. 15–19, DOI: 10.1111/j.1442-200x.2004.02001.x, PMID: 15693860 (ang.).

[pmid9781092-5] B. Le LuyerB.L.L. B B. Le LuyerB.L.L., M.M. Ménard M.M., [Constipation in children], „La Revue du praticien”, 4 (48), 1998, s. 376–381, PMID: 9781092 (fr.).