Garnitur jubilerski

Garnitur jubilerski lub biżuteryjny albo parura – komplet biżuterii damskiej jednolitej kolorystycznie, wzorniczo i materiałowo tworzącej całość, złożony minimalnie z 3 ozdób przeznaczonych do jednoczesnego noszenia ich razem.

Termin pochodzi z języka francuskiego od wyrazu parure.

Parura złożona z co najmniej czterech ozdób określana jest jako duży garnitur (fr. grand parure), zaś złożona z dwóch ozdób określana jest jako pół-parura, inaczej półgarnitur (fr. demi-parure).

Charakterystyka

Garnitur jubilerski może składać się nawet z kilkunastu elementów biżuterii. Obowiązkowymi elementami garnituru jubilerskiego były kolia lub naszyjnik, kolczyki i para bransolet. W jego skład mogą wchodzić także brosza (większa i mniejsza lub czasem pojedyncza duża devant de corsage), diadem, grzebyki, pierścień, szpile, łańcuch zegarka itp. Nawet rączka parasolki i guziki mogą być dopasowane do biżuterii, podobnie jak pasek do sukni lub sprzączka do niego, bordiura rękawów i ozdoby do naszycia na stanik sukni.

Półgarnitur

Skromniejszą wersją garnituru jubilerskiego jest półgarnitur złożony z jedynie kolczyków i kolii (ewentualnie naszyjnika) lub kolczyków i broszy.

Historia i współczesność

Zadaniem garnituru jubilerskiego było m.in. podkreślenie pozycji społecznej jej właścicielki.

Ten rodzaj reprezentacyjnej biżuterii jest noszony do dzisiaj na europejskich dworach podczas oficjalnych uroczystości.

Zachowane w całości garnitury jubilerskie w oryginalnym etui stanowią rzadkość na rynku antykwarycznym, najczęściej spotykane są półgarnitury.

W kreowaniu imponujących garniturów jubilerskich wyróżniali się francuscy złotnicy epoki napoleońskiej. Napoleon podarował garnitur biżuteryjny swojej pierwszej żonie Józefinie, a także swojej drugiej żonie Marii Ludwice.

Termin parura odnosił się pierwotnie do biżuterii wykonanej wyłącznie ze szlachetnych kruszców i kamieni, ale współcześnie jest także używany w stosunku do kompletów sztucznej biżuterii utrzymanej w stylu vintage.

Zobacz też

parury humerału i alby – ozdobne pasy tkaniny z jedwabiu, zwykle okazale haftowane, naszywane dawniej (w średniowieczu) na humerale w postaci kołnierzyka oraz kwadratowych lub prostokątnych części na rękawach, a także u rąbka alby.

Przypisy

↑ Ewa Letkiewicz: Klejnoty w Polsce: czasy ostatnich Jagiellonów i Wazów. Wydawn. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2006, s. 457. ISBN 978-83-227-2599-3.
1 2 3 4 Desa Unicum Dom Aukcyjny: Aukcja Biżuterii 363ABD016. Warszawa: 2015, s. 14-15/76. ISBN 978-83-64871-36-8.
1 2 3 4 5 Dagmara Wójcik. Klejnoty i uczucia. Biżuteria dawna ze zbiorów Muzeum w Gliwicach (wystawa w willi Caro w Gliwicach). „Polski Jubiler”. 154, Styczeń 2017.
1 2 Naomi Thompson, Liz Tregenza: Style Me Vintage: Accessories: A guide to collectable hats, gloves, bags, shoes, costume jewellery & more. Pavilion Books, 2014. ISBN 978-1-909815-00-1.
1 2 Jubilerzy Napoleona: Marie-Étienne i Francois-Regnault Nitot. „Polski Jubiler”.
1 2 Ewa Letkiewicz. Polityczne konteksty sztuki. Klejnoty w imperium Napoleona. „TECHNE TEXNH seria nowa”, s. 122, 2006. DOI: 10.18778/2084.
↑ Longin Żarnowiecki: Historya i technika haftarstwa kościelnego. Nakł. "Przeglądu Katolickiego", 1902.
↑ Marta Michałowska: Leksykon włókiennictwa: surowce i barwniki, narzędzia i maszyny, techniki i technologie, wyroby i dziedziny. Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, 2006, s. 270. ISBN 978-83-922906-5-0.
↑ Tadeusz Albin Kruszyński: Parury, czyli dawne ozdoby alby i humerału : studjum z zakresu paramentyki. Kraków: Kraków : nakł. Miejskiego Muzeum Przemysłowego im. dra Adrjana Baranieckiego, Drukarnia Muzeum Przemysłowego pod kierownictwem Stefana Baranowskiego, 1929 (?).

[1] Ewa Letkiewicz: Klejnoty w Polsce: czasy ostatnich Jagiellonów i Wazów. Wydawn. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2006, s. 457. ISBN 978-83-227-2599-3.

[Desa-2] 1 2 3 4 Desa Unicum Dom Aukcyjny: Aukcja Biżuterii 363ABD016. Warszawa: 2015, s. 14-15/76. ISBN 978-83-64871-36-8.

[Wójcik-3] 1 2 3 4 5 Dagmara Wójcik. Klejnoty i uczucia. Biżuteria dawna ze zbiorów Muzeum w Gliwicach (wystawa w willi Caro w Gliwicach). „Polski Jubiler”. 154, Styczeń 2017.

[Vintage-4] 1 2 Naomi Thompson, Liz Tregenza: Style Me Vintage: Accessories: A guide to collectable hats, gloves, bags, shoes, costume jewellery & more. Pavilion Books, 2014. ISBN 978-1-909815-00-1.

[Jubiler_Polski-5] 1 2 Jubilerzy Napoleona: Marie-Étienne i Francois-Regnault Nitot. „Polski Jubiler”.

[Polityczne_konteksty-6] 1 2 Ewa Letkiewicz. Polityczne konteksty sztuki. Klejnoty w imperium Napoleona. „TECHNE TEXNH seria nowa”, s. 122, 2006. DOI: 10.18778/2084.

[7] Longin Żarnowiecki: Historya i technika haftarstwa kościelnego. Nakł. "Przeglądu Katolickiego", 1902.

[8] Marta Michałowska: Leksykon włókiennictwa: surowce i barwniki, narzędzia i maszyny, techniki i technologie, wyroby i dziedziny. Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, 2006, s. 270. ISBN 978-83-922906-5-0.

[9] Tadeusz Albin Kruszyński: Parury, czyli dawne ozdoby alby i humerału : studjum z zakresu paramentyki. Kraków: Kraków : nakł. Miejskiego Muzeum Przemysłowego im. dra Adrjana Baranieckiego, Drukarnia Muzeum Przemysłowego pod kierownictwem Stefana Baranowskiego, 1929 (?).