Thiel (2022) | |
| Data i miejsce urodzenia |
11 października 1967 |
|---|---|
| współzałożyciel | |
| Przynależność | |
Peter Andreas Thiel (ur. 11 października 1967 we Frankfurcie nad Menem) – amerykański przedsiębiorca pochodzenia niemieckiego, menedżer funduszu hedgingowego, inwestor venture capital.
Wraz z Elonem Muskiem i Maxem Levchinem, Thiel współzałożył PayPal i był jego CEO. Był założycielem Clarium Capital i jednym z menedżerów Founders Fund, funduszu venture capital, który założył z Kenem Howerym i Łukaszem Noskiem w 2005. Był jedną z pierwszych osób, które zainwestowały w Facebooka, popularny serwis społecznościowy, zasiadał w gronie członków jego zarządu. Współzałożyciel i przewodniczący rady nadzorczej Palantir Technologies.
Thiel był na 103 miejscu w rankingu najbogatszych ludzi na świecie magazynu Forbes w maju 2025, wart 20,8 mld USD.
W 2025 roku znalazł się na liście 100 najbardziej wpływowych osób w dziedzinie sztucznej inteligencji sporządzonej przez Time.
Urodził się we Frankfurcie nad Menem, w Niemczech Zachodnich. Do Stanów Zjednoczonych przybył z rodzicami będąc niemowlęciem. Wkrótce jednak przeprowadzili się do Republiki Południowej Afryki, gdzie Peter spędził swoje dzieciństwo. Rodzina później osiedliła się w amerykańskim Foster City. Jego ojciec pracował jako inżynier chemiczny. Thiel bardzo dobrze grał w szachy, zajął siódme miejsce w krajowym rankingu szachowym do lat trzynastu. Studiował filozofię i prawo na Stanford University. Podczas studiów założył The Stanford Review, obecnie główne konserwatywno-libertariańskie pismo uniwersytetu. Otrzymał stopień B.A. z filozofii w Stanford w 1989 r. i Juris Doctor w Stanford Law School w 1992 roku.
Thiel pracował przez rok w kancelarii sędziego Jamesa Larry’ego Edmondsona, a następnie w nowojorskiej firmie prawniczej Sullivan & Cromwell. W latach 1993–1996 handlował instrumentami pochodnymi dla Credit Suisse Group.
W 1996 r. wrócił do Doliny Krzemowej. W tym samym roku, dzięki milionowi dolarów zebranym od przyjaciół i rodziny założył Thiel Capital Management, fundusz multistrategiczny. Początkowo stracił 100 tysięcy dolarów na nieudanej inwestycji w projekt internetowego kalendarza tworzonego przez jego kolegę Łukasza Noska. Wkrótce przyjaciel Noska, Max Levchin, przedstawił Thielowi swój pomysł na firmę Fieldlink zajmującą się kryptografią. Ten wspólny projekt Levchina, Noska i Thiela ewoluował, aż stał się PayPalem, firmą specjalizującą się w płatnościach przez Internet. Niedługo później do projektu dołączył Elon Musk. Po współzałożeniu PayPal, Thiel wprowadził firmę na giełdę 15 lutego 2002, i pod koniec roku eBay nabył ją za 1,5 miliarda dolarów. Jego 3,7% udział w PayPal odpowiadał w czasie sprzedaży ok. 55 milionom dolarów.
Po sprzedaży PayPala Thiel założył fundusz hedgingowy global macro, Clarium. W 2004 r. wartość Clarium szacowano na ok. 270 milionów dolarów. W 2005 r. firma Clarium została wyróżniona jako fundusz roku global macro przez czasopisma MarHedge i Absolute Return. Podejście Thiela do inwestycji stało się tematem rozdziału w książce Steve’a Drobny’ego Inside the House of Money. Thiel przewidział osłabienie dolara amerykańskiego i znaczące zyski przyniósł mu ponowny wzrost jego wartości.
W 2004 r., na długo zanim kryzys finansowy to potwierdził, Thiel mówił o migracji bańki internetowej lat 2000. w kierunku sektora finansowego. Wymienił General Electric, z jego długą linią finansowania, oraz Walmart jako zagrożone. W tym samym czasie mówił też o „bańce rynku nieruchomości”. Dlatego w 2004 r. wstrzymał się z kupnem duplexu Marthy Stewart na Manhattanie za 7 milionów dolarów. W 2004 r. nieruchomość sprzedano za 6,65 miliona dolarów komu innemu, po czym była na rynku aż do początku 2010, kiedy to sprzedała się za 15,9 miliona dolarów, a potem cenę opuszczono na 13,9 miliona
Pod koniec roku 2004, Thiel zainwestował 500 tys. dolarów w świeżo powstałego Facebooka za 10,2% udziałów w firmie i miejsce w zarządzie. Był pierwszym dużym inwestorem tej młodej firmy. Kiedy Facebook wszedł na giełdę wiosną 2012 r. Thiel sprzedał część posiadanych akcji za 638 milionów dolarów, a kilka miesięcy później kolejny pakiet za ok. 1 miliard dolarów. Na początku 2022 r. odszedł z rady dyrektorów.
W 2003 r. Peter Thiel wraz z Alexem Karpem, Joe Lonsdale’m, Stephenem Cohenem i Nathanem Gettingsem założył spółkę Palantir Technologies specjalizującą się w analizie dużych zbiorów danych. Thiel jest prezesem, a Karp dyrektorem generalnym. Motywacją Thiela do założenia firmy miały być ataki terrorystyczne z 11 września 2001, celem jego firmy miała być identyfikacja i ściganie terrorystów. Nazwa została zaczerpnięta z uniwersum Władcy Pierścieni, w której palantir był wszechmocnym kamieniem umożliwiającym komunikację i obserwację wrogów. Palantir Technologies tworzy oprogramowanie umożliwiające klientom przeszukiwanie szerokich baz danych. W 2004 r. w Palantir zainwestował fundusz In-Q-Tel związany z amerykańską Centralną Agencja Wywiadowczą (CIA). W 2013 r. Forbes informował, że Palantir stał się firmą zajmującą się wydobywaniem ogromnych zbiorów danych dla różnych agencji wywiadowczych i organów ścigania. Systemy Palantira mają też zapobiegać atakom terrorystycznym. W 2020 r. Palantir zadebiutował na nowojorskiej giełdzie z wyceną ok. 20 miliardów dolarów. W lipcu 2025 r. wartość spółki szacowano na ponad 300 miliardów dolarów.
Działalność Palantira budzi krytykę i zaniepokojenie części opinii publicznej i ekspertów, m.in. ze względu zagrożenia dotyczące prywatności czy współpracę firmy z izraelskim wojskiem prowadzącym działania wojenne w Strefie Gazy i oskarżanym o dokonywanie o ludobójstwa.
W 2005 r. Thiel wraz Kenem Howery i Łukaszem Noskiem założył fundusz Founders Found. Thiel zainwestował w kilka początkujących firm: Slide.com, LinkedIn, Friendster, RapLeaf, Geni.com, Yammer, Yelp, Inc., Powerset, Vator, i IronPort. Slide, LinkedIn, Yelp, Geni.com i Yammer zostały założone przez byłych kolegów Thiela z PayPal: Slide przez Maxa Levchina, LinkedIn przez Reida Hoffmana, Yelp przez Jeremy’ego Stoppelmana, Geni.com, Yammer przez Davida Sacksa, a Xero przez Roda Drury’ego. Czasopismo Fortune donosi, że twórcy PayPal założyli lub zainwestowali w dziesiątki nowych firm, o łącznej wartości około 30 miliardów dolarów. W kręgach Doliny Krzemowej, Thiel ma przezwisko „Don of the PayPal Mafia”, jak zauważa artykuł w Fortune. Poglądy Thiela na zarządzanie są bardzo cenione[przez kogo?], szczególnie jego słynna uwaga, że sukces początkującej firmy jest ściśle powiązany z niską płatnością dyrektora generalnego.
Thiel pojawia się czasem w roli komentatora CNBC, wiele razy wystąpił w Closing Bell z Marią Bartiromo i w Squawk Box z Becky Quick. Dwa wywiady przeprowadził z nim Charlie Rose dla PBS. W 2006 r. otrzymał nagrodę w dziedzinie przedsiębiorczości Herman Lay Award for Entrepreneurship. W 2007 World Economic Forum uznało go za Young Global leader (młodego lidera światowego) w gronie innych 250 liderów poniżej lat 40. 7 listopada 2009 Thiel otrzymał stopień honorowy doktora na Universidad Francisco Marroquín.
Pisywał artykuły dla The Wall Street Journal, First Things, Forbes, oraz Policy Review, czasopisma wydawanego przez Hoover Institution, w którego zarządzie zasiada.
W grudniu 2010 Thiel zorganizował spotkanie z innymi przedsiębiorcami Doliny Krzemowej, którego tematem była przyszłość nauki i technologii. Wygłosił na nim opinię, że poprzez inwestowanie w idee futurystyczne, społeczeństwo może podnieść stopę życiową ludzkości.
W lutym 2006 Thiel zapewnił 100 000 dolarów jako dopełniający fundusz do dotacji otrzymywanych w projekcie Singularity Challenge w Singularity Institute for Artificial Intelligence. Został też członkiem zarządu instytutu i w 2006 wystąpił na Singularity Summit w Stanford.
We wrześniu 2006 Thiel ogłosił, że przekaże 3,5 miliona dolarów na rzecz badań zapobiegających starzeniu, w formie Methuselah Mouse Prize w Methuselah Foundation. Jako powody podał: „Szybkie postępy w naukach biologicznych wskazują na możliwość odkrycia skarbów w tym stuleciu, łącznie z wielką poprawą zdrowia i długowieczności dla wszystkich. Wspieram dra de Greya, bo wierzę, że jego rewolucyjne podejście do starzenia się przyspieszy proces badań, pozwalając wielu ludziom i ich bliskim żyjącym dzisiaj cieszyć się znacznie dłuższym i zdrowszym życiem. („Rapid advances in biological science foretell of a treasure trove of discoveries this century, including dramatically improved health and longevity for all. I’m backing Dr. de Grey, because I believe that his revolutionary approach to aging research will accelerate this process, allowing many people alive today to enjoy radically longer and healthier lives for themselves and their loved ones.”)
W maju 2007 Thiel przekazał połowę 400 000 dolarowego funduszu dopełniającego na doroczną zbiórkę funduszy Singularity Challenge.
15 kwietnia 2008 Thiel przekazał 500 000 dolarów na rzecz nowego The Seasteading Institute, prowadzonego przez Patri Friedmana, który ma na celu „założenie stałych, niezależnych wspólnot oceanicznych, aby umożliwić doświadczenia i zmiany poprzez różne systemy społeczne, polityczne i legalne” („to establish permanent, autonomous ocean communities to enable experimentation and innovation with diverse social, political, and legal systems”). Kolejną dotację przekazał w 2010: 250 000 dolarów, a następnie 100 000 dolarów jako fundusze dopełniające.
29 września 2010 Thiel ogłosił stworzenie stowarzyszenia Thiel Fellowship, które da 100 000 dolarów 20 osobom w wieku poniżej 20 lat, aby zachęcić ich do porzucenia college’u i zajęcia się przedsiębiorczością.
Thiel wspiera Committee to Protect Journalists, który opowiada się za prawem dziennikarzy do swobodnego przekazywania informacji bez obawy o represje.
Zapytany o przekonania polityczne w 2006 w wywiadzie dla United Press International, Thiel stwierdził: „Byłem dosyć zagorzałym libertarianinem, kiedy zaczynałem [w biznesie]. Jestem o wiele większym libertarianinem obecnie” („Well, I was pretty libertarian when I started [in business]. I’m way libertarian now.”). Określany jako samozwańczy konserwatywny libertarianin. Na łamach Politico jego poglądy określono jako miszmasz libertarianizmu i nacjonalizmu. Jest krytyczny wobec programów opieki społecznej.
W dwuczęściowym artykule dla Cato Institute, Thiel napisał: „Nie wierzę już, że wolność i demokracja mogą iść w parze” („I no longer believe that freedom and democracy are compatible.”). Thiel wyjaśnił potem kilka zdań swojego pierwotnego wystąpienia w kolejnym artykule, mówiąc: „Mimo że nie sądzę, żeby należało odbierać prawo do głosowania jakiejkolwiek grupie ludzi, to nie mam wielkich nadziei, że głosowanie w czymś pomaga” („While I don’t think any class of people should be disenfranchised, I have little hope that voting will make things better.”).
Jest długoletnim członkiem Partii Republikańskiej, jednak wyraża też swoją sympatię dla Partii Libertariańskiej. W 2016 r. przemawiał na konwencji Partii Republikańskiej: w swojej przemowie m.in. poparł kandydaturę Donalda Trumpa, diagnozował problemy USA oraz wyraził dumę z bycia gejem.
W 2010 r. Thiel poparł Meg Whitman (która będąc CEO firmy eBay kupiła PayPal m.in. od Thiela) kiedy kandydowała (bezskutecznie) w wyborach na gubernatora stanu Kalifornia. Przeznaczył na tę kampanię maksymalną dozwoloną kwotę 25 900 dolarów. Przekazywał datki także na kampanie Orrina Hatcha i Teda Cruza.
W grudniu 2007 popierał kandydaturę Rona Paula na prezydenta Stanów Zjednoczonych w prawyborach Partii Republikańskiej. W 2016 poparł kandydaturę Donalda Trumpa w ówczesnych wyborach prezydenckich i wsparł jego kampanię kwotą 1,25 miliona dolarów. Thiel był jednym z pierwszych zwolenników Trumpa w kręgu Doliny Krzemowej. W 2022 przeznaczył 32 miliony dolarów na rzecz kampanii kandydatów republikańskich w wyborach do Kongresu, w tym na fundusz kampanijny J.D. Vance’a.
Thiel wspierał też kampanie o prawa osób homoseksualnych, np. American Foundation for Equal Rights i GOProud.
Thiel jest wymieniony jako członek Steering Committee w The Bilderberg Group, zespole wpływowych liderów biznesu i przywódców rządowych, która spotyka się co roku za zamkniętymi drzwiami bez dostępu prasy, by omówić sprawy światowe. Jest współzałożycielem zamkniętego stowarzyszenia „Dialog”, w ramach którego zaproszeni wpływowi ludzie debatują ze sobą. W czerwcu 2026 r. ujawniono kulisy funkcjonowania tej grupy, rokrocznie ok. 200 członków uczestniczy w zamkniętych spotkaniach.
W 2007 r. na łamach blogu technologicznego Gawker opublikowano artykuł, w którym twierdzono, że Peter Thiel jest gejem. Później Thiel osobiście ujawnił się jako osoba homoseksualna. W 2017 wziął ślub ze swoim partnerem Mattem Danzeisenem w Wiedniu. Danzeisen jest bankierem inwestycyjnym, pracował m.in. w BlackRock i Bank of American Securities. Mają dwójkę dzieci. W czasie małżeństwa miał być w relacji romantycznej z modelem i influencerem Jeffem Thomasem, aż do śmierci Thomasa w 2023 roku.
W 2011 r. uzyskał w trybie przyśpieszonym obywatelstwo Nowej Zelandii, po zakupieniu rozległych terenów na jej terenie. W 2017 r. ujawniono, że Thiel spędził tylko 12 dni w tym kraju przed otrzymaniem obywatelstwa. W 2022 r., po skargach grup ekologów, lokalny samorząd odrzucił wniosek Thiela o wybudowanie kompleksu mieszkalnego przypominającego bunkier.
Wychowany był w wierze ewangelickiej, twierdził że wierzy w prawdziwość chrześcijaństwa. Określa siebie jako ortodoksyjnego chrześcijanina. Thiel interesuje się zagadnieniem antychrysta. W 2025 r. wygłosił czteroczęściową serię wykładów skoncentrowaną na temacie antychrysta dla zamkniętego grona słuchaczy. W trakcie miał ostrzegać przed fałszywymi prorokami i antychrystem, którego definiuje jako globalny, technologiczny i autorytarny system oraz przed jego legionistami, którymi mają być krytycy technologii, sztucznej inteligencji i innowacji.
Wkład kulturalny Thiela to np. produkcja filmu “Thank You for Smoking” w 2005 r., opartego na powieści Christophera Buckleya z 1994 pod tym samym tytułem. Thiel jest współautorem (z Davidem O. Sacksem, producentem TYFS) książki z 1995 pt. The Diversity Myth: ‘Multiculturalism’ and the Politics of Intolerance at Stanford, która spotkała się z gwałtownym protestem Condoleezzy Rice.
W filmie The Social Network Petera Thiela gra aktor Wallace Langham. Film przedstawia go jako anioła biznesu inwestującego 500 000 dolarów w Facebook. W serialu Playlista jego postać gra Orlando Wells.