Pojana

Pojana
	Poiana
	J.E. Gray, 1864
	; Pojana kongijska (P. richardsonii)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	drapieżne
Podrząd	kotokształtne
Infrarząd	Viverroidea
Rodzina	wiwerowate
Podrodzina	Genettinae
Rodzaj	pojana
	Typ nomenklatoryczny
	Genetta richardsonii T.R.H. Thomson, 1842
Rodzaje
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Pojana (Poiana) – rodzaj ssaków z podrodziny Genettinae w obrębie rodziny wiwerowatych (Viverridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce (Liberia, Wybrzeże Kości Słoniowej, Kamerun, Republika Środkowoafrykańska, Gwinea Równikowa, Gabon, Kongo i Demokratyczna Republika Konga).

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 30–38 cm, długość ogona 34–40,2 cm; masa ciała 455–750 g. Wzór zębowy: I ${\tfrac {3}{3}}$ C ${\tfrac {1}{1}}$ P ${\tfrac {4}{4}}$ M ${\tfrac {1}{2}}$ = 38.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1864 roku angielski zoolog John Edward Gray w artykule zatytułowanym Przegląd rodzajów i gatunków wiwerowatych (Viverridae) oparty na kolekcji w Muzeum Brytyjskim, opublikowanym na łamach „Proceedings of the Zoological Society of London”. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) pojana kongijska (P. richardsonii).

Etymologia

Poiana: etymologia niejasna, J.E. Gray nie wyjaśnił znaczenia nazwy rodzajowej; Palmer sugerował, że nazwa pochodzi najwyraźniej od drugiego człony dawnej nazwy Bioko – Fernando Po, na której znaleziono okaz typowy.

Podział systematyczny

Istnieją dwie, szeroko oddzielone (około 1600 km) od siebie allopatryczne populacje Poiana: populacja zamieszkująca Kongo (P. richardsonii) oraz populacja z zachodniej Afryki, która została podniesiona w 1974 roku do rangi gatunku (P. leightoni). Zapisy Poiana są nieliczne i rozproszone, jednak najnowsze badania potwierdzają status leightoni jako odrębnego gatunku. Do rodzaju należą następujące gatunki:

Grafika	Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa	Podgatunki	Rozmieszczenie geograficzne	Podstawowe wymiary	Status IUCN
	Poiana leightoni	Pocock, 1908	pojana zachodnioafrykańska	gatunek monotypowy	zachodnia Afryka w Liberii i Wybrzeżu Kości Słoniowej; niepotwierdzony w południowo-wschodniej Gwinei	DC: 30–38 cm DO: 35–40 cm MC: 500–700 g	VU
	Poiana richardsonii	(T.R.H. Thomson, 1842)	pojana kongijska	2 podgatunki	lasy nizinne i górskie w Kamerunie, Republice Środkowoafrykańskiej, Gwinei Równikowej (w tym na wyspie Bioko), Gabonie, Kongu i Demokratycznej Republice Konga	DC: 32–40 cm DO: 34–40 cm MC: 455–750 g	LC

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, VU – gatunek narażony.

Uwagi

↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 J.E. Gray. A revision of the genera and species of Viverrine animals (Viverridae) founded on the collection in the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1864, s. 507, 520, 1864. (ang.).
1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 141. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 408. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
1 2 3 4 5 6 A.P. Jennings & G. Veron: Family Viverridae (Civets, Genets and Oyans). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 215. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Poiana. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-03-13].
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 650. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 555, 1904. (ang.).
↑ D.R. Rosevear. The carnivores of West Africa. „Trustees of the British Museum (Natural History), London”. 723, s. 1–548, 1974. (ang.).
↑ P. Gaubert, G. Veron & M. Tranier. Genets and "genet-like" taxa (Carnivora, Viverrinae): Phylogenetic analysis, systematics and biogeographic implication. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 134 (3), s. 317–334, 2002. DOI: 10.1046/j.1096-3642.2002.00001.x. (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-06-27]. (ang.).
↑ Taxonomy: Poiana – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-06-27]. (ang.).

[11] DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

[Gray-1] 1 2 J.E. Gray. A revision of the genera and species of Viverrine animals (Viverridae) founded on the collection in the British Museum. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1864, s. 507, 520, 1864. (ang.).

[miiz-2] 1 2 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 141. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[icmw-3] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 408. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[hmw-4] 1 2 3 4 5 6 A.P. Jennings & G. Veron: Family Viverridae (Civets, Genets and Oyans). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 215. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.).

[Wilson&Reeder-5] D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Poiana. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-03-13].

[amw-6] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 650. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[Palmer-7] T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 555, 1904. (ang.).

[Rosevear-8] D.R. Rosevear. The carnivores of West Africa. „Trustees of the British Museum (Natural History), London”. 723, s. 1–548, 1974. (ang.).

[Gaubert&inni-9] P. Gaubert, G. Veron & M. Tranier. Genets and "genet-like" taxa (Carnivora, Viverrinae): Phylogenetic analysis, systematics and biogeographic implication. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 134 (3), s. 317–334, 2002. DOI: 10.1046/j.1096-3642.2002.00001.x. (ang.).

[mdd-10] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-06-27]. (ang.).

[12] Taxonomy: Poiana – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-06-27]. (ang.).