Prehnit
 | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
zasadowy glinokrzemian wapnia i glinu (Ca2Al[(OH)2AlSi3O10]) |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa |
6–6,5 |
| Przełam |
nierówny/nieregularny |
| Łupliwość |
doskonała |
| Pokrój kryształu |
tabliczkowy, słupkowy, igiełkowy |
| Przezroczystość |
przeświecający |
| Układ krystalograficzny |
rombowy |
| Klasa krystalograficzna |
piramidalna |
| Właściwości mechaniczne |
kruchy |
| Gęstość |
2,8–2,95 g/cm³ |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
biała, szara, zielonawa, żółtawa |
| Rysa |
biała |
| Połysk |
szklisty, perłowy |
| Współczynnik załamania |
1,611–1,665 (dwuosiowy) |
| Inne |
dwójłomność: 0,021–0,033 pleochroizm: słaby |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
9.DP.20 |
Prehnit – minerał z grupy krzemianów. Nazwa pochodzi od nazwiska holenderskiego pułkownika Hendrika van Prehna (1733–1785), który odkrył go na Przylądku Dobrej Nadziei w 1774 r.
Pospolity minerał rodingitów powstający w ostatnim stadium rodingityzacji na skutek niskotemperaturowych procesów hydrotermalnych, należy do gromady glinokrzemianów wstęgowych.
Charakterystyka
Właściwości
Tworzy kryształy tabliczkowe, rzadziej słupkowe i igiełkowe. Występuje też w formie skupień zbitych, ziarnistych, naciekowych, groniastych i kulistych. Dobrze wykształcone kryształy są spotykane w druzach i szczelinach skalnych. Jest kruchy. Skupienia włókniste wykazują połysk jedwabisty. Niekiedy wykazuje efekt kociego oka.
Występowanie
Stanowi produkt hydrotermalnych przeobrażeń skał magmowych (głównie bazaltów i gabr). Towarzyszą mu zwykle kalcyt, epidot, kwarc, babingtonit, laumontyt, datolit, apofyllit, aerinit oraz miedź rodzima.
Miejsca występowania:
- Na świecie: USA – New Yersey, Massachusetts, Michigan, Wirginia, Kanada – Quebec, Australia – k. Sydney, Namibia – Doros, RPA – Cradoc w Namaqua, Rosja – Ural, Zabajkale, Indie, Pakistan, Chiny.
- W Europie: Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Czechy, Włochy.
- W Polsce: Występuje wśród produktów przeobrażenia hydrotermalnego skał magmowych (pegmatytów), a także jako składnik żył tnących amfibolity, łupki amfibolowe, – okolice Świdnicy, Dzierżoniowa, Ząbkowic Śląskich, eklogity Gór Śnieżnickich i Gór Sowich oraz szczelin w obrębie skał metamorficznych Dolnego Śląska. Występuje również w cieszynitach i granitach tatrzańskich.
Skała prehnitowa znana jest z Jordanowa Śląskiego k. Sobótki.
Zastosowanie
Ma znaczenie naukowe (określanie warunków i charakteru przemian metamorficznych) oraz kolekcjonerskie. Wykorzystywany czasami w jubilerstwie (szlif fasetkowy, szlif kaboszonowy). Zazwyczaj wyrabia się z niego paciorki do naszyjnków, drobną galanterie ozdobną oraz niewielkie rzeźby.
Przypisy
Bibliografia
- W. Heflik, L. Natkaniec-Nowak: Minerały Polski. Antykwa, 1998.
- J. Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów. Videograf II, 2003.