Pretoria

Pretoria
Ilustracja
Centralna dzielnica miasta
Herb Flaga
Herb Flaga
Dewiza: Praestantia Praevaleat Pretoria
Państwo

 Południowa Afryka

Prowincja

Gauteng

Dystrykt

Tshwane

Burmistrz

Nasiphi Moya

Powierzchnia

687,54 km²

Wysokość

1370 m n.p.m.

Populacja (2010)

 

• liczba ludności

741 651

• gęstość

1100 os./km²

Nr kierunkowy

narodowy: 012
międzynarodowy: +2712

Kod pocztowy

0001 • 0002

Położenie na mapie Gautengu
Mapa konturowa Gautengu, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Pretoria”
Położenie na mapie Południowej Afryki
Mapa konturowa Południowej Afryki, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Pretoria”
Ziemia25°43′32″S 28°14′38″E/-25,725556 28,243889
Strona internetowa

Pretoria – miasto w Południowej Afryce i administracyjna stolica państwa. Pretoria to 8. najbogatsze miasto w Afryce i 4. najbogatsze miasto w kraju.

Położenie

Miasto położone jest w północno-wschodniej części kraju na wyżynie Niski Weld (1360 m n.p.m.), w prowincji Gauteng, 50 km na północ od Johannesburga. Leży nad rzeką Apies i rozciąga się w pasie przejściowym między płaskowyżem Highveld na południu a niżej położonym Bushveld na północy na wschód do podnóża gór Magaliesberg. Pretoria znajduje się w strefie wilgotnego klimatu subtropikalnego

Nazwa

7 marca 2005 roku rada miejska Pretorii podjęła decyzję o zmianie nazwy miasta na Tshwane. Dotychczasowa nazwa oddawała cześć burskiemu generałowi Andriesowi Pretoriusowi, który stał się bohaterem po pokonaniu Zulusów w bitwie nad Blood River, natomiast „tshwane” oznacza „wszyscy jesteśmy równi” w języku tswana. Istnieją również teorie, które wiążą tę nazwę z synem lokalnego wodza plemienia Nguni, a także ze słowem „tshwenyana”, które w języku sotho oznacza małpę.

Zmianę nazwy miasta zaakceptował Południowoafrykański Komitet Nazw Geograficznych, jednak by ta oficjalnie uległa zmianie, musi na nią wyrazić zgodę jeszcze rząd Południowej Afryki, który przez kilka kolejnych lat tego nie uczynił.

Mieszkańcy Pretorii często nazywają swoje miasto „Jacaranda City” (miasto Jakarandy), ponieważ w mieście jest ponad 50 000 krzewów jakarandy.

Historia

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Pretoria została założona w 1855 roku przez Marthinusa Pretoriusa jako stolica Transwalu. Miasto zostało nazwane na cześć Andriesa Pretoriusa, ojca Marthinusa i burskiego wojskowego i polityka. 2 maja 1857 roku pierwszym sędzią miasta został Andries Du Toit, który w tym samym roku wydzielił działki w mieście.

W 1860 roku Pretoria została siedzibą rządu Transwalu.

W czasie II wojny burskiej Pretoria został opanowana przez wojska brytyjskie. W 1899 roku w mieście był więziony Winston Churchill. 31 maja 1902 roku po podpisaniu pokoju w Vereeniging, republiki burskie zostały koloniami brytyjskimi, a wraz z nimi również i Pretoria przeszła pod władanie Brytyjczyków.

Od 1910 roku Pretoria pełni funkcję stolicy administracyjnej Związku Południowej Afryki (od 1961 roku Południowa Afryka). Dzięki temu miasto zaczęło prosperować, a jego znaczenie jako ośrodka administracyjnego wzrosło, podobnie jak proces industrializacji. Spowodowało to dalszą urbanizację i boom budowlany.

Kiedy premier wycofał Republikę Południowej Afryki ze Wspólnoty Narodów w 1961 roku, Pretoria stała się stolicą nowo narodzonej republiki. Do tego czasu recesja gospodarcza i polityka apartheidu, przyniosły już nowe, poważne zmiany. Segregacja rasowa pozbawiła wiele osób prawa do życia, a czasem nawet odwiedzania dzielnic miejskich zarezerwowanych dla białych. Zostały zbudowane nowe osiedla, takie jak Mamelodi(inne języki).

W 2000 roku Pretoria stała się częścią Tshwane Metropolitan Municipality.

 Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

W 2024 r. populacja Pretorii była szacowana na 2 889 899 mieszkańców. Przy tej populacji średnia gęstość zaludnienia miasta to ok. 1100 osób na kilometr kwadratowy. Według spisu ludności z 2011 r. 52,5% mieszkańców miasta stanowili ludzie rasy białej, 42% – czarni afrykanie, 2,5% –Koloredzi, 1,9% – Hindusi, a 1,2% stanowiły inne grupy etniczne.

Przemysł

Pretoria to ośrodek produkcji:

Poza tym znajdują są tu:

Transport

Kolej

Podmiejskie usługi kolejowe wokół Pretorii są obsługiwane przez Metrorail. Koleją z centrum miasta można dojechać do:

  • na południe do Germiston i Johannesburga
  • na zachód do Atteridgeville
  • na północny zachód do Ga-Rankuwa
  • na północ do Soshanguve
  • na wschód do Mamelodi
  • koleją Pretoria–Maputo do portu w Maputo na wschodzie
  • linia szybkiej kolei Gautrain prowadzi ze wschodnich przedmieść Hatfield do stacji Pretoria, a następnie w kierunku południowym do Centurion, Midrand, Marlboro, Sandton, do międzynarodowego lotniska OR Tambo, Rosebank i Johannesburga
  • z dworca kolejowego Capital Park można jechać prywatną luksusową koleją w stylu kolonialnym Rovos Rail

Autobusy

W Pretorii istnieje wiele firm transportu autobusowego, z których PUTCO jest jedną z najstarszych i najlepiej rozpoznawalnych. W Pretorii istnieje też państwowa firma transportu zbiorowego.

Ulica w Pretorii, RPA
Ulica w Pretorii, RPA

Autostrady

  • N1 – wschodnia obwodnica łącząca Johannesburg z Polokwane
  • N4 – łączy Pretorię z eMalahleni i Maputo w Mozambiku na wschodzie oraz Rustenburgiem i Gaborone w Botswanie na zachodzie
  • N14 – prowadzi w kierunku Krugersdorp na południowym zachodzie
  • R21 – do międzynarodowego lotniska O. R. Tambo w Kempton Park i R80 na północnym zachodzie

Lotniska

Loty cywilne w Pretorii obsługiwane są przez lotniska w Johannesburgu:

  • OR Tambo International – 45 km na południe od centrum Pretorii
  • Lanseria – 35 kilometrów na południowy zachód od miasta
  • Wonderboom – lotnisko prywatne

Zabytki i atrakcje turystyczne

Voortrekker Monument
Voortrekker Monument

Nauka

Uniwersity of South Africa, RPA
Uniwersity of South Africa, RPA

Sport

Loftus Versfeld Stadium – jedna z aren Mistrzostw Świata 2010

W Pretorii znajduje się Loftus Versfeld Stadium, na którym mecze rozgrywają rugbyści zespołów Blue Bulls i Bulls. Odbywały się na nim niektóre mecze podczas Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2010.

Siedzibę w Pretorii mają m.in. kluby piłkarskie Mamelodi Sundowns i Supersport United.

Propozycja zmiany nazwy

26 maja 2005 r. Południowoafrykańska Rada Nazw Geograficznych (SAGNC), zatwierdziła zmianę nazwy Pretoria na Tshwane, która jest już nazwą Metropolii. Chociaż zmiana nazwy została zatwierdzona przez SAGNC, nie została zatwierdzona przez Ministra Sztuki i Kultury. Po dziś dzień proponowana zmiana nazwy nie została wprowadzona w życie.[potrzebny przypis]

Miasta partnerskie

Zobacz też