Procolophonomorpha

	Procolophonomorpha
	Romer, 1964
	Okres istnienia: perm–dziś PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Q
	; Rhipaeosaurus tricuspidens
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Podgromada	anapsydy
(bez rangi)	Procolophonomorpha
	Multimedia w Wikimedia Commons

Procolophonomorpha – klad zauropsydów w randze rzędu, nadrzędu lub bez przyznanej rangi, zaliczany do podgromady anapsydów. Grupa cechowała się różnorodnością form, obejmując zarówno jaszczurkopodobne prokolofony, jak i m.in. masywne parejazaury.

Najstarsi znani przedstawiciele Procolophonomorpha (m.in. Acleistorhinus) żyli we wczesnym permie. Żyjącymi do dziś przedstawicielami Procolophonomorpha być może są żółwie; jeśli jednak nie należą one do tej grupy (patrz niżej) to Procolophonomorpha są grupą wymarłą a ich ostatnimi przedstawicielami były wymarłe pod koniec triasu Procolophonoidea.

Historia

Nazwę Procolophonomorpha ukuł Alfred Romer w 1964 roku. Miała ona obejmować prokolofony i ich najbliższych krewnych, a także parejazaury. Michael S. Lee (1995) zdefiniował Procolophonomorpha jako klad obejmujący ostatniego wspólnego przodka rodzaju Nyctiphruretus, rodziny Nycteroleteridae, rodzajów Owenetta i Barasaurus, rodzin Procolophonidae i Lanthanosuchidae, rodzaju Sclerosaurus, parejazaurów i żółwi oraz wszystkich jego potomków. Niektóre analizy kladystyczne sugerują jednak przynależność żółwi nie do anapsydów, lecz do diapsydów; w takim zaś wypadku Procolophonomorpha sensu Lee, 1995 stałyby się synonimem zauropsydów. Nawet jeśli nie uwzględniać żółwi, tak definiowane Procolophonomorpha mogą być synonimem kladu Ankyramorpha (zdefiniowanego przez Michaela deBragę i Roberta Reisza (1996) jako klad obejmujący ostatniego wspólnego przodka grupy Procolophonia, rodzaju Macroleter, rodziny Lanthanosuchidae i rodzaju Acleistorhinus oraz wszystkich jego potomków). Michael deBraga i Olivier Rieppel (1997) zdefiniowali Procolophonomorpha jako klad obejmujący ostatniego wspólnego przodka rodzaju Macroleter, parejazaurów i kladu Procolophoniformes oraz wszystkich jego potomków (przy czym autorzy ci definiują Procolophoniformes jako klad obejmujący ostatniego wspólnego przodka rodzin Procolophonidae i Owenettidae oraz wszystkich jego potomków; inni autorzy na określenie tego kladu używają nazwy Procolophonoidea). Niektóre analizy kladystyczne sugerują jednak, że do tak definiowanych Procolophonomorpha nie należałaby część taksonów, które do Procolophonomorpha zaliczył Lee (1995), w tym rodzina Lanthanosuchidae i rodzaj Nyctiphruretus. Sean P. Modesto, Diane M. Scott i Robert R. Reisz (2009) zdefiniowali Procolophonomorpha jako klad obejmujący gatunek Procolophon trigoniceps i wszystkie taksony bliżej spokrewnione z nim niż z gatunkiem Milleretta rubidgei; według przeprowadzonej przez autorów analizy kladystycznej do tak definiowanych Procolophonomorpha należy klad Ankyramorpha i siostrzany do niego gatunek Australothyris smithi.

Filogeneza

Kladogram Procolophonomorpha według Modesto, Scott i Reisza (2009):

Parareptilia

Mesosauridae

Millerosauria

	Eunotosaurus

	Millerettidae

Procolophonomorpha

	Nyctiphruretus

	Procolophonia

Kladogram Procolophonomorpha sensu Modesto, Scott i Reisz (2009) według Lysona i współpracowników (2010):

Parareptilia

Mesosauridae

Millerettidae

Procolophonomorpha

Lanthanosuchoidea

	Acleistorhinus

	Lanthanosuchus

Eunotosaurus

	Odontochelys

	Proganochelys

Nyctiphruretus

Procolophonia

Bolosauridae

	Eudibamus

	Belebey

Procolophonoidea

Procolophon

Owenettidae

	Owenetta

	Barasaurus

Pareiasauria

Bradysaurus

	Scutosaurus

	Pareiasuchus

	Macroleter

	Tokosaurus

	"Bashkyroleter" bashkyricus

	Nycteroleter

	Bashkyroleter mesensis

	Emeroleter

Przypisy

↑ Hartmut Haubold, Gerhard Katzung. Palaeoecology and palaeoenvironments of tetrapod footprints from the Rotliegend (Lower Permian) of central Europe. „Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology”. 23, s. 307-323, 1978. DOI: 10.1016/0031-0182(78)90098-6. (ang.).
↑ M. F. Iwachnienko: Подкласс Parareptilia. W: M. F. Iwachnienko, E. N. Kuroczkin (red.): Ископаемые позвоночные России и сопредельных стран. Ископаемые рептилии и птицы. Часть 1. Moskwa: GEOS, 2008, s. 48–85. ISBN 978-5-891-18415-6.
1 2 Michael S. Y. Lee. Historical Burden In Systematics And The Interrelationships Of 'Parareptiles'. „Biological Reviews”. 70 (3), s. 459-547, 1995. DOI: 10.1111/j.1469-185X.1995.tb01197.x. (ang.).
1 2 3 Michael deBraga, Olivier Rieppel. Reptile phylogeny and the interrelationships of turtles. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 120, s. 281–354, 1997. DOI: 10.1111/j.1096-3642.1997.tb01280.x. (ang.).
↑ Alfred S. Romer. Diadectes an Amphibian?. „Copeia”. 1964 (4), s. 718-719, 1964. DOI: 10.2307/1441460. (ang.).
↑ Olivier Rieppel, Robert R. Reisz. The Origin and Early Evolution of Turtles. „Annual Review of Ecology and Systematics”. 30, s. 1–22, 1999. DOI: 10.1146/annurev.ecolsys.30.1.1. (ang.).
↑ Johannes Müller: The relationships among diapsid reptiles and the influence of taxon selection. W: Gloria Arratia, Mark V. H. Wilson, Richard Cloutier (red.): Recent Advances in the Origin and Early Radiation of Vertebrates. München: Verlag Dr. Friedrich Pfeil, 2004, s. 379-408.
1 2 Johannes Müller, Linda A. Tsuji. Impedance-Matching Hearing in Paleozoic Reptiles: Evidence of Advanced Sensory Perception at an Early Stage of Amniote Evolution. „PLoS ONE”. 2 (9), s. e889, 2007. DOI: 10.1371/journal.pone.0000889. (ang.).
1 2 3 Sean P. Modesto, Diane M. Scott, Robert R. Reisz. A new parareptile with temporal fenestration from the Middle Permian of South Africa. „Canadian Journal of Earth Sciencies”. 46, s. 9–20, 2009. DOI: 10.1139/E09-001. (ang.).
↑ Michael deBraga, Robert R. Reisz. The Early Permian reptile Acleistorhinus pteroticus and its phylogenetic position. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 16 (3), s. 384-395, 1996. (ang.).
↑ Tyler R. Lyson, Gabe S. Bever, Bhart-Anjan S. Bhullar, Walter G. Joyce, Jacques A. Gauthier. Transitional fossils and the origin of turtles. „Biology Letters”. 6 (6), s. 830-833, 2010. DOI: 10.1098/rsbl.2010.0371. (ang.).

Bibliografia

Carroll, R. L., 1988: Appendix; Vertebrate Classification. in Carroll, R. L. 1988: Vertebrate Paleontology and Evolution, W. H. Freeman and company, New York
deBraga M. & O. Rieppel. 1997. Reptile phylogeny and the interrelationships of turtles. Zoological Journal of the Linnean Society 120: 281-354.
deBraga, M. & Reisz, R. R., 1996: The Early Permian reptile Acleistorhinus pteroticus and its phylogenetic position. Journal of Vertebrate Paleontology: Vol. 16, #3, pp. 384-395
Laurin, M., & Gauthier, J. A., 1996 Phylogeny and Classification of Amniotes, at the Tree of Life Web Project
Lee, M. S. Y. 1995. Historical burden in systematics and the interrelationships of 'Parareptiles'. Biological Reviews of the Cambridge Philosophical Society 70: 459-547.
Lee M. S. Y. 1996. Correlated progression and the origin of turtles. Nature 379: 812-815.
Lee, M. S. Y., 1997: Pareiasaur phylogeny and the origin of turtles. Zoological Journal of the Linnean Society: Vol. 120, pp. 197-280
Rieppel O. & M. deBraga. 1996. Turtles as diapsid reptiles. Nature 384: 453-455.

[1] Hartmut Haubold, Gerhard Katzung. Palaeoecology and palaeoenvironments of tetrapod footprints from the Rotliegend (Lower Permian) of central Europe. „Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology”. 23, s. 307-323, 1978. DOI: 10.1016/0031-0182(78)90098-6. (ang.).

[2] M. F. Iwachnienko: Подкласс Parareptilia. W: M. F. Iwachnienko, E. N. Kuroczkin (red.): Ископаемые позвоночные России и сопредельных стран. Ископаемые рептилии и птицы. Часть 1. Moskwa: GEOS, 2008, s. 48–85. ISBN 978-5-891-18415-6.

[lee1995-3] 1 2 Michael S. Y. Lee. Historical Burden In Systematics And The Interrelationships Of 'Parareptiles'. „Biological Reviews”. 70 (3), s. 459-547, 1995. DOI: 10.1111/j.1469-185X.1995.tb01197.x. (ang.).

[debragairieppel-4] 1 2 3 Michael deBraga, Olivier Rieppel. Reptile phylogeny and the interrelationships of turtles. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 120, s. 281–354, 1997. DOI: 10.1111/j.1096-3642.1997.tb01280.x. (ang.).

[romer1964-5] Alfred S. Romer. Diadectes an Amphibian?. „Copeia”. 1964 (4), s. 718-719, 1964. DOI: 10.2307/1441460. (ang.).

[6] Olivier Rieppel, Robert R. Reisz. The Origin and Early Evolution of Turtles. „Annual Review of Ecology and Systematics”. 30, s. 1–22, 1999. DOI: 10.1146/annurev.ecolsys.30.1.1. (ang.).

[7] Johannes Müller: The relationships among diapsid reptiles and the influence of taxon selection. W: Gloria Arratia, Mark V. H. Wilson, Richard Cloutier (red.): Recent Advances in the Origin and Early Radiation of Vertebrates. München: Verlag Dr. Friedrich Pfeil, 2004, s. 379-408.

[mulleritsuji2007-8] 1 2 Johannes Müller, Linda A. Tsuji. Impedance-Matching Hearing in Paleozoic Reptiles: Evidence of Advanced Sensory Perception at an Early Stage of Amniote Evolution. „PLoS ONE”. 2 (9), s. e889, 2007. DOI: 10.1371/journal.pone.0000889. (ang.).

[Australothyris-9] 1 2 3 Sean P. Modesto, Diane M. Scott, Robert R. Reisz. A new parareptile with temporal fenestration from the Middle Permian of South Africa. „Canadian Journal of Earth Sciencies”. 46, s. 9–20, 2009. DOI: 10.1139/E09-001. (ang.).

[10] Michael deBraga, Robert R. Reisz. The Early Permian reptile Acleistorhinus pteroticus and its phylogenetic position. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 16 (3), s. 384-395, 1996. (ang.).

[11] Tyler R. Lyson, Gabe S. Bever, Bhart-Anjan S. Bhullar, Walter G. Joyce, Jacques A. Gauthier. Transitional fossils and the origin of turtles. „Biology Letters”. 6 (6), s. 830-833, 2010. DOI: 10.1098/rsbl.2010.0371. (ang.).