| Protonama | |
| Borovec et Meregalli, 2026 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Gromada | |
| Rząd | |
| Podrząd | |
| Nadrodzina | |
| Rodzina | |
| Podrodzina | |
| Plemię | |
| Rodzaj |
Protonama |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Nama smithi Borovec et Meregalli, 2023 | |
Protonama – rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Entiminae. Obejmuje 6 opisanych gatunków.
Chrząszcze o ciele długości od 2 do 2,8 mm, z wierzchu gęsto porośniętym przylegającymi łuskami. Ubarwienie wierzchu wskutek obecności łusek jest bladobrązowe do ciemnobrązowego, często upstrzone bezładnie rozmieszcoznymi, szarawymi plamkami. Szczecinki są prawie szpatułkowate, na głowie, ryjku i przedpleczu wyraźnie krótsze niż na pokrywach.
Długa głowa ma gęsto pokryte łuskami policzki oraz krótki, od 1,6 do 1,9 raza szerszy niż dłuższy ryjek o bokach prostych, prawie równoległych lub lekko ku przodowi zbieżnych, wierzchu nieco wypukłym, a spodzie płaskim. Bardzo szeroki i płaski, na całej długości opatrzony wąskim rowkiem pośrodkowym epifrons ma proste, prawie równoległe lub lekko ku przodowi zbieżne boki i płynnie przechodzi ku tyłowi w resztę głowy, będąc u nasady tak szerokim jak rozstaw wewnętrznych brzegów oczu. Rowki do chowania czułków widoczne są tylko z boku, bruzdowate, nieco ku tyłowi rozszerzone, o górnym brzegu prostym i skierowanym powyżej górnej krawędzi oka, a dolnym zakrzywionym i skierowanym do dolnej krawędzi oka. Oczy są małe i nieco poza obrys głowy wystające. Krótkie i grube czułki mają esowaty trzonek o szczycie szerszym niż buławka, a pozabuławkową część biczyka siedmioczłonową.
Przedplecze jest od 1,6 do 2,1 raza szersze niż dłuższe, najszersze w pobliżu środka, o brzegu przednim pozbawionym płatów zaocznych, brzegach bocznych zaokrąglonych i opatrzonych parą prawie kanciastych guzków, a brzegu tylnym łukowatym. Tarczki nie widać. Pokrywy są od 1,2 do 1,3 raza dłuższe niż szersze, owalne, o łukowatym brzegu przednim, równomiernie zaokrąglonych brakach, prawie prostych brzegach bocznych i płaskich międzyrzędach, z bardzo niskim guzkiem podbarkowym. Skrzydeł tylnych brak zupełnie. Panewki przednich bioder leżą bliżej przedniej niż tylnej krawędzi przedpiersia. Wszystkie odnóża mają bezzębne uda oraz smukłe stopy z wolnymi, rozczapierzonymi pazurkami. Krótkie, grube golenie przednie mają zaokrąglony wierzchołek szeroko-zaokrąglony i bocznie poszerzony lub płatowaty, uzbrojony w pięć lub sześć czarnych kolców i brązowy wyrostek ogonkowaty (mucro). Tylne odnóża nie mają na goleniach wypustki w kształcie konsoli.
Odwłok ma wszystkie szwy między stenirtami proste, a same sternity gęsto pokryte łuskami. Samcze genitalia cechują się krótkimi paramerami oraz małym prąciem z jednym lub dwoma smukłymi sklerytami w endofallusie. Ósmy sternit samicy ma cienką i długą apodemę zakończoną w obrębie małej, szerszej niż dłuższej, parasolowatej płytki o błoniastym brzegu tylnym. Gonokoksyty są wąsko prawie trójkątne, opatrzone krótkimi gonostylikami.
Owady te zasiedlają sawanny i otwarte stanowiska skalisto-trawiaste. Bytują wśród korzeni traw, rzadziej w ściółce pod krzewami z rodziny hebankowatych.
Rodzaj afrotropikalny, endemiczny dla Afryki Południowej, znany z południowej Namibii oraz z Prowincji Przylądkowej Północnej Południowej Afryki.
Takson ten wprowadzony został w 2026 roku przez Romana Borovca i Massima Meregalliego na łamach „Zootaxa”. Nazwa rodzajowa to połączenie greckiego πρῶτος (protos), oznaczającego „pierwsza“, z nazwą pokrewnego rodzaju Nama.
Do rodzaju zalicza się 6 opisanych gatunków:
