| wieś | |
Centrum wsi | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Wysokość |
250 m n.p.m. |
| Liczba ludności (2022) |
1060 |
| Strefa numeracyjna |
33 |
| Kod pocztowy |
34-108 |
| Tablice rejestracyjne |
KWA |
| SIMC |
0075877 |
Położenie na mapie gminy Wieprz | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa małopolskiego | |
Położenie na mapie powiatu wadowickiego | |
Przybradz – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Wieprz, nad Wieprzówką, na Pogórzu Śląskim, przy lokalnej szosie Graboszyce – Gierałtowice.
Pierwotne nazwy to "Pribroton", "Przybyradz", "Pribradz" i "Przybrodzie". Nazwa wsi może pochodzić od imienia właściciela wsi lub od położenia przy brodzie rzek Frydrychówki i Wieprzówki. Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Priybiradz villa wymienia w latach 1470–1480 Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis.
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 0075883 | Górna Część | część wsi |
| 0075890 | Kanada | część wsi |
| 0075908 | Koziniec | część wsi |
| 0075914 | Łęg | część wsi |
| 0075920 | Ochoc | część wsi |
| 0075937 | Podlas | część wsi |
| 0075943 | Selinek | część wsi |
| 0075950 | Świnka | część wsi |
| 0075966 | Zagrabie | część wsi |
Przypuszcza się, że pojawiająca się często w XIV-wiecznych spisach parafii dekanatu Zator villa Zebothonis to właśnie Przybradz. Jako wieś parafialna musiała być na tyle duża, żeby być w stanie utrzymać proboszcza. Nie była już wymieniana w XV wieku, który na terenie księstwa oświęcimskiego i wydzielonego z niego w 1445 księstwa zatorskiego charakteryzował się m.in. wysokim rozbójnictwem, co mogło doprowadzić do ruchów migracyjnych i wręcz opustoszenia niektórych wsi. Wieś ta została prawdopodobnie wchłonięta przez Frydrychowice.
Pierwszy wyraźna wzmianki o wsi Przybradz (Priybiradz villa sub parochia ecclesiae de Fridrichowicze) pochodzi z Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis Jana Długosza (1470–1480). Jako pierwsi właściciele wsi wzmiankowani są Mikołaj Saszowski herbu Saszor i Aleksander Frydrychowski herbu Kornicz w XV wieku. Kolejni to Palczowscy herbu Saszor (potomkowie i gałąź z dom Saszowskich h. Saszor), którzy sprzedali wieś w 1631 roku. W połowie XVII wieku wieś należała do Katarzyny z Bnina Śmigielskiej, żony starosty zatorskiego Pawła Leśnowolskiego herbu Roch i Krzysztofa Komorowskiego herbu Korczak starosty barwałdzkiego, liptowskiego i oświęcimskiego.
W XVIII i XIX wieku Przybradz był wsią cząstkową i należał do: Śmigielskich herbu Łodzia, Zakrzewskich herbu Bogoria, Russockich herbu Zadora, Rottermundów herbu Rotermund, Rudnickich, Błeszyńskich, Szotarskich, Ziebrowskich, Lekczyńskich herbu Nałęcz, Bierzyńskich Brücknerów, Schultesów, Pleszowskich herbu Bogoria, Smolarskich i Szczerbowskich. Pod koniec XIX wieku ukształtowały się ostatecznie dwa folwarki i Dwór. Folwark Swinka należał do Tomasza Targowskiego, od którego dzierżawili go Szczerbowscy. Folwark Górna Część i Dwór należał do Jana Bogoryi Pleszowskiego, następnie do jego zięcia Alojzego Smolarskiego. W XX wieku wieś należała do Czesława i Aleksandry Smolarskich, do których przez prawie 30 lat należały wszystkie majątki wsi. Folwark Górna Część spalił się w 1906 roku. Folwark Swinka został sprzedany Edwardowi Jezierskiemu, a Dwór adwokatom z Katowic.
Zygmunt Palczowski, który był właścicielem wsi w XVI wieku, zamienił miejscowy kościół w zbór kalwiński. W XVII wieku kościół został odebrany kalwinom i wieś należała do parafii we Frydrychowicach. Nie wiadomo co się stało z kościołem. Mógł zostać on splądrowany przez innowierców lub rozebrany przez władze austriackie.
W XIX wieku w Przybradzu były czynne kopalnie rudy żelaznej.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.
Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego.