Rachcin

Rachcin
wieś
Ilustracja
Panorama wsi
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Powiat

lipnowski

Gmina

Bobrowniki

Liczba ludności (2015)

357

Strefa numeracyjna

54

Kod pocztowy

87-617

Tablice rejestracyjne

CLI

SIMC

0858579

Położenie na mapie gminy Bobrowniki
Mapa konturowa gminy Bobrowniki, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Rachcin”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Rachcin”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Rachcin”
Położenie na mapie powiatu lipnowskiego
Mapa konturowa powiatu lipnowskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Rachcin”
Ziemia52°44′08″N 19°02′10″E/52,735556 19,036111
Strona internetowa

Rachcin – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Bobrowniki, 10 km na północny zachód od centrum Włocławka, 16 km od Lipna, 9 km od Bobrownik, 7 km od Fabianek.

Wieś (obręb ewidencyjny) Rachcin graniczy z obrębami ewidencyjnymi Stary Bógpomóż, Polichnowo, Brzustowa (w tym wieś Stara Rzeczna w sołectwie Brzustowa), Lisek, Łochocin, Cyprianka, Wilczeniec Fabiański, Stary Witoszyn, Winduga.

Sołectwo Rachcin obejmuje dwie wsie: Rachcin i Windugę. Przez Windugę sołectwo Rachcin graniczy z wsiami Nowy Witoszyn i Łęg oraz posiada dostęp do Wisły.

Integralne części wsi

Integralne części wsi Rachcin
SIMCNazwaRodzaj
0858585Okrągłaczęść wsi
0858591Parcele Łochockieczęść wsi
0858600Rachcinekczęść wsi

Przyroda

Wieś Rachcin obejmuje powierzchnię 15 km², z czego aż 11 km² stanowią lasy – w większości należące do Lasów Państwowych. Na gruntach między budynkiem punktu przedszkolnego i przystankiem autobusowym (przy fragmencie drogi Rachcin-Cyprianka zwanym „Olenderką”) znajdują się pokłady rudy darniowej.

Układ osadniczy wsi

Wieś Rachcin – w swej najstarszej części – charakteryzuje się „starym kręgiem zabudowy”, u którego „podnóża” posadowione są obiekty użyteczności publicznej – remiza i przedszkole.

Według wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części wieś Rachcin składa się z następujących części (w nawiasie numery – identyfikatory miejscowości z krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju TERYT) i liczba mieszkańców (dane USC Bobrowniki z 30.06.2017 r.):

Historia

Najstarsze ślady osadnictwa w Rachcinie, 3 fragmenty naczyń, znaleziono przy wschodniej części doliny zwanej miejscowo „parową”. Znajdował się tam punkt osadniczy – kultura łużycka. Bliższa chronologia HaC – okres halsztacki.

Najstarsze pewne zapisy o wsi Rachcin pochodzą z pierwszej połowy XIII wieku. Rachcin był wtedy jedną z włości komesa Boguszy. Po 1230 r. Bogusza wraz z księciem Konradem I mazowieckim zaczęli tworzenie klasztoru cystersów w Szpetalu. Bogusza darował temu klasztorowi 11 swoich posiadłości, w tym Rachcin.

Dokumentem poświadczającym nadanie komesa jest bulla papieża Innocentego IV z 22 czerwca 1244 r., która wymienia villa Raccino pośród posiadłości zniszczonego przez pogańskich Prusów opactwa cystersów w Szpetalu

Rachcin jest najstarszą osadą na terenie gminy Bobrowniki – starszą od gminnych Bobrownik, wzmiankowanych pod datą 1321. Według stanu z 1321 r. należąca do parafii szpetalskiej wieś podzielona była na dwie części: Radczyno/Rachczyno Jakubowe i Klasztorne.

W 1492 r. Szymon z Rachcina („de Rachczino”) był dobrzyńskim sędzią grodzkim.

W 1564 r. Rachcin miał 2,5 łana gruntu i należał do Macieja Nasięgniewskiego.

W 2 poł. XIX w. do Rachcina zostali sprowadzeni uciekinierzy polityczni z Wielkopolski, którzy zbudowali zagrody na nowych siedliskach. Do nich należy zagroda, w której do dziś zachował się jedyny budynek zbudowany przez uciekinierów, tj. „Dom Uciekiniera”.

Po powstaniu styczniowym (1863–1864) prowadzono w Rachcinie tajne nauczanie, o którym wspomina kronika szkolna z 1938 roku: kiedy do wioski docierała władza rosyjska hasło trafiało najpierw do tajnej szkółki (...). Dzieci rozbiegały się po krzakach i parowach kryjąc drewniane tabliczki do pisania. Nauczyciel zajmował się jakąś pracą.

Podczas II wojny światowej ta położona na uboczu wieś nie była miejscem walk. Jednak w szeregach Wojska Polskiego we wrześniu 1939 r. walczyli również mieszkańcy Rachcina i tutejsi strażacy, spośród których trzech nie przeżyło II wojny światowej i okupacji.

W 2015 r. druhowie OSP Rachcin otrzymali Nagrodę Marszałka Województwa kujawsko-pomorskiego na najlepsze inicjatywy społeczne realizowane przez organizacje pozarządowe za „Upamiętnienie Druhów OSP Rachcin Żołnierzy Polskich Wojny Obronnej 1939 r.”

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego.

Zabytki i miejsce pamięci narodowej

W miejscowości znajdują się następujące zabytki:

Organizacje społeczne i instytucje

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1053 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 113630.
  3. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  4. ↑ GUS. Rejestr TERYT
  5. ↑ K. Zawidzki, Bobrowniki – przeszłość i stan dzisiejszy [w:] „Z dziejów ziemi dobrzyńskiej”. Materiały z sesji popularnonaukowej, Bobrowniki 20 listopada 1996 r., pod redakcją Zenona Góździa, Dobrzyń nad Wisłą 1997, s. 65.
  6. ↑ Lokalna Strategia Rozwoju Gminy Bobrowniki na lata 2015-2020 stanowiąca załącznik nr 1 do Uchwały nr XXIII /155 /2017 Rady Gminy Bobrowniki z dnia 25 kwietnia 2017 r., [w:] Biuletyn Informacji Publicznej [online], 25 kwietnia 2017, s. 16 [dostęp 2021-12-11].
  7. ↑ J. Dąbrowska, P. Sobczyk, Karta ewidencji stanowiska archeologicznego (Rachcin, obszar AZP 46-48, nr stanowiska w miejscowości -2, na obszarze-2). 14 października 1981 r. stanowisko zbadali i chronologię określili J. Dąbrowska i P. Sobczyk., 14 października 1986, s. 1 [dostęp 2019-08-15].
  8. ↑ J. Nowacki, Opactwo św. Gotarda w Szpetalu pod Włocławkiem Zakonu Cysterskiego (ok. 1228 – 1285 – 1358), Gniezno 1934, s. 119.
  9. ↑ M.S. Szacherska, Opactwo cysterskie w Szpetalu a misja pruska. Polska Akademia Nauk. Instytut Historii, s. 68.
  10. ↑ F. Sikora, Upadek fundacji cysterskiej w Szpetalu i początki odnowionego klasztoru byszewskiego [w:] „Zapiski historyczne”, t. XL, 1975, z. 2, s. 208.
  11. ↑ F. Sikora, Upadek fundacji cysterskiej w Szpetalu i początki odnowionego klasztoru byszewskiego [w:] „Zapiski historyczne”, t. XL, 1975, z. 2, s. 91.
  12. ↑ Zygmunt Bronisław (1867-1948) Lasocki, Dostojnicy i urzędnicy ziemi dobrzyńskiej w XIV i XV wieku, „Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu”, 1934 [dostęp 2024-07-28].
  13. ↑ Z. Guldon, Mapy ziemi dobrzyńskiej w drugiej połowie XVI w., Toruń 1967, s. 34.
  14. ↑ E. Kraszewska, Rachcin – zabytkowa chałupa nr 9, Biuletyn Przewodnicki ZW PTTK Włocławek, Nr 37: 1986, s. 15 – 16.
  15. ↑ K. Ziemniewicz, Kronika Szkolna (rękopis), 1938 r., s. 1.
  16. ↑ Jan Bielicki, Fabianki i okolice. Materiały do dziejów, 2016, s. 232.
  17. ↑ Beata Krzemińska, Informacje prasowe [str. 6] – Rodzynki z pozarządówki [online], Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego (archiwum), 24 czerwca 2015 [dostęp 2021-11-15].
  18. 1 2 Dom Uciekiniera i wieś Rachcin. Strona Gminy Bobrowniki nad Wisłą. [dostęp 2026-09-22].
  19. ↑ Zespół parkowo-dworski w Okrągłej. z-dykty.pl. [dostęp 2026-09-22].
  20. ↑ Karol Kostrzewski, PRZYJEDŹ I ZWIEDZAJ – Dom Uciekiniera i wieś Rachcin [online], Strona Gminy Bobrowniki nad Wisłą [dostęp 2021-11-15].
  21. ↑ Ewelina Fuminkowska, Przedszkole w Rachcinie ma już 10 lat. To pierwsza wieś w powiecie, która powołała własne placówki tworząc stowarzyszenie, „Gazeta Pomorska”, 9 października 2018 [dostęp 2021-11-15] (pol.).
  22. ↑ Strona Gminy Bobrowniki nad Wisłą – 10 lat ze Stowarzyszeniem Rozwoju Sołectwa Rachcin [online], Strona Gminy Bobrowniki nad Wisłą [dostęp 2021-11-15].
  23. ↑ Ewelina Fuminkowska, Przedszkole w Rachcinie ma już 10 lat [zdjęcia] [online], Lipno Nasze Miasto, 10 października 2018 [dostęp 2021-11-15] (pol.).
  24. ↑ E. Fuminkowska, Druhowie z Rachcina dla innych, „Tygodnik Lipnowski”, 4 (14), 27 stycznia 2015, s. 7.
  25. ↑ M. Jaworski, Młodzi, prężnie działający druhowie z OSP w Rachcinie, „Tygodnik Lipnowski”, 25 (25), 23 czerwca 2015, 6..
  26. ↑ Mistrzynie kuchni odniosły duży sukces, [w:] Lipno, Gazeta CLI, Portal – miasto i gminy – lipno-cli.pl, „Gazeta CLI”.
  27. ↑ mb, Dożynki powiatowe za nami [GALERIA] [online], lipno-cli.pl, 30 sierpnia 2017 [dostęp 2021-11-15].
  28. ↑ I Festiwal Smaku [online], Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Lipnie [dostęp 2021-11-15] (pol.).
  29. ↑ M. Jaworski, Smak Kujaw oraz ziemi dobrzyńskiej w Łochocinie, „Tygodnik Lipnowski”, 229 (21 314), 2 października 2018, s. 4.
  30. ↑ II Festiwalu Smaku – podsumowanie [online], Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Lipnie, 15 lipca 2019.

Bibliografia

Linki zewnętrzne