Rail Baltica

Rail Baltica
Kolej Bałtycka
Mapa przebiegu linii kolejowej
Dane podstawowe
Lokalizacja

Polska, Litwa, Łotwa, Estonia

Rozstaw szyn

1435 mm

Prędkość maksymalna

234 km/h

Zdjęcie LK
Rail Baltica na Litwie (tory w splocie)
Multimedia w Wikimedia Commons

Rail Baltica (Kolej Bałtycka) – budowana linia kolejowa o rozstawie normalnotorowym będąca elementem transeuropejskiego korytarza transportowego, łącząca Europę środkową z krajami bałtyckimi .

Inwestycja stanowi jeden z priorytetowych projektów TEN-T (Sieci Transeuropejskie). Linia ta częściowo pokrywa się z wytrasowanym kolejowym korytarzem transportowym E 75 ustanowionym na podstawie umowy AGC. Planuje się dostosowanie infrastruktury kolejowej planowanej linii do kursowania pociągów z prędkością do 234 km/h. Długość trasy na terenie Polski to 374 km.

Historia

25 września 2008 w Parlamencie Europejskim odbyła się konferencja prasowa eurodeputowanych z Grupy Zielonych/Wolne Przymierze Europejskie, którzy – komentując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 września 2008 – zaapelowali, by w dalszych pracach związanych z budową drogi Via Baltica uwzględnić także rozwój korytarza kolejowego Rail Baltica.

28 października 2014 przedstawiciele rządów państw bałtyckich podpisali w Rydze umowę powołującą spółkę RB Rail, która odpowiedzialna będzie za realizację inwestycji. Spółka w równych częściach należy do litewskiej Rail Baltica statyba, łotewskiej Eiropas Dzelzceļa līnijas i Rail Baltic Estonia.

W październiku 2015 roku została zakończona budowa pierwszego odcinka Rail Baltica od granicy polsko-litewskiej do Kowna. Wart 364,5 mln euro projekt obejmował budowę 123 km linii normalnotorowej z Szostakowa, przez Mariampol do Kowna.

Ten artykuł od 2023-10 wymaga uzupełnienia informacji.
Jako parametr wstaw opis – o co należy uzupełnić artykuł.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Przebieg

Przebieg Rail Baltica (E 75) oraz E 20 w Polsce
Prędkości maksymalne na polskim odcinku Rail Baltica (2022/23)

Przebieg w Polsce

Początkowo rozważano dwa przebiegi trasy Rail Baltica na terenie Polski: przez Sokółkę i Augustów oraz przez Ełk i Olecko. Ostatecznie wybrano drugi wariant i trasa zostanie poprowadzona następującymi odcinkami:

  • Warszawa – Białystok (linie kolejowe 449 i 6). W drugim dziesięcioleciu XXI w. rozpoczęto działania mające na celu modernizację tego odcinka, po której prędkość maksymalna dla pociągów osobowych ma zostać podniesiona do 160 km/h (na 90% trasy geometria ma być dostosowana do prędkości 200 km/h)
  • Białystok – Ełk (linia kolejowa 38). W 2017 PKP PLK podpisały umowę na wykonanie projektu modernizacji tego odcinka w ramach której m.in. dobudowany ma zostać drugi tor oraz podniesiona prędkość maksymalna
  • Ełk – Olecko – Suwałki – granica państwa (linie kolejowe 39, 41 i 51). W grudniu 2017 PKP PLK podpisały umowę na opracowanie studium wykonalności modernizacji tego odcinka. Podniesienie prędkości maksymalnej do minimum 160 km/h dla pociągów osobowych wymagało będzie wytyczenia linii w większości nowym szlakiem. Trasa ma zostać zelektryfikowana oraz ma zostać dobudowany drugi tor. Planowana jest łącznica omijająca stację Olecko.

W stosunku do polskiego odcinka Rail Baltiki używa się oznaczenia E 75 – europejskiego korytarza transportowego Warszawa – Trakiszki, łączącego się w Warszawie z korytarzami E 20 oraz E 65. Niemniej zgodnie z wydaniem czwartym z 2020 r. Umowy Europejskiej o głównych międzynarodowych liniach kolejowych (AGC) przebieg linii E 75 na terenie Polski to: Warszawa – Białystok – Sokółka – Suwałki – Trakiszki.

Przebieg na Litwie

W maju 2022 roku Litwa zadecydowała o przebiegu odcinka Rail Baltiki pomiędzy Kownem a granicą z Polską. Będzie to wariant najkrótszy, przeprowadzony z dala od istniejących na potencjalnej trasie ośrodków miejskich. Trasa będzie przystosowana do ruchu z prędkością do 249 km/h. W lipcu 2022 rozpoczęto budowę mostu nad Wilią o długości 1,5 km, który stanowi jedno z największych wyzwań technicznych na planowanej trasie. Jego ukończenie planowane jest na koniec roku 2026.

W Mariampolu i Szostakowie mają powstać stacje przesiadkowe z połączeń regionalnych na pociągi kursujące Rail Baltiką.

Przebieg na Łotwie

W 2020 roku ruszyły prace przy przebudowie dworca głównego w Rydze oraz stacji przy ryskim lotnisku, celem przystosowania ich do obsługiwania Rail Baltiki. W 2021 ogłoszono przetarg na budowę 200 km nowej linii kolejowej. Prace mają potrwać do 2026 roku.

Przebieg w Estonii

Trasa Rail Baltiki na terenie Estonii została zaproponowana przez rząd w 2012 roku i ostatecznie zaakceptowana w 2018 r. Będzie ona biec z Tallinna przez Parnawę do granicy z Łotwą, w całości w nowym korytarzu transportowym. Łączna długość linii kolejowej, razem z odgałęzieniem do portu Muuga oraz do Ülemiste, wyniesie 213 km.

W 2023 roku ekologiczna organizacja pozarządowa Eesti Metsa Abiks wyraziła wątpliwości związane z planowanym przebiegiem przez obszary cenne przyrodniczo i zaapelowała o poprowadzenie nowej linii kolejowej wzdłuż istniejących linii z Tallinna do Parnawy lub Tapy do Tartu. Propozycja została odrzucona przez Ministerstwo Gospodarki i Transportu, według którego te warianty były wcześniej brane pod uwagę, ale zostały odrzucone.

Przebieg pod Zatoką Fińską

Połączenie do Helsinek ma umożliwić planowany Tunel Helsinki–Tallinn. Jego przebieg nie został jeszcze dokładnie określony.

Przypisy

  1. ↑ 2002/PL/16/P/PA/008 Pomoc techniczna dla przygotowania projektu modernizacji linii kolejowej E 75 odcinek Warszawa – Białystok – Sokółka – Suwałki – Trakiszki (Rail Baltica), [w:] PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Raport roczny 2006, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., s. 27, ISSN 1643-7500 [dostęp 2026-04-30] (pol.).
  2. ↑ Redakcja, PKP PLK modernizuje mosty kolejowe [online], Portal Biznes Alert, 4 stycznia 2016 [dostęp 2026-04-30].
  3. ↑ Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 661/2010/UE z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej.
  4. 1 2 List of railway lines I. Numbering of lines at the European level North-South, [w:] European Agreement on Main International Railway Lines (AGC) Done at Geneva on 31 May 1985 Revision 4, unece.org, Geneva 2020, s. 3, ISBN 978-92-1-117246-1 [dostęp 2026-02-28] [zarchiwizowane z adresu 2023-09-20] (ang.).
  5. ↑ Callum Tennent, The high-speed railway that’s uncoupling the Baltic states from Russia and their Soviet past [online], Euronews, 24 września 2022 [dostęp 2022-10-01] (ang.).
  6. ↑ Odpowiedź na interpelację w sprawie budowy dróg ekspresowych i linii kolejowych w woj. podlaskim [online], orka2.sejm.gov.pl [dostęp 2018-07-19].
  7. ↑ Zieloni: Rail Baltica równie ważna jak Via Baltica. wiadomosci.ngo.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-12-11)].
  8. ↑ Adam Baranowski: Rail Baltica – kolej na integrację. przegladbaltycki.pl, 2015-02-21. [dostęp 2015-03-20]. (pol.).
  9. ↑ Aleksandra Akińczo: Zakończono budowę pierwszego odcinka Rail Baltica. Money.pl, 2015-10-16. [dostęp 2015-10-18].
  10. ↑ Pierwszy odcinek Rail Baltiki gotowy. Na Litwie. [w:] Rynek Kolejowy [on-line]. ZDG TOR Sp. z o.o, 2015-10-17. [dostęp 2015-10-18]. (pol.).
  11. ↑ Ruszyły prace nad ostatecznym przebiegiem trasy Rail Baltica – WP Finanse [online], finanse.wp.pl [dostęp 2018-06-13] (pol.).
  12. ↑ Rail Baltica a koleje pasażerskie w północno-wschodniej Polsce – Transport Publiczny [online], www.transport-publiczny.pl [dostęp 2018-06-13].
  13. ↑ PLK: Szansa na 200 km/h z Warszawy do Białegostoku do 2027 roku – Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy [online], www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2018-07-15].
  14. ↑ PKP PLK. Modernizacji linii kolejowej Białystok – Ełk podpisana | Z kraju [online], tvn24bis.pl [dostęp 2018-07-15] (pol.).
  15. 1 2 Martyn Janduła, Rail Baltiką do Trakiszek jednak szybciej. Aktualizacja studium [online], Rynek Kolejowy, 7 lipca 2017 [dostęp 2022-09-05].
  16. ↑ modernizacja linii E 75 [online], web.archive.org, 7 sierpnia 2009 [dostęp 2022-09-05] [zarchiwizowane z adresu 2009-08-07].
  17. ↑ TAB. 6. CHARAKTERYSTYKI LINII ZARZĄDZANYCH PRZEZ PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A., [w:] Wykaz linii Id-12 (D-29), PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 6 lutego 2026, s. 122 [dostęp 2026-03-01] (pol.).
  18. ↑ Umowa Europejska o głównych międzynarodowych liniach kolejowych (AGC), sporządzona w Genewie dnia 31 maja 1985 r., Internetowy System Aktów Prawnych, 3 lipca 1989 [dostęp 2026-03-04] (pol.).
  19. 1 2 Litwa. Wybrano przebieg Rail Baltiki do granicy z Polską [online], www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2022-09-10] (pol.).
  20. ↑ Weronika Wyzińska, Na Litwie rozpoczęto budowę wyjątkowego mostu kolejowego w ramach projektu Rail Baltica [online], Portal Kolejowy NaKolei.pl, 26 lipca 2022 [dostęp 2022-09-10] (pol.).
  21. ↑ Damian, Rail Baltica nabiera tempa: monumentalny most nad Wilią już w budowie [online], Sektorkolejowy.pl – Twój rzetelny portal kolejowy!, 26 maja 2025 [dostęp 2026-01-19].
  22. ↑ Łotwa ogłasza przetarg na budowę 200 km Rail Baltiki [online], www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2022-09-10] (pol.).
  23. 1 2 ERR | ERR, Ministry: Rail Baltic route will not be changed [online], ERR, 19 maja 2023 [dostęp 2023-05-19] (ang.).

Linki zewnętrzne