Randower Kleinbahn

Linia
	Randower Kleinbahn
	Dane podstawowe
Zarządca	Randower Kleinbahn AG
Długość	48,7 km
Rozstaw szyn	1435 mm
Sieć trakcyjna	brak
	; Dawny dworzec w Glashütte
	Historia
Lata budowy	1897–1906
Rok otwarcia	1897
Rok włączenia do PKP	1945 (Stobno – Dobra)
Rok likwidacji	1945 (Dobra – Nowe Warpno)
Przebieg
Legenda
eksploatowana / istniejąca
	-0,799
	8,095
	Multimedia w Wikimedia Commons

Randower Kleinbahn – w większości nieistniejąca, jednotorowa, niezelektryfikowana normalnotorowa linia kolejowa, która łączyła stację Stöven (Stobno Szczecińskie) ze stacją Neuwarp (Nowe Warpno). Linia miała długość 48,7 km.

Po 1945 linia została przecięta granicą polsko-niemiecką w dwóch miejscach i wobec tego skrócona do stacji Dobra Szczecińska. Oznaczono ją jako linię kolejową nr 429.

Historia

Randower Kleinbahn do 1945

W 1892 podjęto starania o połączenie huty szkła w Stolzenburger Glashütte z linią kolejową Bützow – Szczecin. W 1895 w Szczecinie założono spółkę Randower Kleinbahn AG z kapitałem zebranym przez państwo pruskie, prowincję Pomorze, powiat Randow, dyrekcję lasów i prywatnych udziałowców. Budowę i eksploatację lokalnej kolei powierzono przedsiębiorstwu Lenz & Co.(inne języki). Linia ze Stobna do Glashütte została otwarta 10 maja 1897. Była to wówczas linia wąskotorowa o rozstawie szyn 750 mm.

Wkrótce powstały plany przedłużenia linii do Ueckermünde, ale nie zostały one zrealizowane ze względu na zakładaną niewielką rentowność. W 1905 linię przedłużono jednak do Nowego Warpna, a nowe połączenie początkowo kończyło się prowizorycznie na obrzeżach miasta. W tym czasie zmieniono rozstaw szyn z wąskiego na normalny. Budowę stacji końcowej zakończono 10 października 1906.

Linia nr 429 po 1945

Pod koniec kwietnia 1945 ruch na linii został zawieszony z powodu zbliżającego się frontu; wkrótce potem został wznowiony. Ponieważ granica polsko-niemiecka została w tym miejscu dokładnie wyznaczona dopiero później, wioski położone wzdłuż linii kolejowej początkowo pozostawały częścią radzieckiej strefy okupacyjnej. 8 sierpnia 1945 ruch na linii jednak ponownie ustał, ponieważ tory od Dobrej do Nowego Warpna zostały zdemontowane w ramach reparacji na rzecz Związku Radzieckiego. Odcinek o długości około 10 km od stacji Stobno Szczecińskie do stacji Dobra Szczecińska przejęły Polskie Koleje Państwowe na mocy zarządzenia Ministra Komunikacji z dnia 3 października 1946. Uruchomiono na nim pociągi pasażerskie do Szczecina Głównego. 2 czerwca 1973 zawieszono ruch pasażerski. Odcinek za Dołujami fizycznie zlikwidowano w 1987 a pozostałą część linii wyłączono z eksploatacji 28 listopada 2000. Starotorze, zarówno po stronie polskiej, jak i niemieckiej, wykorzystano do budowy ścieżek rowerowych.

W styczniu 2022 PKP PLK ogłosiły przetarg na dokumentację projektową modernizacji linii kolejowych łączących Szczecin z granicą polsko-niemiecką, uwzględniając w przetargu także połączenie kolejowe Stobno – Dobra. Istniejący odcinek miał przejść remont, natomiast między Dołujami a Dobrą linia miała powstać od nowa. Linia miała być jednotorowa i zelektryfikowana oraz umożliwiać rozwinięcie przez pociągi prędkości maksymalnej 100 km/h. Wniosek nie został zakwalifikowany do dalszego etapu postępowania.

Przypisy

1 2 Andrzej Kotula: Koleją podróż sentymentalna. sedina.pl, 2005-11-18. [dostęp 2019-05-16].
1 2 3 Linia kolejowa 429 (PL) • Stobno Szczecińskie – Dobra Szczecińska / Atlas Kolejowy Polski, Czech, Słowacji i Podkarpackiej Rusi [online], www.atlaskolejowy.net [dostęp 2023-06-14] .
1 2 Linia Stobno Szczecińskie – Nowe Warpno (429), [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa – bazakolejowa.pl [online] [dostęp 2023-06-14] .
1 2 Historia Randower Kleinbahn [online], redlica.pl, 16 lutego 2013 [dostęp 2023-06-14] (pol.).
↑ Zarządzenie Ministra Komunikacji z dnia 3 października 1946 r. o ogłoszeniu czwartego wykazu przedsiębiorstw komunikacyjnych, podlegających przejściu na własność Państwa. [online], isap.sejm.gov.pl [dostęp 2023-06-14] .
↑ Wyborcza.pl [online], szczecin.wyborcza.pl [dostęp 2023-06-14] .
↑ Oder-Neisse-Radweg – Gemeinde Löcknitz [online], loecknitz.eu [dostęp 2023-06-14] .
1 2 3 Dobra Szczecińska ma wrócić na mapę kolejową Polski. Tym razem skutecznie [online], Głos Szczeciński, 13 stycznia 2022 [dostęp 2023-06-14] (pol.).

Bibliografia

WolframW. Bäumer WolframW., SiegfriedS. Bufe SiegfriedS. (red.), Eisenbahnen in Pommern, Ostdeutsche Eisenbahngeschichte, Egglham München: Bufe-Fachbuch-Verl, 1988, s. 164, ISBN 978-3-922138-34-1 [dostęp 2023-06-14] (niem.).
HeikoH. Bergmann HeikoH., Die Randower Kleinbahn: Eisenbahn zwischen Haff und Heide, Milow: Schibri Verl, 1996, ISBN 978-3-928878-48-7 [dostęp 2023-06-14] .
RyszardR. Stankiewicz RyszardR., MarcinM. Stiasny MarcinM., Atlas Linii Kolejowych Polski 2014, Rybnik: Eurosprinter, B1, C1 (pol.).

Linki zewnętrzne

Linia Stobno Szczecińskie – Nowe Warpno (429), [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa – bazakolejowa.pl [online] [dostęp 2026-01-24] .

[sedina-1] 1 2 Andrzej Kotula: Koleją podróż sentymentalna. sedina.pl, 2005-11-18. [dostęp 2019-05-16].

[:0-2] 1 2 3 Linia kolejowa 429 (PL) • Stobno Szczecińskie – Dobra Szczecińska / Atlas Kolejowy Polski, Czech, Słowacji i Podkarpackiej Rusi [online], www.atlaskolejowy.net [dostęp 2023-06-14] .

[:1-3] 1 2 Linia Stobno Szczecińskie – Nowe Warpno (429), [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa – bazakolejowa.pl [online] [dostęp 2023-06-14] .

[:2-4] 1 2 Historia Randower Kleinbahn [online], redlica.pl, 16 lutego 2013 [dostęp 2023-06-14] (pol.).

[5] Zarządzenie Ministra Komunikacji z dnia 3 października 1946 r. o ogłoszeniu czwartego wykazu przedsiębiorstw komunikacyjnych, podlegających przejściu na własność Państwa. [online], isap.sejm.gov.pl [dostęp 2023-06-14] .

[6] Wyborcza.pl [online], szczecin.wyborcza.pl [dostęp 2023-06-14] .

[7] Oder-Neisse-Radweg – Gemeinde Löcknitz [online], loecknitz.eu [dostęp 2023-06-14] .

[:3-8] 1 2 3 Dobra Szczecińska ma wrócić na mapę kolejową Polski. Tym razem skutecznie [online], Głos Szczeciński, 13 stycznia 2022 [dostęp 2023-06-14] (pol.).