Rhamphus

Artykuł ten został zgłoszony do umieszczenia na stronie głównej w rubryce „Czy wiesz”.
Pomóż nam go sprawdzić: oceń zgłoszoną nominację.

Rhamphus
Clairville, 1798
Rhamphus pulicarius
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	chrząszcze
Podrząd	chrząszcze wielożerne
Nadrodzina	ryjkowce
Rodzina	ryjkowcowate
Podrodzina	Curculioninae
Plemię	Rhamphini
Podplemię	Rhamphina
Rodzaj	Rhamphus
Typ nomenklatoryczny
Rhamphus flavicornis Clairville, 1798
Synonimy
Nanorhamphus Korotyaev, 1984 Rhamphonyx Voss, 1964 Trichorhamphus Korotyaev, 1984
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Rhamphus – rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Curculioninae. Obejmuje 53 opisane gatunki. Zamieszkują wszystkie kontynenty oprócz Ameryk i Antarktydy. Żerują na liściach.

Morfologia

Chrząszcze drobne, u gatunków palearktycznych osiągające między 1 a 2 mm długości ciała. Oskórek jest matowy do lekko lśniącego, o wyraźnej mikrorzeźbie, pozbawiony owłosienia czy łusek. Zwykle dominującą barwą jest czerń.

Na tle plemienia Rhamphini wyróżniają się czołem silnie między oczami zagiętym i ku przodowi wystającym, w związku z czym ryjek zawsze jest wycofany między przednie biodra. Ku szczytowi ryjka rozciąga się płaska powierzchnia. Czułki pozbawione są kolankowatego zgięcia, mają owalny trzonek tak długi lub nieco dłuższy od pierwszego członu biczyka i umieszczone są na bokach czołowego wzgórka między oczami. Nie występują na ryjku rowki do ich chowania. Podługowato-owalne oczy po grzbietowej stronie są mocno do siebie zbliżone.

Wyrostek międzybiodrowy śródpiersia jest płaski i mniej więcej tak szeroki jak wyrostek międzybiodrowy pierwszego z widocznych sternitów odwłoka. Zapiersie również jest płaskie. Odnóża są stosunkowo krótkie, o pozbawionych kolców czy ząbków udach. Przednie biodra są oddzielone od siebie, zwykle skryte pod ryjkiem. Tylne uda są nabrzmiałe. Na grzbietowej stronie przednich i środkowych goleni znajduje się hakowaty wyrostek umieszczony tuż przed wierzchołkiem. Tylnym goleniom uzbrojenia u wierzchołka brak. Stopy cechują się niezrośniętymi pazurkami zaopatrzonymi w niski i tępy, trudno dostrzegalny ząbek nasadowy.

Odwłok ma proste krawędzie tylne drugiego, trzeciego i czwartego spośród widocznych sternitów.

Ekologia i występowanie

Owady te są foliofagami roślin z rodzin bobowatych, brzozowatych, czystkowatych, różowatych i wierzbowatych. Poszczególne gatunki zwykle są monofagiczne lub oligofagiczne. Postacie dorosłe żerują na liściach wygryzając liczne, drobne dziurki. Jaja składane są pomiędzy górną a dolną skórkę liścia rośliny pokarmowej. Spłaszczone larwy żerują minując liść. Każda mina służy jednej larwie. Kształt miny zwykle jest nieregularnie pozaokrąglany lub gruszkowaty. Przepoczwarczenie następuje wewnątrz miny w liściu opadłym na ziemię, w utworzonym z wydzieliny, owalnym kokonie. W klimacie umiarkowanym przepoczwarczenie ma miejsce wczesną wiosną, sezon rozrodczy wypada na wiosnę lub pierwszą połowę lata, a zimowanie odbywa się w stadium wyrośniętej larwy w opadłym jesienią liściu.

Przedstawiciele rodzaju zamieszkują wszystkie kontynenty oprócz Ameryk i Antarktydy. Podawani są z krain: palearktycznej, etiopskiej, orientalnej i australijskiej. W Polsce stwierdzono występowanie czterech gatunków (zobacz: Curculioninae Polski).

Taksonomia

Takson ten wprowadzony został w 1798 roku przez Josepha Ph. de Clairville’a. Gatunkiem typowym został opisany w tej samej publikacji Rhamphus flavicornis, dla którego ważną kombinacją jest Rh. oxyacanthae.

Do rodzaju zalicza się 53 opisane gatunki:

Przypisy