Promenada w Rijece | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Żupania | |||||
| Miasto | |||||
| Burmistrz | |||||
| Powierzchnia |
44 km² | ||||
| Wysokość |
0 m n.p.m. | ||||
| Populacja (2021) |
| ||||
| • liczba ludności |
108 622 | ||||
| • gęstość |
2926 os./km² | ||||
| Nr kierunkowy |
051 | ||||
| Kod pocztowy |
51 000 | ||||
| Tablice rejestracyjne |
RI | ||||
| Podział miasta |
7 dzielnic | ||||
Położenie na mapie żupanii primorsko-gorskiej | |||||
Położenie na mapie Chorwacji | |||||
| Strona internetowa | |||||


Rijeka (wł. Fiume, niem. St. Veit am Flaum, także Pflaum) – miasto w północno-zachodniej Chorwacji, stolica żupanii primorsko-gorskiej, siedziba miasta Rijeka. Leży nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego, na wzgórzach u podnóża masywu Risnjak. W 2021 roku liczyło 108 622 mieszkańców.
Ośrodek przemysłowy kraju i największy chorwacki port handlowy (m.in. dowóz ropy naftowej), rybacki i tranzytowy. Rozwinięty przemysł stoczniowy, maszynowy, chemiczny, papierniczy, materiałów budowlanych, włókienniczy oraz spożywczy. Znajduje się tu rafineria ropy naftowej z rurociągiem naftowym do rafinerii w Sisaku.
W miejscowości jest stacja kolejowa Rijeka.
Ośrodek naukowy – szkoły wyższe (m.in. Uniwersytet w Rijece) i instytuty naukowo-badawcze oraz kulturalny – ośrodki turystyczne, muzea.
W 2020 roku Rijeka była Europejską Stolicą Kultury.

Osiedla ludzkie istniały na terenie Rijeki w starożytności – osadnictwo celtyckie, greckie, rzymskie – w czasach Imperium Rzymskiego miasto było znane jako Flumen. Następnie było podbijane przez Ostrogotów, Bizancjum, Longobardów, Awarów, a w 452 zostało zniszczone przez Hunów. Największe znaczenie i świetność miasto przeżywało w średniowieczu – dogodne położenie sprzyjało bogaceniu się na handlu, wysokie mury chroniły przed najeźdźcami. Chorwaci zaczęli zasiedlać miasto od VII wieku, następnie Rijeka przeszła we władanie węgierskie, a w XV wieku pod rządy Habsburgów. W 1723 została proklamowana „wolnym portem”. W XIX wieku nastąpił intensywny rozwój gospodarczy. Od 1870 Rijeka znajdowała się w jednostce administracyjnej (podlegającej bezpośrednio pod jurysdykcję Budapesztu) wchodzącej w skład Krajów Korony Świętego Stefana – węgierskiej części dualistycznych Austro-Węgier.
Początkowo po I wojnie światowej miasto stało się przedmiotem sporów między Włochami a nowo powstałym Królestwem Serbów, Chorwatów i Słoweńców. W czasie negocjacji dotyczących przyszłości Rijeki miasto zajął włoski awanturnik Gabriele d’Annunzio (1919) i proklamował objęcie władzy na tym obszarze (Regencja Carnaro).
W 1920 Włochy i Królestwo SHS porozumiały się, w wyniku czego powstało Wolne Miasto Fiume, które jednak na mocy traktatu rzymskiego w 1924 uległo podziałowi – większość terytorium i samo miasto przyłączono do Królestwa Włoch. Granica między Rijeką a wsią Sušak biegła jak dawna granica między terytorium Rijeki a Królestwem Chorwacji (autonomicznym regionem w węgierskiej części Austro-Węgier) i w niektórych miejscach na pamiątkę dawnego podziału jej przebieg jest zaznaczony do dziś.
Po II wojnie światowej, w 1947, miasto zostało przyłączone do Jugosławii.