Saletry

Saletry (z łac. sal petri – sól skalna) – nazwa szeregu azotanów o znaczeniu gospodarczym. Stosowane m.in. jako azotowe nawozy mineralne (tzw. nawozy saletrzane), środki konserwujące, składniki do produkcji materiałów wybuchowych i wyrobów pirotechnicznych. Saletry są silnymi utleniaczami. Niektóre saletry (chilijska, indyjska, norweska) występują naturalnie jako minerały.

W zależności od kationu i miejsca występowania wyróżnia się następujące saletry:

• Saletra amonowa – azotan amonu, NH₄NO₃: nawóz saletrzano-amonowy i składnik nawozów złożonych (np. saletrzaku), materiał wybuchowy i składnik materiałów wybuchowych, utleniacz.
• Saletra potasowa (saletra indyjska lub strzelnicza, znana też jako „śnieg chiński”) – azotan potasu, KNO₃: nawóz azotowy, składnik nawozów złożonych (np. nawozów NPK), składnik czarnego prochu, środek konserwujący, surowiec chemiczny. Naturalnie występuje jako minerał nitrokalit.
• Saletra sodowa (saletra chilijska) – azotan sodu, NaNO₃: składnik nawozów mineralnych, materiałów wybuchowych i pirotechnicznych, utleniacz, środek konserwujący, dawniej do produkcji kwasu azotowego. Naturalnie występuje jako minerał nitratyn w złożach typu caliche. Naturalna saletra chilijska zawiera domieszki jodanu sodu (NaIO₃) i nadchloranu sodu (NaClO₄). W połowie lat 50. XX w. złoża saletry chilijskiej w Chile oceniane były na 300 mln ton. Nazwy „saletra chilijska” i „saletra sodowa” mogą wskazywać na odpowiednio saletrę naturalną i syntetyczną.
• Saletra wapniowa (saletra norweska) – azotan wapnia, Ca(NO₃)₂: nawóz mineralny lub składnik nawozów złożonych, np. saletrzaku. Występuje naturalnie w niewielkich ilościach jako minerał nitrokalcyt. Nazwą saletra norweska określany jest produkt syntetyczny.
• Saletra amonowo-wapniowa – nawóz mineralny podobny do saletrzaku.