| Część miasta | |
Kościół ewangelicki | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Aglomeracja | |
| Miasto | |
| W granicach Szczyrku |
8 listopada 1928 |
| Tablice rejestracyjne |
SBI |
| SIMC |
0926424 |
Położenie na mapie Szczyrku | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa śląskiego | |
Położenie na mapie powiatu bielskiego | |
Salmopol – część miasta Szczyrk, leżąca w wąskiej dolinie Potoku Malinów, dopływu rzeki Żylicy, najwyżej położonymi domostwami sięgająca na grzbiety w otoczeniu Przełęczy Salmopolskiej.
Nazwę Salmopol zanotowano po raz pierwszy w 1688 roku. Określano nią wówczas nową wieś założoną w górskim ustroniu na terenie ówczesnego tzw. państwa żywieckiego (a więc już na terenie Rzeczypospolitej) przez osadników wyznania luterańskiego, którzy w okresie kontrreformacji zbiegli z terenu Księstwa Cieszyńskiego przed prześladowaniami religijnymi.
Według austro-węgierskiego spisu ludności z 1900 roku w 33 budynkach w Salmopolu mieszkało 169 osób, z czego wszyscy byli polskojęzyczni, 50 (29,6%) było katolikami a 119 (70,4%) innych wyznań (tu praktycznie: ewangelikami).
Tak pisał o Salmopolu w przewodniku po Beskidach Kazimierz Ignacy Sosnowski na początku XX wieku:
Mimo najcięższych warunków bytu gmina to jednak wzorowa; nędza i niechlujstwo są tu nieznane, moralność, oświata i pracowitość stoją wysoko. Chaty pouczepiane po zboczach, skrawki pól w braku koni orzą ludzie sami, żniwa w późnej jesieni. W środku wioski stylowa szkoła drewniana, służąca zarazem za kościół ewangelicki.
Szkoła owa, wzniesiona w 1897 r., była jedyną w tym czasie polską szkołą ewangelicką w Galicji posiadającą prawa szkoły publicznej.
8 listopada 1928 roku gminę Salmopol połączono z gminą Szczyrk. Jej szybki rozwój rozpoczął się z końcem lat 60. XX wieku, kiedy to oddano do użytku nową drogę ze Szczyrku przez Przełęcz Salmopolską do Wisły (obecnie jest to droga wojewódzka nr 942 ), a następnie uruchomiono kilka wyciągów narciarskich (z Soliska na Polanę Pośrednie i pod samą Przełęczą Salmopolską).
W latach 80. XX w. poniżej najwyższego zakosu szosy na Przełęcz Salmopolską, na wysokości ok. 870 m n.p.m., wybudowano skocznię narciarską. Po przebudowach skocznia miała punkt K na 85 metrze, jej rozmiar wynosił 89 m, a rekord 91 m. Na taką odległość skoczył Ladislav Sulira podczas zawodów Pucharu Świata B w kombinacji norweskiej. Dwukrotnie stoczono tu rywalizację o mistrzostwo Polski. W 1989 i 1991 r. odbył się tu także Puchar Europy, pierwowzór Pucharu Kontynentalnego. Skakali tu przy okazji różnych zawodów m.in. Robert Mateja, Piotr Fijas, Adam Małysz czy Jens Weissflog. Największym (i jedynym) atutem skoczni był śnieg, który wcześnie się tu pojawiał i długo utrzymywał. Poza tym obiekt nie dysponował niczym, ani zapleczem dla zawodników, ani koleją krzesełkową dla nich, ani miejscem dla publiczności, ani nawet dojazdem. Skocznia funkcjonowała do połowy lat 90. Później zapomniana, drewniana konstrukcja niszczała, a jej kres położył pożar z 31 maja 2000 r. Salmopol posiada komunikację autobusową z Bielskiem-Białą przez centrum Szczyrku.
Przez Salmopol biegnie znakowany żółtym kolorem szlak turystyczny ze Szczyrku Soliska na Przełęcz Salmopolską. W budynku dawnej szkoły przed II wojną światową istniała stacja turystyczna Beskidenverein.