Saruma henryi

*Saruma henryi*
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	magnoliopodobne
Rząd	pieprzowce
Rodzina	kokornakowate
Rodzaj	Saruma
Gatunek	Saruma henryi
	Nazwa systematyczna
	Saruma henryi Oliv.; Hooker's Icon. Pl. 19(4): , pl. 1895 1889
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; zagrożony
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Saruma henryi Oliv. – gatunek rośliny z monotypowego rodzaju Saruma w obrębie rodziny kokornakowatych (Aristolochiaceae Juss.). Występuje naturalnie w południowych i środkowych Chinach – w prowincjach Gansu, Kuejczou, Hubei, Jiangxi, Shaanxi oraz Syczuan.

Morfologia

Pokrój: Bylina o wzniesionych pędach, osiągająca do ok. 1 m wysokości. Kłącza są tęgie (do 4 mm średnicy), pełne i aromatyczne.
Liście: Skrętoległe, mają sercowaty kształt. Mierzą 6–15 cm długości oraz 5–13 cm szerokości. Są owłosione. Blaszka liściowa jest o sercowatej nasadzie i lekko spiczastym wierzchołku. Ogonek liściowy jest owłosiony i dorasta do 3–12 cm długości.
Kwiaty: Są promieniste, obupłciowe, wyrastają pojedynczo na długich szypułach na szczycie pędu. Mają 3 działki kielicha o owalnym kształcie, zrośnięte u podstawy. Płatki są 3, żółte, wolne, nieco wcięte, mają kształt od sercowatego do nerkowatego, dorastają do 10 mm długości. Kwiaty mają 12 pręcików ułożonych w dwóch okółkach, przyrośniętych do kielicha. Pylniki są zakrzywione, są wewnątrzpylne (z główką zwróconą do osi kwiatowej). Zalążnia jest wpółdolna z 6 owocolistkami zrośniętymi u nasady i niemającymi znamion.
Owoce: Mieszki dorastające do 6,8 mm długości i 4,6 mm szerokości otoczone przez trwałe działki kielicha. Nasiona są wypukłe i mierzą 3 mm długości.

Liście
Kwiat
Dojrzewające owoce
Dojrzały owoc i nasiona

Biologia i ekologia

Rośnie w gęstych lasach oraz w dolinach strumieni. Występuje na wysokości od 600 do 1000 m n.p.m. Kwitnie od kwietnia do lipca.

Systematyka

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)

Rodzaj siostrzany dla rodzaju Asarum, wraz z którym tworzy podrodzinę Asaroideae O. C. Schmidt, stanowiącą z kolei klad bazalny w obrębie rodziny kokornakowate Aristolochiaceae. Rodzina ta jest z kolei kladem bazalnym rzędu pieprzowce Piperales z kladu magnoliowych, będących jedną ze starszych linii rozwojowych okrytonasiennych.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-02-19] (ang.).
↑ Saruma henryi Oliv.. The Plant List. [dostęp 2017-02-19]. (ang.).
↑ Saruma henryi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
1 2 3 4 5 6 Saruma henryi. Plantes & botanique. [dostęp 2017-02-19]. (fr.).
1 2 3 4 5 6 Saruma. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-02-26]. (ang.).
↑ MarianM. Rejewski MarianM., TomaszT. Waszak TomaszT. (red.), Rośliny kwiatowe. [T.] 1, Wielka Encyklopedia Przyrody, Warszawa: "Muza", 1998, s. 55, ISBN 978-83-7079-778-2 [dostęp 2023-10-15] .

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-02-19] (ang.).

[tpl-3] Saruma henryi Oliv.. The Plant List. [dostęp 2017-02-19]. (ang.).

[iucn-4] Saruma henryi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[peb-5] 1 2 3 4 5 6 Saruma henryi. Plantes & botanique. [dostęp 2017-02-19]. (fr.).

[china-6] 1 2 3 4 5 6 Saruma. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2013-02-26]. (ang.).

[7] MarianM. Rejewski MarianM., TomaszT. Waszak TomaszT. (red.), Rośliny kwiatowe. [T.] 1, Wielka Encyklopedia Przyrody, Warszawa: "Muza", 1998, s. 55, ISBN 978-83-7079-778-2 [dostęp 2023-10-15] .