Sebastian Sierakowski

Sebastian Alojzy Sierakowski
Ilustracja
Herb duchownego
Data i miejsce urodzenia

9 stycznia 1743
Bogusławice

Data i miejsce śmierci

9 sierpnia 1824
Kraków

Rektor UJ
Okres sprawowania

1809-1814

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Inkardynacja

jezuici

Śluby zakonne

1774

Odznaczenia
Order Świętego Stanisława (Rzeczpospolita Obojga Narodów)
Multimedia w Wikimedia Commons

Sebastian Alojzy Sierakowski herbu Ogończyk (ur. 9 stycznia 1743 w Bogusławicach, zm. 9 sierpnia 1824 w Krakowie) – polski architekt, jezuita, proboszcz krakowskiej kapituły katedralnej w 1818 roku, kawaler Orderu św. Stanisława.

Życiorys

Studia odbywał w Jarosławiu i we Lwowie. Od 1774 kanonik katedralny krakowski i kustosz koronny, później senator Wolnego Miasta Krakowa. W 1790 roku był członkiem duchownym Komisji Porządkowej Cywilno-Wojskowej województwa krakowskiego dla powiatów proszowskiego i krakowskiego.

Wybudował według własnego planu kościół w Pleszowie pod Krakowem, wzniesiony w 1806 roku. Był autorem planu regulacji dzielnicy Marywil i urządzenia pałacu królewskiego w Warszawie. Na przyjazd Stanisława Augusta wykonał projekt restauracji zamku wawelskiego (1787). Przystąpił do Konfederacji Generalnej Królestwa Polskiego w 1812 roku. Projektował odbudowę zburzonego ratusza w Krakowie, sukiennic krakowskich (1818) oraz dwór w Radziszowie. Również w 1818 przedstawił Senatowi Wolnego Miasta Krakowa projekt monumentalnych studni-fontann, które miały stanąć na czterech rogach Rynku Głównego i na dzisiejszym placu Dominikańskim (wówczas ul. Szeroka). Projekt przewidywał ozdobienie studni rzeźbami o treści historyczno-patriotycznej. Studnie te miały zastąpić prymitywne drewniane zbiorniki na wodę (rząpie), będące elementem dawnego systemu wodociągowego miasta. Plany Sierakowskiego nie doczekały się realizacji z powodu braku funduszów. Był autorem pierwotnego projektu altany rządowej w Krakowie. Z projektów pomnikowych Sierakowskiego wykonany został nagrobek Kopernika w kościele św. Anny w Krakowie i prezbiterium kościoła Norbertanek na Zwierzyńcu. Na jego zlecenie malarz Michał Stachowicz wykonał kopie rysunków grobów na Wawelu, które Sierakowski przesłał wraz z dedykacją Stanisławowi Kostce Potockiemu prezesowi Komisji Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

Prace teoretyczne: „Architektura obejmująca wszelki gatunek murowania i budowania” (2 t., 1812), jest jedynym polskim dziełem encyklopedycznym o architekturze, mimo konserwatywnego charakteru zawiera pozytywną ocenę narodowej i ludowej tradycji architektonicznej. Drugie dzieło: „Rzecz o tanim... sposobie murowania w Krakowie domów na przedmieściach” (Kraków, 1817) w rękopisie.

Był członkiem lóż wolnomularskich w Paryżu i Lwowie, mówcą loży Cnotliwy Sarmata. W XVIII wieku był członkiem loży wolnomularskiej Świątynia Izis.

Przypisy

  1. ↑ Nowy Kalendarzyk Polityczny na Rok 1819, Warszawa 1818, s. 95.
  2. ↑ Dane biograficzne na stronie Sejmu Wielkiego
  3. ↑ Dziennik rządowo-ekonomiczno handlowy. Zaymuiący różne Wiadomości, Rządowe, Handlowe, Ekonomiczne, Fabryczne, Kontraktowe na Dobra, Summy, i Produkta. Zajmujący 3 miesiące kwiecień may czerwiec 1790. R.5. T. II., s. 378.
  4. ↑ Dziennik Konfederacyi Jeneralnej Królestwa Polskiego. 1812, nr 7, s. 59.
  5. ↑ Rewaloryzacja założenia dworskiego w Radziszowie pod Krakowem. naszradziszow.com, 2014-01-27. [dostęp 2014-01-27].
  6. ↑ Marek Żukow-Karczewski. Wodociągi średniowiecznego Krakowa. „Echo Krakowa”. 132 (13193), 1990-07-11. Kraków.
  7. ↑ J. Dobrzycki Zieleń Krakowa, s. 13.
  8. ↑ Michał Rożek, Groby królewskie w Krakowie. Kraków 1977, s. 12.
  9. ↑ Ludwik Hass, Sekta farmazonii warszawskiej, Warszawa 1980, s. 154.
  10. ↑ Stanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738–1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 302.

Bibliografia

Linki zewnętrzne