Sound Blaster

Sound Blaster Logo

Sound Blaster – rodzina kart dźwiękowych opracowana przez firmę Creative Labs.

W okresie dominacji systemu operacyjnego DOS był to de facto standard dla dźwięku w komputerach PC, zwłaszcza w grach. W owym czasie, jedyną liczącą się konkurencją były karty Gravis Ultrasound, które mimo teoretycznie lepszych parametrów, nie były w stanie nawiązać walki o rynek.

W 1989 r. zostały wprowadzone karty Monaural Sound Blaster, w 1992 r. pojawiły się stereofoniczne karty Sound Blaster Pro. Technika Wavetable MIDI pojawiła się w 16-bitowych kartach Sound Blaster AWE32 i AWE64, z 32 i 64 głosami. W 1998 r. Linia Sound Blaster została też wzbogacona o dźwięk 3D.

Generacje kart Sound Blaster

Pierwsza generacja - karty monofoniczne

Karta Sound Blaster 1.0.

Pierwsza generacja kart Sound Blaster cechowała się monofonią, 11-kanałowym generatorem Yamaha OPL-2 oraz 8-bitowym przetwornikiem 22 kHz:

  • Sound Blaster – generator FM Yamaha YM3812 OPL2, przetwornik 8-bit / 22,5 kHz, port Game/MPU401, ISA 8bit
  • Sound Blaster 2.0 – generator FM Yamaha YM3812 OPL2, przetwornik 8-bit/44,1 kHz, port Game/MPU401, ISA 8bit

Druga generacja - karty stereofoniczne

Sound Blaster Pro

Dodana stereofonia, jakość dźwięku podobna jak we wcześniejszych kartach (synteza FM, 2 przetworniki 8-bitowe 22 KHz).

  • Sound Blaster Pro – dwa generatory FM Yamaha YM3812 OPL2, przetwornik 8-bit / 44,1 kHz mono, 22,5 kHz stereo, port Game/MPU401, ISA 16-bit
  • Sound Blaster Pro 2 – generator FM Yamaha YMF262 OPL3, przetwornik 8-bit / 44,1 kHz mono, 22,5 kHz stereo, port Game/MPU401, ISA 16-bit

Trzecia generacja - jakość dźwięku płyt CD

Sound Blaster 16 ASP

Począwszy od tej serii Sound Blastery dysponowały z dźwiękiem jakości płyt CD, dzięki dwóm przetwornikom 16-bitowym (stereo), 44.1 KHz, pozostałe cechy jak Sound Blaster Pro (22-kanałowa synteza FM, stereo):

  • Sound Blaster 16 – generator FM OPL3, przetwornik 16-bit / 44,1 kHz stereo, port Game/MPU401, ISA 16bit
  • Sound Blaster 16 ASP – generator FM OPL3, przetwornik 16-bit / 48 kHz stereo, procesor ASP, port Game/MPU401, ISA 16-bit

Czwarta generacja - karty z syntezą opartą na próbkach dźwieków

Sound Blaster AWE32
  • Sound Blaster AWE32 – generator FM OPL3 + syntezator EMU8000 32-kanałowy, 2 moduły na pamięć RAM (pamięć SIMM) na próbki (maksymalnie możliwe do 28 MB), przetwornik 16-bit / 44,1 kHz stereo, 3D stereo enhancement, procesor ASP, port Game/MPU401, ISA 16-bit
    • w wersji Value Edition z 1995 roku usunięto procesor sygnałowy (pozostawiając podstawkę pod rozszerzenie) oraz gniazdo rozszerzenia pamięci, a interfejsy do podłączenia napędu CD-ROM w różnych standardach zastąpiono przez IDE/ATAPI
    • do zastosowania z kartą sprzedawano też osobno zestawy instrumentów (Sound Fonty)
Sound Blaster AWE64
  • Sound Blaster AWE64 – generator FM CQM (Creative Quadratic Modulation, kompatybilny z OPL3) + syntezator EMU8000 64-kanałowy (32 przetwarzane sprzętowo + 32 realizowane programowo), zintegrowana pamięć RAM na próbki, przetwornik 16-bit / 44,1 kHz stereo (20-bit / 44,1 kHz SPDIF w wersji Gold), znaczna część funkcji realizowana programowo poprzez sterownik, port Game/MPU401, ISA 16-bit i PCI

Piąta generacja - karty PCI

  • Sound Blaster PCI128
  • Sound Blaster PCI512
  • Sound Blaster Live! – sprzętowo (DSP) realizowany dźwięk przestrzenny (zgodny ze standardami DirectX i EAX 2.0)

Seria Audigy

Sound Blaster Audigy 2 ZS.
  • Sound Blaster Audigy
  • Sound Blaster Audigy 2
  • Sound Blaster Audigy 4
  • Sound Blaster Audigy 4 SE

Późniejsze karty

Urządzenia USB audio

Sound BlasterAxx AXX 200

Inne produkty

Rozszerzenia kart Sound Blaster 16

  • Wave Blaster (CT1900) – rozszerzenie z układem E-MU, 4 MB pamięci ROM z próbkami instrumentów, 32-kanałowa polifonia
  • Wave Blaster II (CT1910, 1995 rok) – układ EMU8000, 2 MB ROM, 32-kanały

Uwagi

  1. 1 2 3 zgodny z AdLib
  2. ↑ zgodny z OPL2

Przypisy

  1. 1 2 3 Sound Blaster 2.0 Value Edition. „Bajtek”. 4/95 (116), s. 23, kwiecień 1995. [dostęp 2026-03-17].
  2. 1 2 Marcin K. Górecki. Sound Blaster AWE 64. „Secret Service”. 4/97 (45), s. 74, kwiecień 1997.
  3. ↑ Konrad Olszewski. Nie tylko PC Speaker. „Bajtek”. 2/92 (78), s. 28-29, luty 1992. [dostęp 2026-03-16].
  4. ↑ Karty dźwiękowe cz. 1 / Sound Blaster 16. „Bajtek”. 3/95 (115), s. 29, Marzec 1995. Spółdzielnia „Bajtek”. ISSN 0860-1674.
  5. ↑ Marcin Borkowski. Sound Blaster AWE32. „Top Secret”. 6/95 (39), s. 61, czerwiec 1995.
  6. ↑ Jacek Marczewski. AWE32 Value Ed.. „Secret Service”. 12/95 (30), s. 70, grudzień 1995. [dostęp 2026-03-13].
  7. ↑ Jacek Marczewski. Sound Fonty. „Secret Service”. 12/95 (30), s. 72, grudzień 1995. [dostęp 2026-03-13].
  8. ↑ Artur Kellner. Blasterowy chór na 64 głosy - Sound Blaster AWE64. „Chip”. 3/97, s. 49, marzec 1997.
  9. ↑ Sound Blaster Live!. „Secret Service”. 12/98 (63), s. 104, grudzień 1998.
  10. ↑ SB Live! - druga odsłona. „New S Service”. 02/2000 (76), s. 88, luty 2000.
  11. ↑ Wave Blaster upgrade option. W: Peter M. Ridge, David M. Golden, Ivan Luk, Scott Sindorf: Sound Blaster Official Book, Second Edition. Berkeley, Kalifornia: McGraw-Hill, 1994, s. 102-108. ISBN 0-07-882000-6. (ang.).
  12. 1 2 Creative Wave Blaster (CT1900). DOS Days. [dostęp 2025-12-10]. (ang.).
  13. ↑ Jacek Marczewski. Wave Blaster 2. „Secret Service”. 12/95 (30), s. 71, grudzień 1995. [dostęp 2026-03-13].

Linki zewnętrzne