Starzec lepki

Starzec lepki
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	astrowce
Rodzina	astrowate
Podrodzina	Asteroideae
Rodzaj	starzec
Gatunek	starzec lepki
	Nazwa systematyczna
	Senecio viscosus L.; Sp. Pl.: 868 (1753)
Synonimy
	Jacobaea viscosa Gilib.; Obaejaca viscosa Cass.; Senecio calvertii Boiss.; Senecio glutinosus Schur; Senecio tymphresteus Boiss. & Heldr.; Senecio vulgaris subsp. viscosus (L.) Bonnier & Layens; Seneciunculus viscosus Opiz;
	Jacobaea viscosa Gilib.; Obaejaca viscosa Cass.; Senecio calvertii Boiss.; Senecio glutinosus Schur; Senecio tymphresteus Boiss. & Heldr.; Senecio vulgaris subsp. viscosus (L.) Bonnier & Layens; Seneciunculus viscosus Opiz;
	Multimedia w Wikimedia Commons

Starzec lepki (Senecio viscosus L.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Występuje w Europie (na Wyspach Brytyjskich jako introdukowany) oraz w zachodniej części Azji (Turcja i region Kaukazu. Introdukowany rośnie na północy Azji (Rosja) oraz w Ameryce Północnej (Kanada i północna część Stanów Zjednoczonych. W Polsce jest rozpowszechniony w całym kraju, ale nie jest równomiernie rozprzestrzeniony i w niektórych obszarach jest bardziej pospolity (południowo-zachodnia część kraju), a w innych ma dość rozproszone stanowiska (część północno-wschodnia).

Morfologia

Pokrój: Roślina zielna, cała ogruczolona i lepka. Łodyga prosto wzniesiona osiąga do 40, rzadko nieco więcej cm wysokości, żeberkowana. Rozgałęzia się, czasem od samej nasady.
Liście: Głęboko pierzasto wcinane, z odcinkami nieregularnymi, całobrzegimi do nierówno, niekiedy głęboko ząbkowanych. Młode liście poza włoskami gruczołowatymi są także owłosione pajęczynowato.
Kwiaty: Zebrane w koszyczki na dość długich szypułach, tworzące dość luźny kwiatostan złożony. Okrywa koszyczków dzwonkowato walcowata, z 21 listkami o długości ok. 8 mm i szerokości ok. 1 mm, zielonymi, z wąskim, błoniastym obrzeżeniem i ciemnym wierzchołkiem. Dodatkowe listki zewnętrzne (w liczbie 4–5) są o połowę krótsze i odstające, także z ciemnym wierzchołkiem. Kwiaty języczkowate żółte, w liczbie 13 (rzadziej 12), dość często podwinięte.
Owoce: Wąskie niełupki o długości ok. 3 mm, delikatnie żeberkowane, nagie lub rzadko owłosione, zwieńczone jedwabistym, białym puchem kielichowym o długości ok. 7 mm.
Gatunki podobne: Podobny ze względu na pokrój i zajmowane siedliska jest starzec leśny S. sylvaticus. Różni się on brakiem włosków ogruczolonych (aczkolwiek jest owłosiony), liści okrywy jest 13, a dodatkowe listki zewnętrzne okrywy są znacznie od nich krótsze i przylegające.

Biologia i ekologia

Roślina jednoroczna. Kwitnie od czerwca do października, ale ze szczytem od lipca do września.

Rośnie na zrębach, nieużytkach, terenach piaszczystych, na przydrożach i innych terenach ruderalnych. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek wyróżniający dla Cl. Senecioni-Tussilaginetum.

Zmienność

Tworzy mieszańca ze starcem leśnym – Senecio × viscidulus Scheele.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-15] (ang.).
1 2 3 4 Senecio viscosus L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-11-23] .
↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-27].
↑ Zając A., Zając M.: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej, Instytut Botaniki, Uniwersytet Jagielloński, 2001, s. 518. ISBN 978-83-61191-72-8.
1 2 3 4 5 6 IrenaI. Kucowa IrenaI., Senecio L., Starzec, [w:] BogumiłB. Pawłowski, AdamA. Jasiewicz (red.), Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. Tom XII, Warszawa, Kraków: PAN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 349-350 .
1 2 3 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998, s. 491. ISBN 83-01-14342-8.
↑ Matuszkiewicz Władysław. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2006. ISBN 83-01-14439-4.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-15] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 Senecio viscosus L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2025-11-23] .

[grin-4] Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-27].

[5] Zając A., Zając M.: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej, Instytut Botaniki, Uniwersytet Jagielloński, 2001, s. 518. ISBN 978-83-61191-72-8.

[kucowa-6] 1 2 3 4 5 6 IrenaI. Kucowa IrenaI., Senecio L., Starzec, [w:] BogumiłB. Pawłowski, AdamA. Jasiewicz (red.), Flora polska. Rośliny naczyniowe Polski i ziem ościennych. Tom XII, Warszawa, Kraków: PAN, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1971, s. 349-350 .

[rutkowski-7] 1 2 3 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998, s. 491. ISBN 83-01-14342-8.

[8] Matuszkiewicz Władysław. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2006. ISBN 83-01-14439-4.