Synthliboramphus

	Synthliboramphus
	von Brandt, 1837
	; Morzyk piskliwy (S. hypoleucus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	siewkowe
Podrząd	mewowce
Parworząd	Larida
Nadrodzina	Alcoidea
Rodzina	alki
Podrodzina	alki
Rodzaj	Synthliboramphus
	Typ nomenklatoryczny
	Alca antiqua J.F. Gmelin
Synonimy
	Synthliborhamphus G.R. Gray, 1841; Micruria Ogilvie-Grant, 1898; Endomychura Oberholser, 1899; Rhamphosynthlipsis Coues, 1903;
	Synthliborhamphus G.R. Gray, 1841; Micruria Ogilvie-Grant, 1898; Endomychura Oberholser, 1899; Rhamphosynthlipsis Coues, 1903;
Gatunki
	5 gatunków – zobacz opis w tekście
	5 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Synthliboramphus – rodzaj ptaków z podrodziny alk (Alcinae) w rodzinie alk (Alcidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji i Ameryce Północnej.

Morfologia

Długość ciała 21–27 cm, rozpiętość skrzydeł do 40 cm; masa ciała 128–215 g.

Systematyka

Etymologia

Synthliboramphus: gr. συνθλιβω sunthlibō „kompresować”, od συν sun, συμ sum „razem”; θλιβω thlibō „ściskać”; ῥαμφος rhamphos „dziób”.
Micruria: gr. μικρος mikros „mały”; rodzaj Uria Brisson, 1760 (nurzyk). Gatunek typowy: Brachyramphus hypoleucus Xántus, 1860; młodszy homonim Micruria Reitter, 1875 (Coleoptera).
Endomychura: gr. ενδομυχος endomukhos „sekret, ukryty”, od ενδον endon „w”; μυχος mukhos „wnętrze”; ουρα oura „ogon”. Nowa nazwa dla Micruria Ogilvie-Grant, 1898.
Rhamphosynthlipsis: gr. ῥαμφος rhamphos „dziób”; συνθλιψις sunthlipsis „kompresja”. Gatunek typowy: Uria wumizusume Temminck, 1836.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Synthliboramphus antiquus (J.F. Gmelin, 1789) – morzyk sędziwy
Synthliboramphus wumizusume (Temminck, 1836) – morzyk japoński
Synthliboramphus scrippsi (J.E. Green & L.W. Arnold, 1939) – morzyk żałobny – takson wyodrębniony ostatnio z S. hypoleucus
Synthliboramphus hypoleucus (Xántus, 1860) – morzyk piskliwy
Synthliboramphus craveri (Salvadori, 1866) – morzyk kalifornijski

Przypisy

↑ Synthliboramphus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ J.F. von Brandt. Rapport sur une monographie de la famille des Alcadées. „Bulletin Scientifique de l'Académie Impériale des Sciences de St. Pétersbourg”. 2, s. kol. 347, 1837. (fr.).
↑ G.R. Gray: A list of the genera of birds, with their synonyma and an indication of the typical species of each genus. Wyd. 2nd ed., rev., augm., and accompanied with an index. London: Printed and sold by R. and J.E. Taylor, 1841, s. 98. (ang.).
↑ W.R. Ogilvie-Grant: Catalogue of the Birds in the British Museum. Cz. 26: Plataleæ, Herodiones, Steganopodes, Pygopodes, Alcæ, and Impennes. London: Printed by order of the Trustees, 1898, s. 594. (ang.).
↑ H.Ch. Oberholser. Some untenable names in ornithology. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 1899, s. 201, 1899. (ang.).
↑ E. Coues: Key to North American birds. Containing a concise account of every species of living and fossil bird at present known from the continent north of the Mexican and United States boundary, inclusive of Greenland and lower California, with which are incorporated General ornithology, an outline of the structure and classification of birds, and Field ornithology, a manual of collecting, preparing, and preserving birds. Wyd. The 5th ed. (entirely rev.) exhibiting the nomenclature of the American Ornithologists' Union, and including descriptions of additional species. Cz. 2. Boston: D. Estes and Company, 1903, s. 1075. (ang.).
1 2 D.N. Nettleship: Family Alcidae (Auks). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona: Lynx Edicions, 1996, s. 715–716. ISBN 84-87334-20-2. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Synthliboramphus [dostęp 2024-12-18] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Micruria [dostęp 2024-12-18] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Endomychura [dostęp 2024-12-18] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Rhamphosynthlipsis [dostęp 2024-12-18] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Alcinae Leach, 1820 - alki (Wersja: 2022-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-12-18].
↑ T.P. Birt, H.C. Carter, D.L. Whitworth, A. McDonald, S.H. Newman, F. Gress, E. Palacios, J.S. Koepke & V.L. Friesen. Rangewide population genetic structure of the Xantus's Murrelet (Synthliboramphus hypoleucus). „The Auk”. 129 (1), s. 44–55, 2012. DOI: 10.1525/auk.2011.11011. (ang.).

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[itis-1] Synthliboramphus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Brandt-2] J.F. von Brandt. Rapport sur une monographie de la famille des Alcadées. „Bulletin Scientifique de l'Académie Impériale des Sciences de St. Pétersbourg”. 2, s. kol. 347, 1837. (fr.).

[Gray-3] G.R. Gray: A list of the genera of birds, with their synonyma and an indication of the typical species of each genus. Wyd. 2nd ed., rev., augm., and accompanied with an index. London: Printed and sold by R. and J.E. Taylor, 1841, s. 98. (ang.).

[Ogilvie-Grant-4] W.R. Ogilvie-Grant: Catalogue of the Birds in the British Museum. Cz. 26: Plataleæ, Herodiones, Steganopodes, Pygopodes, Alcæ, and Impennes. London: Printed by order of the Trustees, 1898, s. 594. (ang.).

[Oberholser-5] H.Ch. Oberholser. Some untenable names in ornithology. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 1899, s. 201, 1899. (ang.).

[Coues-6] E. Coues: Key to North American birds. Containing a concise account of every species of living and fossil bird at present known from the continent north of the Mexican and United States boundary, inclusive of Greenland and lower California, with which are incorporated General ornithology, an outline of the structure and classification of birds, and Field ornithology, a manual of collecting, preparing, and preserving birds. Wyd. The 5th ed. (entirely rev.) exhibiting the nomenclature of the American Ornithologists' Union, and including descriptions of additional species. Cz. 2. Boston: D. Estes and Company, 1903, s. 1075. (ang.).

[Nettleship-7] 1 2 D.N. Nettleship: Family Alcidae (Auks). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona: Lynx Edicions, 1996, s. 715–716. ISBN 84-87334-20-2. (ang.).

[8] The Key to Scientific Names ↓, Synthliboramphus [dostęp 2024-12-18] .

[9] The Key to Scientific Names ↓, Micruria [dostęp 2024-12-18] .

[10] The Key to Scientific Names ↓, Endomychura [dostęp 2024-12-18] .

[11] The Key to Scientific Names ↓, Rhamphosynthlipsis [dostęp 2024-12-18] .

[Mielczarek&Kuziemko-12] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Alcinae Leach, 1820 - alki (Wersja: 2022-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-12-18].

[Birt&inni-13] T.P. Birt, H.C. Carter, D.L. Whitworth, A. McDonald, S.H. Newman, F. Gress, E. Palacios, J.S. Koepke & V.L. Friesen. Rangewide population genetic structure of the Xantus's Murrelet (Synthliboramphus hypoleucus). „The Auk”. 129 (1), s. 44–55, 2012. DOI: 10.1525/auk.2011.11011. (ang.).