| Hylobius | |||
| Germar, 1817 | |||
_(11172265513).png) Szeliniak sosnowiec | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Podplemię | |||
| Rodzaj |
szeliniak | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Curculio pineti Fabricius, 1792 | |||
| Synonimy | |||
| |||
_pinastri_01.JPG)
Szeliniak (Hylobius) – rodzaj chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych i podrodziny Molytinae. Obejmuje około 40 opisanych gatunków. Zamieszkują palearktyczną Eurazję i nearktyczną Amerykę Północną. Większość żeruje na roślinach iglastych.
Chrząszcze o ciele długości od 6 do 17 mm. Oskórek jest matowy do nieznacznie lśniącego, czerwonobrunatny, brunatny lub czarny, zwykle opatrzony drobnymi plamkami z mocno wydłużonych, żółtych łusek.
Ryjek jest lekko zakrzywiony, w przybliżeniu tak długi jak przedplecze, gęsto punktowany, powyżej rowków do chowania czułków opatrzony głębokimi bruzdami. Głowa ma pociągłe, zwykle nerkowate, pionowo po jej bokach umieszczone, niemal niewystające poza jej obrys oczy. Czoło między oczami jest węższe niż podstawa ryjka. Wąskie żuwaczki mają dwuzębne wierzchołki. Czułki mają siódmy człon biczyka szerszy od szóstego, ale wyraźnie wyodrębniony od krótkiej, zaostrzonej, zwartej buławki, której drugi człon jest tak długi jak pierwszy.
Przedplecze jest trochę szersze niż dłuższe, trochę walcowate lub ku przodowi zwężone, rzadko mocniej po bokach wyokrąglone. Jego przednia krawędź cechuje się wykształconymi płatami ocznymi. Jego powierzchnia jest mocno pomarszczona i punktowana, z wciskami po bokach żeberka środkowego. Tarczka jest dobrze wykształcona, większa niż u znaczynów. Pokrywy są wyraźnie szersze od przedplecza, o dobrze wykształconych barkach, równoległych lub lekko rozbiegających się brzegach bocznych w przedniej połowie i o szeroko zaokrąglonym tyle. Rzędy są regularnie punktowane, a międzyrzędy płaskie, ze zmarszczkami i punktami lub słabymi ziarenkami. Przedpiersie ma przód głęboko wykrojony. Zapiersie cechuje się brakiem poprzecznego wcisku za środkową parą bioder.
Ząbki na udach najczęściej są duże, ale mogą one być zdrobniałe lub całkiem zanikłe. Golenie mają ostrogi zwykle w formie tępej, zębowatej wypustki na wewnętrznej krawędzi. Zewnętrzne krawędzie wierzchołków przednich goleni są proste, natomiast od strony wewnętrznej golenie te są w szczytowej trzeciej części lekko rozszerzone. Kępka szczecinek na zewnętrznej stronie goleni tylnych jest lekko ukośna.
Odwłok u samca ma nasadową część spodu z dużym wgłębieniem. Edeagus cechuje się płatem środkowym (prąciem) po bokach równomiernie zaokrąglonym, najszerszym w nasadowej trzeciej części, na szczycie trójkątnawo wyostrzonym i pozbawionym włosków. Długi endofallus (woreczek wewnętrzny) sięga poza pośrodkowe podpórki i ma brązowe pole szorstkie podzielone w widoku grzbietowym na pięć rejonów, z których pierwszy towarzyszy ostium, drugi jest poprzeczny, trzeci parzysty, czwarty odwrotnie V-kształtny lub U-kształtny, a piąty wciśnięty między ramiona poprzedniego. Szczytowo umieszczony gonopor pozbawiony jest sklerytu.
Zarówno larwy, jak i postacie doskonałe są fitofagami. Większość gatunków żeruje na drzewach i krzewach iglastych. Larwy rozwijają się w martwych drzewach i pniakach, drążąc chodniki pod korą i w bielu, a rzadziej w zdrewniałych korzeniach roślin zielnych. Postacie dorosłe zgryzają korę siewek i młodych roślin.
Rodzaj we współczesnym ujęciu holarktyczny. W Polsce reprezentowany jest przez cztery gatunki (zobacz: Molytinae Polski).
Takson ten wprowadzony został w 1817 roku przez Ernsta Friedricha Germara. Obejmuje około 40 opisanych gatunków:
