TOP 09

TOP 09
Ilustracja
Państwo

 Czechy

Skrót

TOP 09

Lider

Matěj Ondřej Havel

Data założenia

11 czerwca 2009

Adres siedziby

Praga

Ideologia polityczna

liberalny konserwatyzm, proeuropeizm

Członkostwo
międzynarodowe

Europejska Partia Ludowa

Strona internetowa

TOP 09 lub Tradycja Odpowiedzialność Dobrobyt 09 (cz. Tradice Odpovědnost Prosperita 09) – czeska proeuropejska i liberalno-konserwatywna partia polityczna, założona w 2009. Ugrupowanie należy do Europejskiej Partii Ludowej.

Historia

Partia została założona 11 czerwca 2009 z inicjatywy grupy polityków Unii Chrześcijańskich Demokratów – Czechosłowackiej Partii Ludowej na czele z Miroslavem Kalouskiem. Jej liderem został były minister spraw zagranicznych Czech Karel Schwarzenberg. 9 lipca 2009 podpisała strategiczne porozumienie o współpracy z ugrupowaniem Burmistrzowie i Niezależni kierowanym przez Petra Gazdíka.

Partia wzięła udział w wyborach parlamentarnych 2010, uzyskując 16,7% głosów i 41 mandatów, zajmując tym samym 3. miejsce za socjaldemokratami i ODS. TOP 09 obok ODS i VV była jedną z partii tworzących rząd Petra Nečasa, funkcjonujący w latach 2010–2013. Po jego dymisji i utworzeniu rządu technicznego Jiříego Rusnoka znalazła się w opozycji.

W przedterminowych wyborach parlamentarnych w 2013 ugrupowanie otrzymało niespełna 12,0% głosów i 26 mandatów. W 2014 po raz pierwszy partia wystartowała w wyborach europejskich, wprowadzając do PE VIII kadencji czteroosobową reprezentację. W listopadzie 2015 nowym przewodniczącym TOP 09 został Miroslav Kalousek. W wyborach w 2017 partię poparło ponad 5,3% głosujących, co przełożyło się na 7 miejsc w Izbie Poselskiej. W listopadzie 2017 na czele ugrupowania stanął Jiří Pospíšil. W 2019 ugrupowanie z koalicjantami wywalczyło trzy mandaty w Europarlamencie IX kadencji. W listopadzie tegoż kierownictwo w partii objęła Markéta Pekarová Adamová.

Przed wyborami w 2021 partia zawiązała koalicję z Obywatelską Partią Demokratyczną i KDU-ČSL pod nazwą SPOLU. Koalicja otrzymała 27,8% głosów (pierwsze miejsce) i 71 mandatów, z których 14 przypadło kandydatom TOP 09. W tym samym roku ugrupowanie dołączyło do wielopartyjnej koalicji rządowej, która współtworzyła gabinet Petra Fiali. Do wyborów europejskich partia przystąpiła w ramach tej samej koalicji, uzyskując dwa mandaty w Europarlamencie X kadencji.

Koalicję utrzymano także w wyborach krajowych w 2025; zajęła wówczas drugie miejsce – 23,4% głosów i 52 mandaty (w tym 9 dla przedstawicieli partii). W listopadzie 2025 nowym przewodniczącym formacji został Matěj Ondřej Havel. W następnym miesiącu partia znalazła się w opozycji.

Wyniki wyborów

Wyniki w wyborach do Izby Poselskiej
Wybory Poparcie Mandaty Zmiana
2010 16,7% 41 –
2013 12,00% 26 –15
2017 5,3% 7 –19
2021 27,8% 14 +7
2025 23,4% 9 –5
Wyniki w wyborach do Parlamentu Europejskiego
Wybory Poparcie Mandaty Zmiana L. miejsc dla Czech
2014 16,0% 3 – 21
2019 11,7% 2 –1 21
2024 22,3% 2 – 21

Przypisy

  1. ↑ Parties and Elections in Europe: Czechia. parties-and-elections.eu. [dostęp 2022-01-20]. (ang.).
  2. ↑ Member Parties. epp.eu. [dostęp 2013-12-28]. (ang.).
  3. ↑ History of TOP 09. top09.cz. [dostęp 2013-12-28]. (ang.).
  4. ↑ Volby do Poslanecké sněmovny Parlamentu České republiky konané ve dnech 28.05. – 29.05.2010. volby.cz. [dostęp 2013-12-28]. (cz.).
  5. ↑ Vláda Petra Nečase (13.07.2010 – 10.07.2013). vlada.cz. [dostęp 2013-12-27]. (cz.).
  6. ↑ Volby do Poslanecké sněmovny Parlamentu České republiky konané ve dnech 25.10. – 26.10.2013. volby.cz. [dostęp 2013-12-28]. (cz.).
  7. ↑ Volby do Evropského parlamentu konané na území České republiky ve dnech 23.05. – 24.05.2014. volby.cz. [dostęp 2014-05-26]. (cz.).
  8. ↑ Ing. Miroslav Kalousek. nasipolitici.cz. [dostęp 2016-03-13]. (cz.).
  9. ↑ Výsledky voleb v České republice: Volby do Poslanecké sněmovny 2017. idnes.cz, 2017. [dostęp 2025-10-05]. (cz.).
  10. ↑ Change-of-guard at TOP 09 after election debacle. radio.cz, 26 listopada 2017. [dostęp 2017-11-26]. (cz.).
  11. ↑ Volby do Evropského parlamentu konané na území České republiky ve dnech 24.05. – 25.05.2019. volby.cz. [dostęp 2019-05-26]. (cz.).
  12. ↑ Navzdory Kalouskovi. Novou předsedkyní TOP 09 je Pekarová Adamová. novinky.cz, 24 listopada 2019. [dostęp 2020-01-22]. (cz.).
  13. ↑ Michaela Rambousková: ODS, KDU-ČSL a TOP 09 jdou do voleb jako koalice SPOLU. Daly 17 slibů. kdu.cz, 9 grudnia 2020. [dostęp 2014-07-06]. (cz.).
  14. ↑ Volby do Poslanecké sněmovny Parlamentu České republiky konané ve dnech 8.10. – 9.10.2021. volby.cz. [dostęp 2021-10-09]. (cz.).
  15. ↑ Anna Kottová: Pětice lídrů Spolu a PirSTAN podepsala koaliční smlouvu vznikající vlády. Kabinet má mít 18 členů. irozhlas.cz, 8 listopada 2021. [dostęp 2021-11-28]. (cz.).
  16. ↑ Volby do Evropského parlamentu konané na území České republiky ve dnech 07.06. – 08.06.2024. volby.cz. [dostęp 2024-06-10]. (cz.).
  17. ↑ Volby do Poslanecké sněmovny Parlamentu České republiky konané ve dnech 3.–4.10.2025. volby.cz. [dostęp 2025-10-05]. (cz.).
  18. ↑ Volby do Poslanecké sněmovny Parlamentu České republiky konané ve dnech 3.–4.10.2025. volby.cz. [dostęp 2025-10-05]. (cz.).
  19. ↑ Skaut a učitel, kterého si pletou s Fialou. Kdo je nový předseda TOP 09 Havel. idnes.cz, 8 listopada 2025. [dostęp 2021-11-10]. (cz.).
  20. 1 2 3 Poparcie dla koalicji SPOLU.
  21. ↑ W ramach koalicji SPOLU, która zdobyła łącznie 71 mandatów.
  22. ↑ W ramach koalicji SPOLU, która zdobyła łącznie 52 mandaty.
  23. 1 2 W ramach koalicji z partią STAN.
  24. 1 2 Dodatkowo 1 mandat dla przedstawiciela koalicyjnej partii STAN.
  25. ↑ W ramach koalicji SPOLU, która zdobyła łącznie 6 mandatów.

Linki zewnętrzne