Tadeusz Olbrycht

Tadeusz Olbrycht
Data i miejsce urodzenia

23 maja 1891
Sanok

Data i miejsce śmierci

2 czerwca 1963
Kraków

profesor nauk zootechnicznych
Specjalność: weterynaria
Alma Mater

Uniwersytet Wiedeński

Doktorat

1922

Habilitacja

1924

Profesura

1927

Uczelnia

Akademia Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Uniwersytet Wrocławski
Wyższa Szkoła Rolnicza we Wrocławiu

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Brązowy za Długoletnią Służbę Krzyż Zasługi Cywilnej (w czasie wojny)
Grób Tadeusza Olbrychta na cmentarzu Rakowickim w Krakowie

Tadeusz Maria Celestyn Olbrycht (ur. 23 maja 1891 w Sanoku, zm. 2 czerwca 1963 w Krakowie) – polski zootechnik, lekarz weterynarii, naukowiec.

Życiorys

Tadeusz Maria Celestyn Olbrycht urodził się 23 maja 1891 w Sanoku. Był synem Piotra Olbrychta (w 1882 zastępca prowizoryczny nauczyciela w szkole ludowej w Zahutyniu pod Sanokiem, lekarz weterynarii, w 1887 mianowany weterynarzem powiatowym w Sanoku i służący tam w kolejnych latach przy c. k. starostwie powiatu sanockiego, w 1911 starszy weterynarz przy c. k. starostwie powiatu wadowickiego) i Marii z domu Jaworskiej (córka Jana, proboszcza greckokatolickiego w Zahutyniu). Miał braci Jana (1886–1968, lekarz, profesor) i Brunona (1895–1951, generał Wojska Polskiego) oraz siostry.

W 1909 ukończył naukę w Gimnazjum w Wadowicach. Następnie studiował weterynarię we Lwowie do 1912. Studia te kontynuował w Dreźnie i Wiedniu, gdzie w 1914 uzyskał dyplom weterynarza.

Przed 1914 był członkiem Związku Strzeleckiego. Po wybuchu I wojny światowej został powołany do C. K. Armii i służył w jej szeregach od 1914 do 1918. Został mianowany na stopień wojskowego podweterynarza, pozostając w tym charakterze do 1918 bez określenia starszeństwa. Pełnił stanowisko dyrektora szpitala koni na Węgrzech i na froncie włoskim. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego 5 grudnia 1918. W służbie czynnej pozostawał do 7 stycznia 1921. Został awansowany na stopień kapitana lekarza weterynarii rezerwy ze starszeństwem z 1 czerwca 1919. W 1923, 1924 był oficerem rezerwowym lekarzem weterynarii w Kadrze Okręgowego Szpitala Koni nr VII w Poznaniu. W 1934 pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Lwów Miasto.

Po 1918 r. był asystentem w Akademii Weterynaryjnej we Lwowie. Na tej uczelni w 1922 uzyskał stopień naukowy doktora nauk weterynaryjnych. Także w 1922 r. ukończył studia na Wydziale Rolniczo-Leśnym na Uniwersytecie Poznańskim, uzyskując dyplom inżyniera rolnika. Od 1922 do 1924 był specjalistą hodowli zwierząt w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Został adiunktem w Katedrze Hodowli Zwierząt UP. W 1924 uzyskał tam stopień naukowy doktora habilitowanego. Od 1924 był zastępcą profesora, od 1926 docentem. W 1927 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego i kierownikiem Zakładu Hodowli Zwierząt w AMW. Równolegle był wykładowcą na Wyższych Kursach Ziemiańskich we Lwowie. W 1938 otrzymał tytuł profesora zwyczajnego. Był prezesem Lwowskiego Towarzystwa Zootechnicznego. Udzielał się w komisjach Małopolskiego Towarzystwa Rolniczego.

Podczas II wojny światowej przebywał na emigracji w Wielkiej Brytanii. Był profesorem hodowli zwierząt i pełnił funkcję prodziekana Wydziału Weterynaryjnego na Uniwersytecie Edynburskim. Ponadto zdobył on doktorat z genetyki na University of London w 1944.

Po zakończeniu wojny wrócił w 1946 w nowe granice Polski, zamieszkując we Wrocławiu. Został wykładowcą na Uniwersytecie Wrocławskim i Politechnice Wrocławskiej. Był pierwszym dziekanem Wydziału Zootechnicznego w latach 1950–1953. Kierował Katedrą Ogólnej Hodowli Zwierząt Uniwersytetu, a później Wyższej Szkoły Rolniczej we Wrocławiu do 1961.

Był żonaty z Franciszką, siostrą Hilarego Minca. Zmarł w 1963 w Krakowie i został pochowany tamże w alei zasłużonych na cmentarzu Rakowickim (kwatera LXVII-zach. 2-7).

Dorobek naukowy

Tadeusz Olbrycht był specjalistą w dziedzinie genetyki, hodowli zwierząt, biologii rozrodu zwierząt gospodarskich oraz żywienia zwierząt. Zaliczany jest do pionierów w zakresie sztucznego unasienniania zwierząt gospodarskich. Staż naukowy, a następnie etat asystenta uzyskał w Stanach Zjednoczonych u prof. Thomasa Hunta Morgana – laureata naukowej nagrody Nobla, na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku. Pracował także jako lekarz weterynarii w stadninie koni w Kentucky.

Zaaklimatyzował w Polsce kukurydzę pastewną: koński ząb i wyhodował 4 odmiany. Opracował nowoczesny sprzęt do unasienniania zwierząt gospodarskich i dokonywania pomiarów, udowodnił eksperymentalnie, że rzęsistek bydlęcy powoduje ronienia u krów.

Przed 1939 ogłosił około 50 prac w swojej specjalności naukowej. Do jego najważniejszych prac należą:

Ordery i odznaczenia