Życiorys
Pochodzenie i małżeństwo
Teutberga urodziła się jako córka hrabiego Bozona Starszego (który posiadał rozległe dobra w Italii i Burgundii) oraz Engeltrudy. Jej rodzeństwem byli m.in. Hukbert (hrabia i potężny opat świecki opactwa św. Maurycego w Agaunum) oraz Boso z Arles. Pochodzenie z arystokratycznego klanu Bozonidów czyniło ją kluczową partią polityczną.
Około 855 roku poślubiła Lotara II, młodszego syna cesarza Lotara I, który po podziale państwa Śródfrankijskiego objął władzę w północnej części królestwa, nazwanej od jego imienia Lotaryngią. Małżeństwo to miało na celu zabezpieczenie sojuszy politycznych między elitami frankijskimi, jednak od początku obarczone było silnymi napięciami.
Kryzys małżeński i proces oskarżeń
Lotar II od dłuższego czasu utrzymywał związek z wieloletnią konkubiną, Waldradą, z którą doczekał się dzieci (w tym syna Huga). Król dążył do pozbycia się bezdzietnej Teutbergi, aby zalegalizować swój związek z Waldradą i zabezpieczyć sukcesję dynastii.
W 857 roku Lotar oficjalnie oskarżył żonę o ciężkie przestępstwa moralne, w tym o kazirodztwo z bratem Hukbertem oraz o aborcję. Współczesna historiografia jest zgodna, że zarzuty te były całkowicie sfabrykowane i miały podłoże czysto polityczne. Aby dowieść swojej niewinności, Teutberga poddała się tradycyjnemu sądowi Bożemu (próbie wrzącej wody), którą pomyślnie przeszła, co na jakiś czas wzmocniło jej pozycję moralną i polityczną.
W obronie siostry stanął jej brat Hukbert, który wzniecił zbrojny opór przeciwko królowi Lotarowi. Mimo tego oporu zwołane przez monarchę synody biskupie w Akwizgranie – działając pod naciskiem dworu – orzekły rozwiązanie małżeństwa, co umożliwiło Lotarowi poślubienie Waldrady.
Interwencja papiestwa i spór o legalizm małżeński
Odrzucona Teutberga nie poddała się wyrokowi i odwołała się bezpośrednio do stolicy apostolskiej. Sprawa trafiła przed oblicze papieża Mikołaja I, który zajął bezkompromisowe stanowisko w obronie nierozerwalności sakramentu małżeństwa.
W 863 roku papież Mikołaj I uznał synody akwizgrańskie za nieważne, potępił działania Lotara II, ekskomunikował sprzyjających królowi arcybiskupów Kolonii i Trewirsu oraz nakazał monarchze natychmiastowe przywrócenie Teutbergi do praw i godności królowej. Choć Lotar – pod naciskiem politycznym i militarnym cesarza Ludwika II – na krótko podporządkował się papieżowi i formalnie przyjął Teutbergę na dwór, potajemnie kontynuował starania o unieważnienie małżeństwa aż do swojej śmierci w 869 roku.
Schyłek życia
Po nagłej śmierci Lotara II w sierpniu 869 roku i podziale Lotaryngii między jego stryjów (na mocy traktatu w Meerssen), Teutberga ostatecznie wycofała się z aktywnego życia politycznego. Ostatnie lata życia spędziła w klasztorze. Zmarła 11 listopada 875 roku, nie pozostawiając potomstwa z małżeństwa z Lotarem.
