Toxicini

	Toxicini
	Oken, 1843
	Okres istnienia: miocen–dziś PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Q
	; Cryphaeus fairmairei
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	chrząszcze
Podrząd	chrząszcze wielożerne
Nadrodzina	czarnuchy
Rodzina	czarnuchowate
(bez rangi)	Tenebrioniformes
Podrodzina	mącznikowate
Plemię	Toxicini
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Toxicini – plemię chrząszczy z rzędu z rodziny czarnuchowatych i podrodziny mącznikowatych.

Morfologia

Chrząszcze o ciele owalnym do podługowatego.

Głowa jest silnie ku dołowi pochylona. Silnie poprzeczne oczy mają przednie brzegi wykrojone występami policzków i wskutek tego kształt ich jest nerkowaty. Czułki zbudowane są z 11 członów i pozbawione sensillów złożonych, zaopatrzone wyłącznie w proste sensilla szczecinkowate. Po rozprostowaniu ku tyłowi czułki dochodzą co najwyżej do tylnej krawędzi przedtułowia. U większości gatunków od dwóch do czterech ostatnich członów formuje buławkę, pozostałe zaś nie różnią się między sobą zbytnio szerokością. Miejsca osadzenia czułków nie są wyniesione. Przednia krawędź nadustka bywa od łukowato wystającej po płytko wykrojoną. Warga górna jest nieznacznie poprzeczna, prawie kwadratowa lub nieco wydłużona. Błona oddzielająca ją od nadustka nie jest odsłonięta. Aparat gębowy ma krótkie żuwaczki z dwoma zębami i bez rowkowania na powierzchniach molarnych, głaszczki szczękowe o jajowatym lub nieco rozszerzonym i ściętym członie ostatnim, a wargę dolną o trapezowatej lub na szczycie dwupłatowej bródce. Korpotentorium jest płaskie do przeciętnie sklepionego.

Przedplecze ma wykształcone listewki boczne. Epipleury sięgają aż po szczyty pokryw. Rowków lub szeregów punktów na każdej pokrywie bywa dziewięć lub dziesięć, nie licząc rządka przyszwowego. Tylna para skrzydeł ma załamanie pośrodkowe. Panewki bioder przednich są od zewnątrz zamknięte, a od wewnątrz otwarte. Panewki bioder środkowych są od zewnątrz otwarte. Odnóża są pozbawione modyfikacji do grzebania w glebie. Stopy tylnej pary są czteroczłonowe, a pozostałych pięcioczłonowe.

Odwłok u większości gatunków nie ma odkrytych błony międzysegmentalne między widocznymi sternitami trzecim i czwartym oraz czwartym i piątym. Między siódmym a ósmym segmentem uchodzą zbiorniki gruczołowe. Genitalia samca mają edeagus nieobrócony. U samicy pochwa pozbawiona jest sklerytów.

Ekologia i występowanie

Owady leśne. Larwy przechodzą rozwój w gnijącym drewnie lub owocnikach grzybów.

Plemię głównie pantropikalne, tj. występujące przede wszystkich w krainach: neotropikalnej, etiopskiej, orientalnej i australijskiej. W Australii stwierdzono ponad 16 gatunków z pięciu rodzajów. W krainie palearktycznej stwierdzono 29 gatunków z czterech rodzajów – niemal wszystkie w jej części azjatyckiej. Jedynym gatunkiem europejskim jest Cryphaeus cornutus. Z Polski nie wykazany.

Taksonomia

Takson rangi ponadrodzajowej od rodzaju Toxicum wprowadził jako pierwszy Lorenz Oken w 1843 roku pod nazwą Toxiciden.

Do plemienia zalicza się 17 rodzajów sklasyfikowanych w trzech podplemionach:

Dysantina Gebien, 1922
- Calymmus Montrouzier, 1860
- Cylindrosia Gebien, 1922
- Diceroderes Solier, 1841
- Eudysantes Bouchard, Lawrence, Davies et Newton, 2005
- Ilyxerus Pascoe, 1866
- Mychestes Pascoe, 1870
- Opostirus Kirsch, 1865
- Orcopagia Pascoe, 1869
- Ozolais Pascoe, 1866
- Wattius Kaszab, 1982
Nycteropina Lacordaire, 1859
- Chalcostylus Fairmaire, 1898
- Macellocerus Solier, 1848
- Nycteropus Klug, 1833
Toxicina Oken, 1843
- Cryphaeus Klug, 1833
- Epitoxicum Bates, 1873
- Taiwanocryphaeus Masumoto, 1996
- Toxicum Latreille, 1804

W zapisie kopalnym takson znany od miocenu.

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Eric G. Matthews, John F. Lawrence: 36. Tenebrionidae Latreille, 1802. W: Adam Ślipiński, John F. Lawrence: Australian Beetles. Volume 2. Archostemata, Myxophaga, Adephaga, Polyphaga (part). CSIRO Publishing, 2019, s. 582–662. ISBN 978-0-643-09730-8.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Eric G.E.G. Matthews Eric G.E.G., John F.J.F. Lawrence John F.J.F., PatriceP. Bouchard PatriceP., Warren E.W.E. Steiner Warren E.W.E., jr., AdamA. Ślipiński AdamA., Tenebrionidae Latreille, 1802, [w:] Richard A.B.R.A.B. Leschen, Rolf G.R.G. Beutel, John F.J.F. Lawrence (red.), Handbook of zoology. Volume IV. Arthropoda: Insecta. Part 38. Coleoptera, beetles. Volume 2: Morphology and Systematics (Elateroidea, Bostrichiformia, Cucujiformia partim), Berlin, New York: Walter de Gruyter, s. 574–658, ISBN 978-3-11-019075-5 .
↑ I. Löbl, A. Smetana: Catalogue of Palearctic Coleoptera. Vol. 5: Tenebrionoidea. Stenstrup, Denmark: Apollo Books, 2008, s. 300–301. ISBN 87-88757-84-6.
↑ PatriceP. Bouchard PatriceP. i inni, Family-group names in Coleoptera (Insecta), „ZooKeys”, 88, 2011, s. 1–972, DOI: 10.3897/zookeys.88.807 .
↑ L. Oken: Lehrbuch der naturphilosophie. Dritte, neu bearbeitete Auflage. Zürich: F. Schulthess, 1843, s. 484.
1 2 tribus Toxicini Oken, 1843. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2026-11-04].

[aub-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Eric G. Matthews, John F. Lawrence: 36. Tenebrionidae Latreille, 1802. W: Adam Ślipiński, John F. Lawrence: Australian Beetles. Volume 2. Archostemata, Myxophaga, Adephaga, Polyphaga (part). CSIRO Publishing, 2019, s. 582–662. ISBN 978-0-643-09730-8.

[hoz-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Eric G.E.G. Matthews Eric G.E.G., John F.J.F. Lawrence John F.J.F., PatriceP. Bouchard PatriceP., Warren E.W.E. Steiner Warren E.W.E., jr., AdamA. Ślipiński AdamA., Tenebrionidae Latreille, 1802, [w:] Richard A.B.R.A.B. Leschen, Rolf G.R.G. Beutel, John F.J.F. Lawrence (red.), Handbook of zoology. Volume IV. Arthropoda: Insecta. Part 38. Coleoptera, beetles. Volume 2: Morphology and Systematics (Elateroidea, Bostrichiformia, Cucujiformia partim), Berlin, New York: Walter de Gruyter, s. 574–658, ISBN 978-3-11-019075-5 .

[cpc-3] I. Löbl, A. Smetana: Catalogue of Palearctic Coleoptera. Vol. 5: Tenebrionoidea. Stenstrup, Denmark: Apollo Books, 2008, s. 300–301. ISBN 87-88757-84-6.

[Bouchardetal11-4] PatriceP. Bouchard PatriceP. i inni, Family-group names in Coleoptera (Insecta), „ZooKeys”, 88, 2011, s. 1–972, DOI: 10.3897/zookeys.88.807 .

[Oken-5] L. Oken: Lehrbuch der naturphilosophie. Dritte, neu bearbeitete Auflage. Zürich: F. Schulthess, 1843, s. 484.

[biolib-6] 1 2 tribus Toxicini Oken, 1843. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2026-11-04].