Toxicoscordion

*Toxicoscordion*
	; Toxicoscordion venenosum
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	liliowce
Rodzina	melantkowate
Rodzaj	Toxicoscordion
	Nazwa systematyczna
	Toxicoscordion Rydb.; Bull. Torrey Bot. Club 30: 272 (1903)
Synonimy
	Chitonia Salisb;
	Chitonia Salisb;
	Multimedia w Wikimedia Commons

Toxicoscordion Rydb. – rodzaj wieloletnich, ziemnopączkowych roślin zielnych z rodziny melantkowatych, obejmujący 8 gatunków występujących w Ameryce Północnej, od zachodniej i środkowej Kanady do północno-zachodniego Meksyku.

Morfologia

Średniej wielkości rośliny zielne. Pędem podziemnym jest cebula, o zewnętrznych liściach błoniastych. Liście właściwe wąsko równowąskie. Kwiaty obupłciowe, zebrane w grono lub wiechę. Listki okwiatu z pojedynczym, odwrotnie jajowatym lub niemal okrągłym gruczołkiem wydzielnicznym. Zalążnia górna. Pręciki mniej więcej zrośnięte z nasadą listków okwiatu. Główki pręcików nerkowate, Owocami są trójkomorowe torebki, zawierające liczne nasiona.

Biologia

Rośliny zaliczane do tego rodzaju zawierają silnie toksyczne alkaloidy sterydowe. Ich spożycie prowadzi do silnego spadku ciśnienia tętniczego krwi, bradykardii i niewydolności oddechowej.

Systematyka

Pozycja rodzaju według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026)

Rodzaj zaliczany jest do plemienia Melanthieae w rodzinie melantkowatych (Melanthiaceae), należącej do rzędu liliowców (Liliales) zaliczanych do jednoliściennych (monocots).

Przez wiele lat rośliny te zaliczane były do rodzaju Zigadenus. Ponowne podniesienie tej sekcji do rangi rodzaju nastąpiło w 2002 roku na podstawie wyników badań filogenetycznych.

Gatunki

Toxicoscordion brevibracteatum (M.E.Jones) R.R.Gates
Toxicoscordion exaltatum (Eastw.) A.Heller
Toxicoscordion fontanum (Eastw.) Zomlefer & Judd
Toxicoscordion fremontii (Torr.) Rydb.
Toxicoscordion micranthum (Eastw.) A.Heller
Toxicoscordion nuttallii (A.Gray) Rydb.
Toxicoscordion paniculatum (Nutt.) Rydb.
Toxicoscordion venenosum (S.Watson) Rydb.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-24] (ang.).
1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-24]. (ang.).
↑ Per Axel Rydberg. Some generic segregations. „Bulletin of the Torrey Botanical Club”. 30, s. 272-273, 1903.
↑ Donald G. Barceloux: Medical toxicology of natural substances: foods, fungi, medicinal herbs, plants and venomous animals. Hoboken, N.J.: John Wiley Sons, 2008, s. 708. ISBN 978-0-471-72761-3.
↑ Wendy B. Zomlefer at al.. Generic circumscription and relationships in the tribe Melanthieae (Liliales, Melanthiaceae), with emphasis on Zigadenus: evidence from its and trnL-F sequence data. „American Journal of Botany”. 88 (9), s. 1657–1669, 2001. (ang.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-24] (ang.).

[kew-3] 1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-24]. (ang.).

[4] Per Axel Rydberg. Some generic segregations. „Bulletin of the Torrey Botanical Club”. 30, s. 272-273, 1903.

[5] Donald G. Barceloux: Medical toxicology of natural substances: foods, fungi, medicinal herbs, plants and venomous animals. Hoboken, N.J.: John Wiley Sons, 2008, s. 708. ISBN 978-0-471-72761-3.

[6] Wendy B. Zomlefer at al.. Generic circumscription and relationships in the tribe Melanthieae (Liliales, Melanthiaceae), with emphasis on Zigadenus: evidence from its and trnL-F sequence data. „American Journal of Botany”. 88 (9), s. 1657–1669, 2001. (ang.).