Trichiina

	Trichiina
	Fleming, 1821
	Okres istnienia: miocen–dziś PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Q
	; Orszoł paskowany
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	chrząszcze
Podrząd	chrząszcze wielożerne
Infrarząd	żukokształtne
Nadrodzina	żuki
Rodzina	poświętnikowate
Podrodzina	kruszczycowate
Plemię	Trichiini
Podplemię	Trichiina
	Multimedia w Wikimedia Commons

Trichiina – podplemię chrząszczy z rodziny poświętnikowatych, podrodziny kruszczycowatych i plemienia Trichiini. Występują we wszystkich krainach zoogeograficznych oprócz australijskiej i madagaskarskiej. W zapisie kopalnym znane od miocenu.

Morfologia

Chrząszcze o ciele długości od 8 do 15 mm, rzadko większe. Obrys ciała jest owalny lub wydłużony, zwykle lekko rozszerzony w tyle. Ubarwienie bywa różne: jednolicie brązowe lub czarne, dwubarwne, nakrapiane, prążkowane lub metaliczne. Powierzchnia oskórka może być owłosiona lub naga.

Czułki buduje dziesięć członów, z których trzy ostatnie formują buławkę. Miejsca osadzenia czułków widoczne są patrząc od góry. Żuwaczki są zawsze słabo zesklerotyzowane. Szczęki mają zwykle pędzelkowate żuwki zewnętrzne.

Przedplecze jest węższe od pokryw i może być równomiernie wysklepione lub lekko wklęśnięte wzdłuż linii środkowej. Epimeryty śródtułowia zwykle nie są widoczne w widoku grzbietowym. Odnóża są stosunkowo długie i smukłe, o stopach zwieńczonych nierozszczepionymi pazurkami. Odnóża przedniej pary mają stożkowate, sterczące biodra i zaopatrzone w od jednego do trzech ząbków (u gatunków środkowoeuropejskich w dwa) golenie.

Odwłok jest krótki i ma funkcjonalne przetchlinki na segmentach od pierwszego do siódmego. Pygidium jest duże, dobrze widoczne.

Ekologia i występowanie

Larwy przechodzą rozwój w próchniejącym drewnie (kariofagi) i w korzeniach drzew liściastych. Imagines żerują na kwiatach.

Podplemię to rozprzestrzenione jest w większości krain zoogeograficznych, ale brak go w krainie australijskiej i na Madagaskarze. W Polsce stwierdzono występowanie pięciu gatunków, z których trzy umieszczone są na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce: Trichius sexualis, orszoł paskowany, zacnik kropkowany.

Taksonomia i ewolucja

Takson ten wprowadził w 1821 roku John Fleming. Zalicza się do niego 40 rodzajów:

Agnorimus Miyake & Iwase, 1991
Apeltastes Howden, 1968
Brachagenius Kraatz, 1890
Calometopidius Bourgoin, 1917
Calometopus Blanchard, 1850
Campulipus Kirby, 1827
Chaetodermina Heller, 1921
Clastocnemis Burmeister & Schaum, 1840
Corynotrichius Kolbe, 1892
Dialithus Parry, 1849
Diploa Kolbe, 1892
Diploeida Péringuey, 1907
Elpidus Péringuey, 1907
Endoxazus Kolbe, 1892
Epitrichius Tagawa, 1941
Eriopeltastes Burmeister & Schaum, 1840
Giesbertiolus Howden, 1988
Glaphyronyx Moser, 1924
Gnorimella Casey, 1915
Gnorimotrichius Krajčík, 2009
Gnorimus Lepeletier & Audinet-Serville, 1828 – zacnik
Incala J. Thomson, 1858
Indognorimus Krikken, 2009
Indotrichius Krikken, 2009
Lasiotrichius Reitter, 1899
Liotrichius Kolbe, 1892
Myodermides Ruter, 1964
Myodermum Burmeister & Schaum, 1840
Paragnorimus Becker, 1910
Paratrichius Janson, 1881
Pileotrichius Bourgoin, 1921
Polyplastus Janson, 1888
Stegopterus Burmeister & Schaum, 1840
Stripsipher Gory & Percheron, 1833
Tibiotrichius Miyake, 1994
Trichiomorphus Bourgoin, 1919
Trichiotinus Casey, 1915
Trichius Fabricius, 1787 – orszoł
Trigonopeltastes Burmeister & Schaum, 1840
Xiphoscelidus Péringey, 1907

W zapisie kopalnym Trichiina znane są od miocenu. Z epoki tej pochodzą skamieniałości Trichius amoenus, Trichius lugubris, Trichius rotundatus, Trichius unifasciatus oraz Gnorimus aedilis.

Przypisy

1 2 3 4 Rolf G. Beutel, Richard A. B. Leschen: Coleoptera, Beetles, Volume 1: Morphology and Systematics (Archostemata, Adephaga, Myxophaga, Polyphaga partim). de Gruyter, 2005, seria: Handbuch der Zoologie. ISBN 3-11-017130-9.
1 2 3 4 5 6 Brett C. Ratcliffe: Trichinii Fleming, 1821. Trichiine Flower Chafers. [w:] Generic Guide to New World Scarab Beetles [on-line]. 2001-2005. [dostęp 2020-05-18]. [zarchiwizowane z tego adresu].
1 2 3 4 5 6 7 8 Zdzisława Stebnicka: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 28b Żukowate – Scarabaeidae grupa podrodzin: Scarabaeidae pleurosticti. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1978, s. 41-43.
1 2 3 4 5 6 Brett C. Ratcliffe: Cetoniinae Leach 1815. Flower chafers. [w:] Generic Guide to New World Scarab Beetles [on-line]. 2001-2005. [dostęp 2020-05-18]. [zarchiwizowane z tego adresu].
↑ A. Byk: podrodzina: Cetoniinae Leach, 1815. [w:] Biodiversity Map [on-line]. [dostęp 2020-05-20].
↑ Jerzy Pawłowski, Daniel Kubisz, Mieczysław Mazur: Coleoptera. Chrząszcze. W: Zbigniew Głowaciński, Małgorzata Makomaska-Juchiewicz, Grażyna Połczyńska-Konior: Czerwona Lista Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce. Suplement. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2002.
↑ PatriceP. Bouchard PatriceP. i inni, Family-group names in Coleoptera (Insecta), „ZooKeys”, 88, 2011, s. 1-972, DOI: 10.3897/zookeys.88.807 .
1 2 subtribus Trichiina Fleming, 1821. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2020-05-20].
↑ O. Heer. Beitrage zur Insektenfauna Oeningens: Coleoptera. Geodephagen, Hydrocanthariden, Gyriniden, Brachelytren, Clavicornen, Lamellicornen und Buprestiden. „Natuurkundige Verhandelingen van de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen te Haarlem”. 16 (2), s. 1-90, 1862.

[Beutel-1] 1 2 3 4 Rolf G. Beutel, Richard A. B. Leschen: Coleoptera, Beetles, Volume 1: Morphology and Systematics (Archostemata, Adephaga, Myxophaga, Polyphaga partim). de Gruyter, 2005, seria: Handbuch der Zoologie. ISBN 3-11-017130-9.

[gg2-2] 1 2 3 4 5 6 Brett C. Ratcliffe: Trichinii Fleming, 1821. Trichiine Flower Chafers. [w:] Generic Guide to New World Scarab Beetles [on-line]. 2001-2005. [dostęp 2020-05-18]. [zarchiwizowane z tego adresu].

[Stebnicka-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 Zdzisława Stebnicka: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 28b Żukowate – Scarabaeidae grupa podrodzin: Scarabaeidae pleurosticti. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1978, s. 41-43.

[gg1-4] 1 2 3 4 5 6 Brett C. Ratcliffe: Cetoniinae Leach 1815. Flower chafers. [w:] Generic Guide to New World Scarab Beetles [on-line]. 2001-2005. [dostęp 2020-05-18]. [zarchiwizowane z tego adresu].

[biomap-5] A. Byk: podrodzina: Cetoniinae Leach, 1815. [w:] Biodiversity Map [on-line]. [dostęp 2020-05-20].

[clz-6] Jerzy Pawłowski, Daniel Kubisz, Mieczysław Mazur: Coleoptera. Chrząszcze. W: Zbigniew Głowaciński, Małgorzata Makomaska-Juchiewicz, Grażyna Połczyńska-Konior: Czerwona Lista Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce. Suplement. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2002.

[families-7] PatriceP. Bouchard PatriceP. i inni, Family-group names in Coleoptera (Insecta), „ZooKeys”, 88, 2011, s. 1-972, DOI: 10.3897/zookeys.88.807 .

[biolib-8] 1 2 subtribus Trichiina Fleming, 1821. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2020-05-20].

[Heer-9] O. Heer. Beitrage zur Insektenfauna Oeningens: Coleoptera. Geodephagen, Hydrocanthariden, Gyriniden, Brachelytren, Clavicornen, Lamellicornen und Buprestiden. „Natuurkundige Verhandelingen van de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen te Haarlem”. 16 (2), s. 1-90, 1862.