Turze Pole

Turze Pole
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

brzozowski

Gmina

Brzozów

Liczba ludności (2024)

1113

Strefa numeracyjna

13

Kod pocztowy

36-200

Tablice rejestracyjne

RBR

SIMC

0346135

Położenie na mapie gminy Brzozów
Mapa konturowa gminy Brzozów, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Turze Pole”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Turze Pole”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Turze Pole”
Położenie na mapie powiatu brzozowskiego
Mapa konturowa powiatu brzozowskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Turze Pole”
Ziemia49°39′44″N 22°00′12″E/49,662222 22,003333
Turze Pole, Karta z księgi tabularnej, XIX w.

Turze Pole (do 14 lutego 1968 Turzepole) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Brzozów. Ma status sołectwa. Leży przy DW887.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego. Historycznie położone w Rusi Czerwonej (ziemia sanocka) i w dawnym województwie ruskim.

Integralne części wsi

Integralne części wsi Turze Pole
SIMCNazwaRodzaj
0346141Dziki Gajczęść wsi
0346158Grabiecczęść wsi
0346164Koreaczęść wsi
0346170Pańska Góraczęść wsi
0346187Podgóraczęść wsi
0346193Podgórzeczęść wsi
0346201Statkiczęść wsi

Historia

Wieś znana z rozwiniętego przemysłu naftowego. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1420. W centrum wsi w 1791 – naprzeciw dworu Błońskiej – wybudowano murowaną kapliczkę. Wewnątrz umieszczono figurkę św. Jana Nepomucena. Obok posadzono dwie lipy, z nich tylko jedna zachowała się do czasów obecnych. Z końcem XVIII w. Turze Pole liczyło 40 chałup.

W I poł. XIX w. wieś należała do Franciszka Ksawerego hr. Starzeńskiego (1769-1828). Po jego śmierci w 1828 roku pozostałe po nim dzieci sprzedały w 1832 roku majątek Janowi i Tekli ze Świrskich Leszczyńskim herbu Sas. W połowie XIX wieku właścicielami posiadłości tabularnej w Turzym polu byli spadkobiercy tegoż Jana Leszczyńskiego, zmarłego w 1842 roku. Od rodziny Leszczyńskich zakupił te dobra w 1891 roku Adam Ostaszewski ze Wzdowa, jeden z pionierów polskiej awiacji. Do Ostaszewskich Turze Pole należało do końca II wojny światowej, kiedy w wyniku tzw. reformy rolnej zadekretowanej przez PKWN przeszło na własność Skarbu Państwa.

W latach 1989–1991 wybudowano w Turzym Polu kościół parafialny pw. Miłosierdzia Bożego, według projektu Zdzisława Wojdanowskiego i Lucjana Krynickiego. Na północ od wsi – wzgórze Patria (383 m n.p.m.), pod którym – jak głosi miejscowe podanie – miał być ukryty tunel stanowiący niegdyś schronienie dla okolicznych mieszkańców[potrzebny przypis]. W okresie okupacji znajdujące się tu stare kamieniołomy były miejscem schronienia dla ludności żydowskiej. Po wyzwoleniu tu m.in. ukrywał się oddział „Żubryda”.

W Turzym Polu (po części również w Zmiennicy) występuje ropa naftowa. Pierwsze prace poszukiwawcze na terenie złoża ropnego rozpoczęto tu w 1885 roku. Uzyskano pewne ilości ropy i gazu. W 1890 roku rozpoczęto pierwsze prace wiertnicze. Wiercenie głębokiego otworu Nad Grabem 1 datuje się od 1896 roku. Do 1914 roku dokonano odwiertu 14 otworów, zaś szczytową produkcje uzyskano w 1910. Okresy I wojny światowej i międzywojenny przyniosły w rezultacie dodatkowe odwierty w liczbie 35 otworów. Kilka z nich miało wynik negatywny. Nasilenie ruchu wiertniczego przypada na okres II wojny światowej do 1944 roku odwiercono tu 29 otworów i uzyskano wzrost produkcji. W latach 1948–1950 udało się utrzymać produkcję na najwyższym poziomie.

Według przekazywanej tradycji w 1907 roku powstała Ochotnicza Straż Ogniowa przy Kółku Rolniczym. Jej założycielami byli: Jan Czechowski, Jan Władyka i nauczyciel miejscowej szkoły Antoni Zgrych. Dla nowo powstałej organizacji wybudowano pomieszczenie o wymiarach 5 × 4 m, w którym trzymano pierwsze wyposażenie: wóz konny z beczką drewnianą, ręczną sikawkę oraz sikawkę strzemiączkową czteroosobową. 28 maja 1978 oddano do użytku Dom Strażaka, który do dzisiaj funkcjonuje i służy mieszkańcom wsi. W 2007 roku OSP obchodziło 100-lecie istnienia[potrzebny przypis].

W Turzym Polu w 1941 urodził się prof. dr Walerian Pańko – prawnik, prezes NIK.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Raport o stanie gminy Brzozów w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 20
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1304 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 141811.
  4. ↑ M.P. z 1968 r. Nr 6, poz. 34 (ISAP)
  5. 1 2 Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP)).
  6. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT.
  7. ↑ Strona gminy, sołectwa
  8. ↑ Szematyzmy galicyjskie.
  9. ↑ Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: Karol Wild, 1855, s. 227.

Linki zewnętrzne