Vireolanius

	Vireolanius
	Bonaparte, 1850
	; Gwizdodzierzba szmaragdowa (V. pulchellus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	wireonkowate
Podrodzina	wireonki
Rodzaj	Vireolanius
	Typ nomenklatoryczny
	Vireolanius melitophrys Bonaparte, 1850
Synonimy
	Smaragdolanius Griscom, 1930;
	Smaragdolanius Griscom, 1930;
Gatunki
	4 gatunki – zobacz opis w tekście
	4 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Vireolanius – rodzaj ptaków z podrodziny wireonków (Vireoninae) w obrębie rodziny wireonkowatych (Vireonidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Meksyku, Ameryce Centralnej i Ameryce Południowej.

Długość ciała 13–18 cm; masa ciała 22–35 g.

Rodzaj zdefiniował w 1850 roku francuski zoolog Karol Lucjan Bonaparte w publikacji swojego autorstwa Conspectus generum avium. Jako gatunek typowy Bonaparte wyznaczył gwizdodzierzbę obrożną (V. melitophrys).

Vireolanius: zbitka wyrazowa nazw rodzajów: Vireo Vieillot, 1808 (wireonek) i Lanius Linnaeus, 1758 (dzierzba).
Smaragdolanius: gr. σμαραγδος smaragdos „szmaragd”; rodzaj Lanius Linnaeus, 1758 (dzierzba). Typ nomenklatoryczny: Vireolanius pulchellus P.L. Sclater & Salvin, 1859.

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Vireolanius melitophrys Bonaparte, 1850 – gwizdodzierzba obrożna
Vireolanius pulchellus P.L. Sclater & Salvin, 1859 – gwizdodzierzba szmaragdowa
Vireolanius eximius S.F. Baird, 1866 – gwizdodzierzba żółtobrewa
Vireolanius leucotis (Swainson, 1838) – gwizdodzierzba zmienna

1 2 Ch.-L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 1. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1850, s. 330. (łac.).
↑ L. Griscom. Studies from the Dwight collection of Guatemala birds. III. „American Museum novitates”. 438, s. 3, 1930. (ang.).
↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (redaktorzy): Shrikes, vireos, shrike-babblers. IOC World Bird List (v13.1). [dostęp 2023-06-09]. (ang.).
↑ D.W.D.W. Winkler D.W.D.W., S.M. Billerman & I.J.S.M.B.& I.J. Lovette S.M. Billerman & I.J.S.M.B.& I.J., Vireos, Shrike-Babblers, and Erpornis (Vireonidae), version 1.0, [w:] S.M.S.M. Billerman, B.K.B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2021, Vireolanius, DOI: 10.2173/bow.vireon1.01 [dostęp 2023-06-09] (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Vireolanius [dostęp 2023-06-09] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Smaragdolanius [dostęp 2023-06-09] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M.P.M.& M. Kuziemko P. Mielczarek & M.P.M.& M., Podrodzina: Vireoninae Swainson, 1837 – wireonki (wersja: 2022-09-11), [w:] Kompletna lista ptaków świata [online], Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego [dostęp 2023-06-09] .

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).