Vulkan (API)

Vulkan
	; Logo programu
Autor	Khronos Group
Pierwsze wydanie	16 lutego 2016
Aktualna wersja stabilna	1.4.365 (2 październik 2026)
Platforma sprzętowa	biblioteka wieloplatformowa
System operacyjny	wieloplatformowa
Rodzaj	biblioteka programistyczna, API
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Strona internetowa

Ten artykuł od 2020-01 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł.

Należy dodać przypisy do treści niemających odnośników do źródeł. Dodanie listy źródeł bibliograficznych jest problematyczne, ponieważ nie wiadomo, które treści one uźródławiają.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Vulkan – niskopoziomowe, wieloplatformowe API wspomagające tworzenie grafiki 3D, opracowane przez Khronos Group.

Ten interfejs programistyczny, zwany również platformą renderującą, oparty jest na elementach AMD Mantle API. Podobnie jak OpenGL, Vulkan celuje w rynek aplikacji 3D takich jak np. gry komputerowe.

Opis API

Vulkan oferuje niższy narzut sterownika (ang. overhead), większą kontrolę nad kartą graficzną oraz niższe obciążenie procesora graficznego przy tych samych zadaniach jak jego poprzednik – OpenGL.

Cechy biblioteki:

Vulkan API jest dopasowane do kart graficznych z segmentu „high-end”, jak również do modułów graficznych obecnych w telefonach komórkowych (OpenGL posiada specjalny podzbiór API dla telefonów komórkowych o nazwie OpenGL ES, który jest alternatywą w urządzeniach obsługujących Vulkan API).
W przeciwieństwie do rozwiązania firmy Microsoft, czyli DirectX, Vulkan jest dostępny w wielu systemach operacyjnych; podobnie jak OpenGL, Vulkan API nie jest przypisany do pojedynczego systemu operacyjnego lub urządzenia. W dniu wydania Vulkan działał na Windows 7, Windows 8, Windows 10, Linux, Tizen, Android
Ma obniżony narzut sterownika, czyli wymaga mniejszej mocy obliczeniowej procesora głównego do wykonania tych samych zadań obsługi wywołań funkcji.
Zawiera lepsze skalowanie na wielordzeniowych procesorach. (Direct3D 11 i OpenGL 4 były zaprojektowane początkowo do użycia z procesorami 1-rdzeniowymi i dopiero w późniejszym czasie zostały zmodyfikowane tak, aby mogły być używane z procesorami wielordzeniowymi. Jednak nawet wtedy to dostosowane API zwykle nie skaluje się zbyt dobrze na procesorach wielordzeniowych).
Zunifikowana obsługa kerneli obliczeniowych i graficznych shaderów; eliminuje potrzebę użycia osobnego API obliczeniowego w połączeniu z graficznym API.

OpenGL	Vulkan
maszyna stanu z jednym globalnym stanem	oparty na obiektach, bez globalnego stanu
stan jest powiązany z pojedynczym kontekstem	wszystkie stany są zlokalizowane w buforze komend
pamięć karty graficznej i synchronizacja są zazwyczaj ukryte	bezpośrednia kontrola nad pamięcią karty graficznej i synchronizacją
obszerne sprawdzanie błędów	sterowniki Vulkan nie wykonują sprawdzania błędów; istnieje warstwa sprawdzająca błędy dostępna dla programistów

Oprogramowanie, które obsługuje Vulkan

Gry komputerowe

Ashes of the Singularity: Escalation – obsługa Vulkan została dodana w sierpniu 2017
The Talos Principle – pierwsza gra z obsługą Vulkan
Dota 2 – obsługa Vulkan dodana w maju 2016
Doom – obsługa Vulkan dodana w lipcu 2016
Mad Max – w marcu 2017 twórcy dodali obsługę bibliotek w wersji gry na Linuksa
Quake III Arena Kenny Edition – modyfikacja Quake’a III dodająca obsługę Vulkan w maju 2017
vkDoom3 – port Dooma 3 BFG wydany w sierpniu 2017
vkQuake – port Quake’a na platformę renderującą Vulkan wydany w lipcu 2016
vkQuake2 – port Quake’a 2 na platformę renderującą Vulkan wydany w grudniu 2018
Wolfenstein II: The New Colossus – obsługa Vulkan dodana w październiku 2017
No Man’s Sky – obsługa dodana w sierpniu 2019
Red Dead Redemption 2 – obsługa w dniu premiery gry na PC w listopadzie 2019
Tom Clancy’s Rainbow Six Siege – obsługa dodana w 2019 roku
Transport Fever 2 – obsługa dodana w 2021 roku
Rage 2
Baldur's Gate 3^{[potrzebny przypis]}
Minecraft – obsługa dodana w kwietniu 2026 roku

Silniki gier

Source 2 – obsługa Vulkan dodana w maju 2016
Serious Engine 4 – obsługa Vulkan dodana w lutym 2016
Unreal Engine 4 – obsługa Vulkan dodana w lutym 2016
id Tech 6 – obsługa Vulkan dodana w lipcu 2016
Unity – obsługa Vulkan od wersji 5.6, dodana w grudniu 2016
Xenko – obsługa Vulkan dodana w lipcu 2016
Intrinsic – darmowy silnik 3D oparty na Vulkanie, został opublikowany na GitHubie
Banshee 3D – darmowy silnik 3D oparty na Vulkanie
CryEngine – obsługa Vulkan od wersji 5.4
Flax Engine – obsługa Vulkan dodana w kwietniu 2019
Rockstar Advanced Game Engine – obsługę bibliotek dodano wraz z premierą Red Dead Redemption 2

Emulatory

Cemu – emulator Wii U
Dolphin – emulator Wii
RPCS3 – emulator PS3
Xenia – emulator Xbox 360
Yuzu – emulator Nintendo Switch
PPSSPP - emulator PlayStation Portable

Narzędzia programistyczne

GPU PerfStudio 3.6 obsługuje Vulkan pod Windowsem i Linuksem.

Zobacz też

OpenCL – API obliczeniowe opracowane przez Khronos Group
Glide – API graficzne opracowane przez firmę 3dfx
OpenGL – API graficzne opracowane przez Khronos Group

Przypisy

↑ Khronos Streamlines Development and Deployment of GPU-Accelerated Applications with Vulkan 1.4. 2024-12-03. [dostęp 2026-02-03].
↑ Releases · KhronosGroup/Vulkan-Hpp [online], GitHub [dostęp 2026-10-15] (ang.).
↑ https://www.khronos.org/assets/uploads/developers/library/overview/2015_vulkan_v1_Overview.pdf
↑ Vulkan – Graphics and compute belong together.
↑ FOSDEM 2016 – Vulkan in Open-Source. fosdem.org. [dostęp 2016-02-27]. (ang.).
↑ Chris Jarrard: Should you choose Vulkan or DirectX 12 in Red Dead Redemption 2?. Shacknews, 2019-11-06. [dostęp 2020-05-30]. (ang.).
↑ Another step towards Vibrant Visuals for Java Edition | Minecraft (ang.)
↑ Flax Facts #25 – Vulkan. flaxengine.com. [dostęp 2019-04-16]. (ang.).
↑ Przemysław Wańtuchowicz: Red Dead Redemption 2 – problemy techniczne na PC i rozwiązania. Eurogamer.pl, 2019-11-06. [dostęp 2020-10-19].
↑ https://web.archive.org/web/20170129175124/http://developer.amd.com/tools-and-sdks/graphics-development/gpu-perfstudio/gpuperfstudio-vulkan-tools/ GPUPerfStudio Vulkan Tools.

Linki zewnętrzne

Vulkan 1.0 – specyfikacja. khronos.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-27)].
Vulkan Graphics API: in 20 Minutes (Coffee Break Series) Kenwright

[1] Khronos Streamlines Development and Deployment of GPU-Accelerated Applications with Vulkan 1.4. 2024-12-03. [dostęp 2026-02-03].

[2] Releases · KhronosGroup/Vulkan-Hpp [online], GitHub [dostęp 2026-10-15] (ang.).

[khronos-vulkan-overview-pdf-3] ttps://www.khronos.org/assets/uploads/developers/library/overview/2015_vulkan_v1_Overview.pdf

[khronos-vulkan-4] Vulkan – Graphics and compute belong together.

[5] FOSDEM 2016 – Vulkan in Open-Source. fosdem.org. [dostęp 2016-02-27]. (ang.).

[6] Chris Jarrard: Should you choose Vulkan or DirectX 12 in Red Dead Redemption 2?. Shacknews, 2019-11-06. [dostęp 2020-05-30]. (ang.).

[7] Another step towards Vibrant Visuals for Java Edition | Minecraft (ang.)

[8] Flax Facts #25 – Vulkan. flaxengine.com. [dostęp 2019-04-16]. (ang.).

[9] Przemysław Wańtuchowicz: Red Dead Redemption 2 – problemy techniczne na PC i rozwiązania. Eurogamer.pl, 2019-11-06. [dostęp 2020-10-19].

[10] ttps://web.archive.org/web/20170129175124/http://developer.amd.com/tools-and-sdks/graphics-development/gpu-perfstudio/gpuperfstudio-vulkan-tools/ GPUPerfStudio Vulkan Tools.