Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy

Fundacja Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy
Ilustracja
Logo WOŚP
Państwo

 Polska

Siedziba

ul. Dominikańska 19c
02-738 Warszawa

Data założenia

2 marca 1993

Rodzaj stowarzyszenia

OPP

Status

działająca

Prezes

Jerzy Owsiak
Bohdan Maruszewski

Członkowie

Lidia Niedźwiedzka-Owsiak
Piotr Burczyński

Nr KRS

0000030897

Powiązania

Pol’and’Rock Festival (1995–2017 jako Przystanek Woodstock)
Serce do serca (od 2006)
Złoty Melon
Mrówka Cała

brak współrzędnych
Multimedia w Wikimedia Commons
Wiadomości w Wikinews
Strona internetowa
Anglojęzyczne logo fundacji
Infografika przestawia, jak rosła kwota zebrana przez WOŚP
Wzrost kwoty zebranej podczas Finałów WOŚP
Karetka z logo WOŚP dla stacji pogotowia ratunkowego w Charkowie
Wykres pokazujący wzrost kwoty przekazywanej z % na WOŚP
Wzrost kwoty przekazywanej z % podatku na WOŚP
Siedziba WOŚP przy ul. Dominikańskiej 19c w Warszawie
Dary WOŚP, wyposażenie ambulansu ratowniczego GOPR

Fundacja Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy (oficjalny skrót WOŚP) – fundacja o charakterze filantropijnym, której podstawowym celem według statutu jest: „działalność w zakresie ochrony zdrowia polegająca na ratowaniu życia chorych osób, w szczególności dzieci, i działanie na rzecz poprawy stanu ich zdrowia, jak również na działaniu na rzecz promocji zdrowia i profilaktyki zdrowotnej”. W ciągu 33 finałów WOŚP (zbiórek publicznych organizowanych przez Fundację) zebrano ponad 2 miliardy złotych. WOŚP kupiła i przekazała ponad 71 500 urządzeń do placówek ochrony zdrowia w całej Polsce. W 2020 roku szacowało się, że co piąty sprzęt w szpitalach pochodzi od Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Według badań opinii publicznej fundacja od lat cieszy się największym zaufaniem spośród organizacji trzeciego sektora, instytucji państwowych i kościelnych.

Oprócz zakupów sprzętu medycznego i wyposażenia placówek ochrony zdrowia fundacja zainicjowała, finansuje oraz wspomaga prowadzenie siedmiu ogólnopolskich programów i akcji medycznych i jednej inicjatywy edukacyjnej.

Fundacja angażuje się również w doraźną pomoc. Jedną z pierwszych była akcja „Stop Powodziom” w 2010 r., czyli jednodniowa zbiórka publiczna, której celem był zakup sprzętu pomagającego w likwidowaniu skutków powodzi w południowej Polsce, podczas której zebrano 2 644 507,34 złotych, a po raz jedyny rozdawano niebieskie naklejki serduszka. Po raz drugi akcję pomocy dla jednostek ochotniczej straży pożarnej przeprowadzono w 2017 r., po nawałnicach w północnej Polsce. Dary o wartości 1,5 miliona złotych przekazano 178 jednostkom OSP podczas spotkania w Bydgoszczy.

Kolejną inicjatywą podjętą przez fundację była akcja pomocy oraz działania informacyjne związane z pandemią koronawirusa w Polsce. W ramach walki z COVID-19 fundacja przekazała sprzęt o wartości około 70 milionów złotych, wspierając 467 szpitali, 417 DPS-ów i prywatnych domów seniorów, 60 zakładów opiekuńczo-leczniczych oraz 23 hospicja.

W 2022 r. Fundacja WOŚP wydała ponad 23 miliony złotych na pomoc Ukrainie. Organizacja kupiła 4709 urządzeń za ponad 13,7 miliona złotych dla szpitali na Ukrainie oraz 624 urządzenia za ponad 6,8 miliona złotych dla placówek w Polsce. Zakupiony sprzęt to między innymi kardiomonitory, respiratory, aparaty do znieczulania, koncentratory tlenu, pulsoksymetry, USG, EKG, indywidualne pakiety medyczne. Fundacja przekazała również 371 specjalistycznych wózków inwalidzkich. Wsparcie otrzymały placówki z 15 miejscowości na Ukrainie: Użhorod, Równe, Tarnopol, Łuck, Czewonogród, Nowowołyńsk, Kijów, Odessa, Jaworów, Chmielnicki, Lwów, Dniepr, Winnica, Iwano-Frankowsk oraz Charków. Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy prowadziła również dwa Punkty Pomocy Humanitarnej w Szegini i w Warszawie[potrzebny przypis]. Organizowana przez fundację WOŚP 28. edycja Pol’and’Rock Festival odbyła się pod hasłem „Wojnie nie!”.

Finał WOŚP

Najbardziej znaną formą działalności fundacji jest coroczna, ogólnopolska impreza rozrywkowo-medialna o charakterze charytatywnym, nazwana Finałem Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Każdy Finał WOŚP ma określony temat – czyli cel medyczny, na który przeznaczone zostaną zebrane podczas Finału pieniądze oraz hasło, które promuje i wyjaśnia medyczny cel zbiórki. Zarząd fundacji, w którego skład wchodzą Jerzy Owsiak (prezes zarządu), Lidia Niedźwiedzka-Owsiak (dyrektorka do spraw medycznych fundacji) oraz lekarze: prof. dr hab. n. med. Bohdan Maruszewski (obecnie wiceprezes zarządu) i prof. dr hab. n. med. Piotr Burczyński, podejmują decyzję dotyczącą celu medycznego zbiórki po konsultacjach z ekspertami, konsultantami krajowymi i na podstawie próśb otrzymywanych od placówek medycznych w całym kraju.

Finał WOŚP, który tradycyjnie przypadał na drugą niedzielę stycznia, to wydarzenie, w organizacji którego bierze udział około 1 700 lokalnych Sztabów WOŚP, które koordynują pracę blisko 120 000 wolontariuszy Orkiestry, którzy działają nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie.

Na finał WOŚP składają się wydarzenia organizowane przez sztaby dla lokalnych społeczności (koncerty, kiermasze, występy artystyczne, warsztaty, spotkania, oraz wydarzenia sportowe), zbiórka publiczna na ulicach miast i wsi, zbiórki internetowe, aukcje internetowe prowadzone poprzez portal Allegro oraz trwająca przez cały dzień Finału WOŚP transmisja telewizyjna i internetowa. Jednym z najbardziej widowiskowych elementów Finału WOŚP jest „Bieg Policz się z Cukrzycą”, organizowany w Warszawie od 2007 r. (a także w innych miastach w kolejnych latach), a pieniądze zebrane z zakupu pakietów startowych finansują zakup pomp insulinowych dla kobiet ciężarnych z cukrzycą. Kolejnym stałym elementem dnia finału WOŚP jest pokaz świetlny (dotychczas kojarzony z pokazem fajerwerków, w latach ubiegłych zastąpiony pokazami, które są bezpieczne dla zwierząt oraz ludzi z podwyższoną wrażliwością na dźwięki) noszący nazwę „Światełko do Nieba”, który odbywa się w Warszawie i w lokalnych Sztabach WOŚP.

Od 1 września 2004 fundacja ma status organizacji pożytku publicznego. Przekazane na konto fundacji 1,5% podatku dochodowego jest przeznaczane m.in. na wsparcie hospicjów dziecięcych, wyposażenie oddziałów psychiatrycznych dla dzieci i młodzieży, zakup defibrylatorów, zakup sprzętu do ratowania życia i zdrowia dzieci.

Fundacja otrzymała w 1999 r. statuetkę nr 010 Dziecięcej Nagrody „Serca” od dzieci ze Stowarzyszenia Przyjaciół Dzieci Chorych „Serce” ze Świdnicy.

Bank

Wikipedia:Weryfikowalność
Ta sekcja od 2024-04 wymaga zweryfikowania podanych informacji.
Należy podać wiarygodne źródła w formie przypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w sekcji mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tej sekcji.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tej sekcji.

Od 1993 r. (1. finał) do 1996 r. (4. finał) bankiem obsługującym fundację WOŚP był Bank Inicjatyw Gospodarczych BIG SA, od 1997 r. (5. finał) do 2000 r. (8. finał) – BIG Bank Gdański SA. Od 2001 r. (9. finał) do 2017 r. (25. finał) – Bank Polska Kasa Opieki SA. Od 2018 r. (26. finał) partnerem bankowym fundacji WOŚP jest mBank SA.

Historia

Ta sekcja od 2025-06 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł.
Należy dodać przypisy do treści niemających odnośników do źródeł. Dodanie listy źródeł bibliograficznych jest problematyczne, ponieważ nie wiadomo, które treści one uźródławiają.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tej sekcji.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tej sekcji.

Akcja została zapoczątkowana przez Brum, copiątkową audycję Jerzego Owsiaka w Programie III Polskiego Radia – spontaniczne datki przesyłane w kopertach i przekazami trafiły na rzecz dzieci z wrodzonymi wadami serca.

Nazwa „Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy” została po raz pierwszy użyta przez Owsiaka w programie Róbta co chceta w ferie bożonarodzeniowe 1991. Pierwszy koncert charytatywny pod szyldem WOŚP odbył się wiosną 1992 w Ciechocinku, gdzie zespół Zdrowa Woda zagrał razem z Jurkiem Owsiakiem. Kolejną zbiórkę zorganizowano podczas Festiwalu w Jarocinie.

3 stycznia 1993 uruchomiona została zbiórka pieniędzy na rzecz Oddziału Kardiochirurgii Dziecięcej w Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie. Akcję zapoczątkował Owsiak w muzycznym programie TVP2 Róbta co chceta. Uwieńczeniem happeningu był Finał akcji, zorganizowany w studiu TVP2 w Warszawie, jak też w kilkunastu innych miastach w Polsce. Podczas pierwszego Finału zebrano ponad 31 mld starych złotych, za które zakupiono potrzebny sprzęt nie tylko dla Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie, ale także dla 10 oddziałów Kardiochirurgii Dziecięcej w całej Polsce. Po udanej zbiórce Owsiak podjął decyzję o utworzeniu Fundacji WOŚP, którą zarejestrował 1 czerwca 1993 i współtworzył z Lidią Niedźwiedzką-Owsiak, Bohdanem Maruszewskim, Piotrem Burczyńskim, Pawłem Januszewiczem, Walterem Chełstowskim oraz Beatą Bethke.

Finał WOŚP stał się cykliczną imprezą i jednocześnie częścią polskiej kultury. Co roku w wielu zakątkach Polski organizowane są koncerty, festyny, festiwale i happeningi, na które zapraszane są gwiazdy polskiej muzyki rozrywkowej, a także artyści zagraniczni, którzy często grają za darmo, ponadto odbywają się różne imprezy kulturalne i sportowe. Co roku do Fundacji zgłasza się ponad 120 tys. wolontariuszy chętnych do kwestowania na ulicach miast – w każdym województwie działają lokalne Sztaby WOŚP odpowiedzialne za wstępne zliczanie pieniędzy zebranych przez podległych im wolontariuszy, a następnie przelanie ich na konto WOŚP. W zakresie obowiązków Sztabów jest też organizowanie lokalnych Finałów WOŚP w większych miastach w Polsce. Sztaby WOŚP działają również poza granicami Polski na potrzeby Polaków mieszkających za granicą. Możliwość zakładania sztabu WOŚP poza granicami Polski jest dostępna od 2002 (10 Finał WOŚP). Tradycyjnie o godzinie 20:00 w miastach, gdzie gra WOŚP, następuje pokaz sztucznych ogni, czyli tzw. „Światełko do nieba” – po raz pierwszy przygotowano tę atrakcję w 1996 podczas 4. Finału. W Warszawie pokaz fajerwerków zastąpiono pokazem świateł, co jest bezpieczniejsze dla zwierząt oraz osób z nadwrażliwością słuchową.

Do 2001 r. finał WOŚP odbywał się w pierwszą lub drugą niedzielę roku, a od 2002 r. do 2020 r. był organizowany w drugą niedzielę roku, pomiędzy 8 a 14 stycznia (z wyjątkiem 2017 r., gdy organizacja finału WOŚP została wyznaczona w trzecią niedzielę roku – 15 stycznia), a od 2021 r. organizowany w ostatnią niedzielę stycznia. Ze względu na pandemię koronawirusa oraz panujące wówczas obostrzenia w Polsce, 29. finał WOŚP odbył się w ostatnią niedzielę stycznia, analogicznie stało się w kolejnych latach.

Podczas Finałów licytowane są m.in. „złote serduszka”. Tradycja licytowania serduszek powstała podczas pierwszej edycji Finału WOŚP w 1993 r., kiedy to Fundacja otrzymała złote wyroby. Warszawski jubiler Jerzy Kozak zaproponował, by ze złota podarowanego Fundacji wykonać „Złote Serduszka” – wyrobiła je Mennica Polska. Każde z serduszek ma na sobie napisany kolejny numer oraz datę Finału, podczas którego było licytowane. W każdym serduszku jest dokładnie 3,3789 grama złota. Pierwsze serduszko z numerem „1” w 1994 r. wylicytowano za 67,5 tys. zł. Najbardziej zacięta walka toczyła się o złote serduszko z numerem „1” podczas trwania 17. Finału; wylicytowano je za 1 009 000 zł. Najwyższą cenę – 1,2 mln zł – osiągnęło serduszko podczas 27. Finału. Podczas 12. Finału WOŚP zamiast „Złotych Serduszek” Fundacja wystawiła na licytację 300 szt. „Złotych Medali” wykonanych przez Mennicę Polską z kruszców zebranych podczas poprzedniego Finału. Medale ważące 33,33 grama wykonane były ze złota i srebra: środek ze złota próby 999 oraz pierścień ze srebra próby 925. Podobne medale licytowane były także podczas kolejnych Finałów w latach 2005–2007 i zawierały symbol nawiązujący do celu zbiórki pieniędzy.

Kolejnym zwyczajem jest rozpoczęta podczas trwania V Finału WOŚP w 1997 r. licytacja „Złotych Kart Telefonicznych”, wyprodukowanych i podarowanych przez Telekomunikację Polską. Co roku na publiczną i ogólnie dostępną aukcję jest wystawianych 100 kart. Podczas VI Finału, gdy karty pojawiły się po raz pierwszy, karta z numerem „1” osiągnęła cenę 3 tys. zł, a podczas VII edycji Finału uzyskała 7 tys. zł. Podczas IX Finału „Złota Karta Telefoniczna” z numerem „1” uzyskała cenę 50 tys. zł. Również do „złotych kart” Fundacja dołącza odpowiednie certyfikaty. Największą kwotę w historii WOŚP, w wysokości 550 tys. zł, wręczyła w 2007 Marta Wiśniewska (Mandaryna).

Swój wkład w fundację ma również portal Allegro, który co roku udostępnia swój mechanizm aukcyjny do przeprowadzania aukcji internetowych, na których każda osoba może wystawić na licytację swoje przedmioty. Wylicytowane kwoty przelewane są przez kupujących bezpośrednio na konto Fundacji. Przedmioty na aukcję wystawiają m.in. znane osoby życia publicznego, tj. politycy, sportowcy, artyści oraz dziennikarze. Licytacje internetowe zostały zapoczątkowane w 2000 podczas 8. Finału WOŚP.

Poczynając od 14. finału WOŚP, operator komunikatora internetowego Gadu-Gadu organizował licytacje najkrótszych numerów Gadu-Gadu. Co roku jest to numer odpowiadający edycji Finału. Do czasu rozpoczęcia licytacji kolejne numery używane są do komunikacji z fundacją WOŚP, a po zakończeniu aukcji przechodzą w posiadanie osoby, która zaoferowała najwyższą kwotę. Od tego momentu, aż do następnego Finału, Fundacja zaczyna używać kolejnego numeru Gadu-Gadu. Posiadaczem tak krótkiego numeru może zostać tylko jedna osoba rocznie.

4 lipca 2010 zorganizowano specjalny Finał „Stop powodziom!”. Fundusze zebrane w tym dniu zostały przeznaczone na dofinansowanie jednostek Państwowej Straży Pożarnej. Wyjątkowo w trakcie tego Finału orkiestrowe serduszka nie były jak zwykle czerwone, lecz niebieskie.

Podczas finału w 2013 r. zorganizowano akcję „E-serce”, którą wsparli m.in. Dorota „Doda” Rabczewska, Maciej Musiał, Anja Rubik, Maciej Stuhr, Edyta Herbuś, Aleksandra Kwaśniewska, Michał Piróg, Majka Jeżowska i zespół Enej. Gwiazdy zagrały w filmie zachęcającym do wykupowania pikseli na specjalnej stronie z wirtualnymi e-sercami.

14 stycznia 2019 Jerzy Owsiak zrezygnował z funkcji prezesa fundacji WOŚP, wyjaśniając m.in., że jego decyzja jest spowodowana tym, że za śmierć prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza została oskarżona fundacja oraz on sam, mimo iż fundacja nie była w stanie lepiej zabezpieczyć imprezy. Jako przyczynę swojego odejścia Owsiak podał rosnącą falę nienawiści skierowaną wobec jego osoby. W związku z rezygnacją Jerzego Owsiaka z pełnienia funkcji prezesa Fundacji, od 14 do 19 stycznia 2019 roku, funkcję tę sprawował wiceprezes zarządu fundacji Piotr Burczyński. 19 stycznia, po pogrzebie Adamowicza, Owsiak zdecydował się powrócić na stanowisko prezesa Fundacji WOŚP.

Transmisje z finałów

Transmisje z finałów nadawane były nieprzerwanie w latach 1993–2016 przez TVP, a od 2008 r. do 2011 r. również w TVN. W 2010 r. transmisję z 18. finału pokazywał również kodowany Canal+. Relacje z finału były też nadawane przez 24 lata za pośrednictwem Polskiego Radia.

W 2017 r. głównym patronem medialnym wydarzenia została spółka Scripps Networks Interactive, właściciel kanałów TVN, TVN24, TTV i internetowego portalu Player, na antenie których emitowane były obszerne relacje finałów od 25. edycji.

Po zmianach władz w Polskim Radiu i Telewizji Polskiej, które nastąpiły w grudniu 2023 r., po 8 latach przerwy na antenę nadawców publicznych powróciły relacje z finałów WOŚP, począwszy od 32. finału w 2024 r.

Podsumowanie finałów

Kwoty podawane są przez Fundację WOŚP po zakończeniu liczenia pieniędzy, zebranych w danym roku.

Podsumowanie
FinałDataCelZebrane pieniądze
(w PLN, w latach 1993–1994 PLZ)		Zebrane pieniądze
(w PLN) po uwzględnieniu inflacji**)		Zebrane pieniądze
(w USD)
1. 3 stycznia 1993Choroby serca24 224 647 608*)19 258 3481 535 441
2. 2 stycznia 1994Pomoc szpitalom noworodkowym41 340 725 025*)24 580 5501 930 727
3. 8 stycznia 1995Zakup sprzętu dla klinik onkologicznych6 867 951*)30 921 0182 816 465
4. 7 stycznia 1996Ratowanie życia dzieci, które uległy wypadkom6 315 296*)23 471 477 2 543 414
5. 5 stycznia 1997Ratowanie dzieci z chorobami serca8 818 754*)27 748 1273 062 067
6. 4 stycznia 1998Ratowanie życia dzieci poszkodowanych w wypadkach12 498 909*)34 672 6623 543 277
7. 10 stycznia 1999Ratowanie życia noworodków15 748 393*)40 913 3884 515 021
8. 9 stycznia 2000Ratowanie życia dzieci z chorobami nerek25 229 564*)59 518 1626 089 391
9. 7 stycznia 2001Diagnostyka noworodków i niemowląt24 366 828*)53 452 0316 112 643
10. 13 stycznia 2002Ratowanie życia dzieci z wadami wrodzonymi26 291 937*)55 644 6216 848 999
11. 12 stycznia 2003Zakup sprzętu medycznego dla oddziałów niemowlęcych i dzieci młodszych30 116 786*)63 552 6887 695 614
12. 11 stycznia 2004Zakup sprzętu medycznego dla oddziałów niemowlęcych i dzieci młodszych27 244 44156 526 2146 923 443
13. 9 stycznia 2005Nowoczesne metody diagnostyki i leczenia w neonatologii i pediatrii28 415 17756 652 8099 864 293
14. 8 stycznia 2006Ratowanie życia dzieci poszkodowanych w wypadkach i nauka pierwszej pomocy30 690 08560 703 2819 660 691
15. 14 stycznia 2007Ratowanie życia dzieci poszkodowanych w wypadkach i nauka pierwszej pomocy30 377 33559 134 4529 349 815
16. 13 stycznia 2008Pomoc dzieciom ze schorzeniami laryngologicznymi32 147 53960 015 94313 883 627
17. 11 stycznia 2009Wczesne wykrywanie nowotworów u dzieci40 458 62573 233 09311 011 771
18. 10 stycznia 201042 877 95874 803 17914 090 521***)
– 4 lipca 2010Akcja „Stop powodziom!”2 644 5074 554 030805 663***)
19. 9 stycznia 2011Na zakup sprzętu dla dzieci z chorobami urologicznymi i nefrologicznymi47 248 41579 445 03215 610 022***)
20. 8 stycznia 2012Zakup sprzętu urządzeń do ratowania życia wcześniaków oraz pomp insulinowych50 638 80181 738 99316 219 988***)
21. 13 stycznia 2013Ratowanie życia dzieci i godna opieka medyczna seniorów50 657 74880 236 18816 432 382***)
22. 12 stycznia 2014Na zakup specjalistycznego sprzętu dla dziecięcej medycyny ratunkowej i godna opieka medyczna seniorów 52 448 76582 413 08417 224 554***)
23. 11 stycznia 2015Podtrzymanie wysokich standardów leczenia dzieci na oddziałach pediatrycznych i onkologicznych oraz godna opieka medyczna seniorów 53 109 70384 460 76513 277 424***)
24. 10 stycznia 2016Na zakup urządzeń medycznych dla oddziałów pediatrycznych oraz dla zapewnienia godnej opieki medycznej seniorów72 696 502116 776 25818 135 587***)
25. 15 stycznia 2017 Ratowanie życia i zdrowia dzieci na oddziałach ogólnopediatrycznych oraz zapewnienie godnej opieki medycznej seniorom 105 570 801 166 568 755 25 919 213***)
26. 14 stycznia 2018 Dla wyrównywania szans w leczeniu noworodków 126 373 804 195 649 330 37 157 837***)
27. 13 stycznia 2019Na zakup nowoczesnego sprzętu medycznego dla specjalistycznych szpitali dziecięcych175 938 717270 493 18046 969 597***)
19 stycznia 2019 Na zakup sprzętu medycznego i doposażenia dla gdańskiego Hospicjum im. ks. Eugeniusza Dutkiewicza (zbiórka wśród osób uczestniczących w uroczystościach pogrzebowych Pawła Adamowicza)
23 stycznia 2019 „Dopełnienie puszki zmarłego Prezydenta Pawła Adamowicza”. Na zakup sprzętu medycznego dla Gdańska (zbiórka zorganizowana przez Patrycję Krzymińską razem z użytkownikami Facebooka, celem „dopełnienia” puszki, z którą kwestował tragicznie zmarły prezydent Gdańska Paweł Adamowicz) 15 990 016 24 583 505 4 239 303***)
28. 12 stycznia 2020 Dla dziecięcej medycyny zabiegowej 186 133 611 274 164 834 48 852 684***)
29. 31 stycznia 2021****) Laryngologia, otolaryngologia i diagnostyka głowy 210 813 830 302 286 960 56 483 624***)
30. 30 stycznia 2022 Okulistyka dziecięca 224 376 706 294 179 976 53 936 708***)
31. 29 stycznia 2023 Chcemy wygrać z sepsą! Gramy dla wszystkich – małych i dużych! 243 259 387 271 685 718 56 587 631***)
32. 28 stycznia 2024 Płuca po pandemii. Gramy dla dzieci i dorosłych! 281 879 118 302 838 365 70 722 612***)
33. 26 stycznia 2025 Dla onkologii i hematologii dziecięcej 289 068 048 294 893 795 71 889 592***)
34. 25 stycznia 2026 Gastroenterologia dziecięca 263 477 929 263 477 929 74 221 226***)
Łącznie 2 583 870 594 3 801 770 809 nd.
*) W latach 1993–1999 WOŚP podawał wynik finansowy w dolarach amerykańskich (USD). Na potrzeby tabeli przeliczono je na złote polskie według archiwalnych kursów średnich USD ogłoszonych przez Narodowy Bank Polski na dzień po konkretnym finale WOŚP.
**) Kwoty przy przyjęciu styczeń 2026=1 i przy uwzględnieniu miesięcznych wskaźników inflacji za miesiąc, w którym odbywał się finał na podstawie danych GUS. Ponadto kwoty w latach 1993–1994 zostały przeliczone z PLZ na PLN według przelicznika 1 PLN = 10 000 PLZ.
***) Kwoty te nie zostały podane przez WOŚP, mają one charakter orientacyjny i nie stanowią oficjalnego rozliczenia fundacji WOŚP. Zostały one przeliczone na potrzeby tabeli według kursów średnich USD ogłoszonych przez Narodowy Bank Polski na dzień po konkretnym finale WOŚP.
****) Finał przeniesiony z 10.01.2021 ze względu na obostrzenia epidemiczne w Polsce.

Zebrane kwotyLata05010015020025019901995200020052010201520202025Zebrane kwoty w mln PLNKwoty wpłacane na WOŚP

Od 21. finału Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy prowadzi interaktywną prezentację wydatków we współpracy z serwisem nacoidamojepieniadze.pl.

Programy medyczne

Fundacja WOŚP w ciągu całego roku finansuje i prowadzi osiem programów medycznych i inicjatyw medycznych i jeden edukacyjny:

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy w walce z koronawirusem

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy działania w związku z COVID-19 rozpoczęła tuż po stwierdzeniu pierwszych przypadków zachorowań w Polsce w marcu 2020 r. Podstawowym działaniem był zakup wyposażenia medycznego – urządzeń i środków ochrony osobistej, o których przekazanie placówki apelowały, by móc sprawnie walczyć z pandemią.

W listopadzie 2020 r. fundacja rozpoczęła drugi etap zakupów związanych z koronawirusem – tym razem dla szpitali, które otrzymały nakaz stworzenia oddziałów do walki z COVID-19. Zakupiono wtedy:

Łącznie przekazano sprzęt za blisko 70 mln zł.

Inne akcje WOŚP

Fundacja zajmuje się również organizowaniem:

Piłkarska drużyna Pogoni Szczecin Woman podczas 18. finału WOŚP zaprezentowała swoje nowe koszulki, na awersie których znalazło się logo Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Logo fundacji znajdowało się na koszulkach kobiecego zespołu przez całą rundę wiosenną sezonu 2009/10.

Zaufanie społeczne

Infografika ilustrująca poziom zaufania społecznego wobec WOŚP
Zaufanie społeczne wobec WOŚP

Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy od lat jest uznawana za organizację o największym zaufaniu społecznym w Polsce. Według badania CBOS z 2014 r. WOŚP cieszyła się zaufaniem 87% ankietowanych (z czego 47% w tym badaniu zdecydowanie ufało fundacji). Na podstawie badań przeprowadzonych przez firmę IQS w 2020 r. 84% Polaków ufa Fundacji Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, natomiast na podstawie badań Polskiego Instytutu Ekonomicznego z 2024 już tylko 71% co za tym idzie WOŚP cieszy się najwyższym, choć słabnącym poziomem zaufania wśród organizacji pozarządowych, organów państwowych oraz instytucji kościelnych w Polsce.

Mecze charytatywne WOŚP kontra TVN

Wielki Mecz z udziałem gwiazd TVN oraz reprezentacji fundacji WOŚP odbył się trzykrotnie (2017, 2018, 2019). Dzięki środkom zebranym ze sprzedaży biletów oraz pieniędzy przekazanych za pomocą SMS zakupiono i przekazano trzy w pełni wyposażone karetki neonatologiczne, które trafiły do szpitali w Warszawie, Ustrzykach Dolnych i Poznaniu.

WOŚP w kulturze

8 stycznia 2003 Narodowy Bank Polski wprowadził do obiegu monety upamiętniające 10. rocznicę działania Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy o nominałach:

5 stycznia 2012 Narodowy Bank Polski wprowadził do obiegu monety upamiętniające 20. rocznicę działania Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy o nominałach:

Akcje wzorowane na WOŚP

W 2006 r. na Ukrainie powstała fundacja charytatywna Serce do serca, która jest wzorowana na WOŚP. Jej założycielką jest Oksana Wasyłenko. W czasie finałów, które są organizowane w maju, podobnie jak podczas WOŚP prowadzone są zbiórki pieniędzy do puszek, koncerty i happeningi oraz rozdawane są czerwone serduszka. W 2. finale (2007) wzięło udział 10 tys. wolontariuszy, którzy zebrali 35 tys. dolarów. W 2008 r. zebrano ok. 220 tys., w 2009 – 350 tys., a w 2010 – 420 tys. dolarów. Wśród sponsorów fundacji liczne są firmy prowadzone przez polskich przedsiębiorców.

Znaki towarowe

Na rzecz fundacji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy zarejestrowanych jest w Polsce szereg znaków towarowych. Od 1993 pod numerem R-089810 zarejestrowany był znak towarowy przedstawiający charakterystyczne logo WOŚP (czerwone serce z białymi napisami), które zaprojektował Krzysztof Ciechanowski. Po 10 latach ochrony na ten znak jednak nie przedłużono i prawo ochronne wygasło. Fundacja zarejestrowała jako znak towarowy nowe, nieco odświeżone logo w 2005 pod numerem R-193380.

Fundacja jako znaki towarowe chroni również hasła powszechnie kojarzone z Jerzym Owsiakiem i jego Fundacją, tj. „Oj, będzie się działo” (R-227841), „Sie ma” (R-193384) czy „Gramy do końca świata i jeden dzień dłużej” (R-193383).

Miejsca im. WOŚP

Oddziały szpitalne im. WOŚP

Ronda

Miasta, w których znajdują się ronda im. Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy:

Mosty

Murale

Parki

Place i skwery

Pomniki

Ulice

Wiadukty

Kontrowersje

Uwagi

  1. ↑ W związku z pożarami buszu w Australii na przełomie 2019 r. i 2020 r., Jerzy Owsiak zwrócił się do tamtejszych sztabów, aby zebrane pieniądze przekazały nie WOŚP, lecz organizacjom pomagającym ofiarom pożarów.
  2. ↑ Za kontrowersyjny uznawano również sposób zaprojektowania billboardu. W jego głównej części wyeksponowano słowa „Polacy! Pokonajmy to ZŁO” oraz „WYGRAMY”, natomiast znajdujący się poniżej napis „Z SEPSĄ” został wykonany znacznie mniejszym, słabo kontrastującym z tłem krojem pisma i był przez to znacznie mniej widoczny. W interpretacji krytyków kampanii „ZŁO” miało symbolizować PiS. „WYGRA” – zwycięstwo wyborcze PiS, natomiast wyróżnione biało-czerwonym kolorem „MY” – wyborców, którzy mieliby doprowadzić do odsunięcia PiS od władzy poprzez zagłosowanie na inne ugrupowania. Zestawienie tych elementów, a także ich wyeksponowanie przy jednoczesnym pomniejszeniu odniesienia do sepsy, było podstawą zarzutów, że billboard w rzeczywistości zawierał przekaz polityczny związany ze zbliżającymi się wyborami parlamentarnymi.

Przypisy

  1. ↑ Kontakt [online], wosp.org.pl [dostęp 2019-01-18].
  2. ↑ 34. finał [online], wosp.org.pl [dostęp 2025-01-27] (pol.).
  3. ↑ Przekazany sprzęt [online], wosp.org.pl [dostęp 2021-09-16].
  4. ↑ Jacek Frączyk, Co piąty sprzęt w szpitalach od WOŚP. Jerzy Owsiak: wiadomość jest wręcz szokująca [online], businessinsider.com.pl, 28 stycznia 2020 [dostęp 2021-09-16].
  5. ↑ Polacy najbardziej ufają WOŚP [online], newsroom.wosp.org.pl [dostęp 2021-09-21].
  6. ↑ CBOS News [online], cbos.pl [dostęp 2021-09-21].
  7. ↑ Prof. Witold Szyfter: Polska wśród 30 krajów z programem badań przesiewowych słuchu u noworodków dzięki WOŚP [online], termedia.pl [dostęp 2021-09-16].
  8. ↑ Ratujemy i Uczymy Ratować – Pierwsza Pomoc Fundacja WOŚP [online], wosp.org.pl [dostęp 2021-12-12] (pol.).
  9. ↑ Orkiestra Jurka Owsiaka od A do Z [online], gazeta.pl [dostęp 2021-09-16].
  10. ↑ Stop powodziom [online], wosp.org.pl [dostęp 2021-12-12] (pol.).
  11. ↑ wyborcza.pl [online], trojmiasto.wyborcza.pl [dostęp 2021-09-20].
  12. ↑ 1,5 miliona złotych dla strażaków ochotników! [online], wosp.org.pl [dostęp 2021-12-12] (pol.).
  13. ↑ Owsiak wygłosił „słowo do narodu”. WOŚP zorganizuje łóżka dla pacjentów z COVID-19 [online], wprost.pl, 29 października 2020 [dostęp 2021-09-20].
  14. ↑ Karolina Piotrowska, WOŚP 2021 – hasło i cel kolejnej zbiórki Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, radiozet.pl, 8 października 2020 [dostęp 2021-09-20] [zarchiwizowane 2021-11-15].
  15. ↑ 29. finał WOŚP. Z powodu pandemii w innej niż zazwyczaj formie – Polsat News [online], polsatnews.pl [dostęp 2021-09-20].
  16. ↑ 29. finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy trwa także w wielu krajach świata [online], wnp.pl [dostęp 2021-09-20].
  17. ↑ 29. Finał WOŚP. Transmisja z koncertów [online], wiadomosci.onet.pl [dostęp 2021-09-20].
  18. ↑ Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy nie do zatrzymania. „Pandemia wywróciła wszystko do góry nogami, ale nie pękamy” [online], dziendobry.tvn.pl [dostęp 2021-09-20].
  19. ↑ Wielki Finał WOŚP już niebawem. Czy uświetni go Światełko do nieba? [online], fakt.pl, 29 stycznia 2021 [dostęp 2021-09-20].
  20. ↑ 1% podatku. wosp.org.pl. [dostęp 2009-01-13].
  21. ↑ Znamy cel tegorocznej zbiórki 1% podatku. [dostęp 2018-03-08].
  22. ↑ Laureaci Statuetki Dziecięcej Nagrody „Serca” przyznawanej corocznie przez dzieci ze Stowarzyszenia Przyjaciół Dzieci Chorych „Serca”. swidnica.org. [dostęp 2012-01-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-12-09)].
  23. ↑ Bank PEKAO SA - Bankier WOŚP - „20 lat WOŚP w obiektywie”. [dostęp 2024-04-05].
  24. ↑ mBank przekaże WOŚP rekordową kwotę. To największa jednorazowa wpłata na fundację w historii [online], businessinsider.com.pl, 15 stycznia 2018 [dostęp 2021-09-20].
  25. ↑ B. Dobroczyński, J. Owsiak, Orkiestra Klubu Pomocnych Serc, czyli monolog-wodospad Jurka Owsiaka, Kraków 1999, s. 70–71.
  26. ↑ Najczęściej zadawane pytania. wosp.org.pl. [dostęp 2017-01-16].
  27. 1 2 Owsiak 2011 ↓, s. 17.
  28. ↑ Owsiak 2011 ↓, s. 18.
  29. ↑ Owsiak 2011 ↓, s. 21.
  30. ↑ Fundacja WOŚP – informacje o fundacji. wosp.org.pl. [dostęp 2009-01-11].
  31. ↑ Owsiak 2011 ↓, s. 33.
  32. ↑ Owsiak 2011 ↓, s. 38.
  33. ↑ Owsiak 2011 ↓, s. 59.
  34. ↑ Owsiak 2011 ↓, s. 159.
  35. ↑ Nadchodzi Finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy 2021 [online], onet.pl, 29 stycznia 2021 [dostęp 2021-09-20].
  36. ↑ Owsiak 2011 ↓, s. 50.
  37. ↑ Owsiak 2011 ↓, s. 56.
  38. ↑ Złote Serduszka – wosp.org.pl [online], WOŚP [dostęp 2019-01-21].
  39. ↑ Złote Medale. Fundacja WOŚP. [dostęp 2009-01-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-01-25)].
  40. ↑ Owsiak 2011 ↓, s. 169.
  41. ↑ Owsiak 2011 ↓, s. 170.
  42. ↑ E-serce – nowa akcja WOŚP z udziałem gwiazd – Glamki.pl.
  43. ↑ Natalia Durman: Jerzy Owsiak złożył rezygnację z kierowania WOŚP. Tuż po śmierci Pawła Adamowicza. wp.pl, 2019-01-14. [dostęp 2019-01-14].
  44. ↑ Owsiak rezygnuje ze stanowiska szefa WOŚP. newsweek.pl, 2019-01-14. [dostęp 2019-01-14].
  45. ↑ Anita Karwowska: Orkiestra bez dyrygenta. Po śmierci Pawła Adamowicza Jerzy Owsiak zrezygnował z szefowania fundacji WOŚP. Wyborcza.pl, 2019-01-14. [dostęp 2019-01-15].
  46. ↑ Rezygnacja Jerzego Owsiaka – aktualności – wosp.org.pl [online], WOŚP [dostęp 2019-01-18].
  47. ↑ Dwa słowa Jurka Owsiaka do Prezydenta Pawła Adamowicza | Dwa słowa Jurek Owsiak do Prezydenta Pawła Adamowicza. | By WOŚPFacebook [online], facebook.com [dostęp 2024-04-26] (pol.).
  48. ↑ 641 tys. widzów 29. Finału WOŚP w TVN, 416 tys. w TVN24 i 234 tys. w TTV. Styczność z relacjami miało 10,61 mln osób [online], wirtualnemedia.pl [dostęp 2021-09-20].
  49. ↑ Historia finałów WOŚP. wosp.org.pl. [dostęp 2024-03-27].
  50. ↑ Akcja „Stop Powodziom”. [dostęp 2010-12-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-23)].
  51. ↑ Sobotnia zbiórka WOŚP w Gdańsku [online], wosp.org.pl [dostęp 2019-01-18].
  52. ↑ Ostatnia Puszka Pana Prezydenta Pawła Adamowicza. Co kupił WOŚP za zebrane 16 mln złotych [online], gdansk.pl, 4 października 2019 [dostęp 2021-03-31].
  53. ↑ WOŚP zagra w tym roku także dla Australii. Apel Jurka Owsiaka [online], onet.pl [dostęp 2020-01-10].
  54. ↑ Letnia zadyma w środku zimy [online], wosp.org.pl [zarchiwizowane z adresu 2021-03-31].
  55. ↑ Ponad 240 milionów na walkę z sepsą [online], wosp.org.pl [dostęp 2024-04-05] (pol.).
  56. ↑ Znamy ostateczny wynik 32. finału! [online], wosp.org.pl [dostęp 2024-04-05] (pol.).
  57. ↑ Znamy cel 33. finału WOŚP [online], pap.pl, 16 października 2024 [dostęp 2024-10-16].
  58. ↑ Oto cel 34. finału WOŚP 2026. Na co tym razem zbiera Jurek Owsiak? [online], polskieradio24.pl, 21 października 2025 [dostęp 2025-10-21].
  59. 1 2 Archiwum kursów średnich NBP – tabela A [online], nbp.pl [dostęp 2021-03-31].
  60. ↑ Nowa data 29. finału WOŚP [online], wosp.org.pl [dostęp 2021-03-31].
  61. ↑ Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy 21. finał. nacoidamojepieniadze.wosp.org.pl. [dostęp 2014-10-01].
  62. ↑ Programy Medyczne. wosp.org.pl. [dostęp 2018-03-22].
  63. ↑ Wydłużanie kończyn [online], wosp.org.pl [dostęp 2021-09-20].
  64. ↑ Badania słuchu [online], wosp.org.pl [dostęp 2021-09-20].
  65. ↑ Onkologia [online], wosp.org.pl [dostęp 2021-09-20].
  66. ↑ Program Leczenia Osobistymi Pompami Insulinowymi Kobiet Ciężarnych z Cukrzycą [online], wosp.org.pl [dostęp 2021-09-20].
  67. ↑ Program Nieinwazyjnego Wspomagania Oddechu u Noworodków [online], wosp.org.pl [dostęp 2021-09-20].
  68. ↑ Działamy przez cały rok [online], wosp.org.pl [dostęp 2021-09-20].
  69. ↑ Pomoc indywidualna [online], wosp.org.pl [dostęp 2021-09-20].
  70. ↑ Ratujemy i Uczymy Ratować – Pierwsza Pomoc Fundacja WOŚP [online], wosp.org.pl [dostęp 2024-04-05].
  71. ↑ Walka z koronawirusem [online], wosp.org.pl [dostęp 2021-09-21].
  72. ↑ Owsiak apeluje do szpitali. „Nie wyrzucajcie pacjentów! My wam damy łóżka i respiratory” [online], natemat.pl [dostęp 2021-09-21].
  73. ↑ 500 łóżek szpitalnych od Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy [online], newsroom.wosp.org.pl [dostęp 2021-09-21].
  74. ↑ Koronawirus Polska. Jerzy Owsiak o pomocy podczas 3 fali epidemii. „Spotkaliśmy się z ministrem Niedzielskim” [online], abczdrowie.pl [dostęp 2021-09-21].
  75. ↑ Przystanek Woodstock. wosp.org.pl. [dostęp 2009-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (17 stycznia 2009)].
  76. ↑ Ruch Chorzów zagra z Wielką Orkiestrą Świątecznej Pomocy. ruchchorzow.com.pl, 2008-07-28. [dostęp 2010-05-18].
  77. ↑ Kobiety też pod szyldem Pogoni. ligowiec.net. [dostęp 2010-01-10].
  78. ↑ Uniwersytet SWPS i WOŚP przeciwko przemocy [online], wosp.org.pl [dostęp 2024-04-05] (pol.).
  79. ↑ Wciąż ufacie nam najbardziej.
  80. ↑ Polacy najbardziej ufają WOŚP [online], newsroom.wosp.org.pl [dostęp 2021-09-20].
  81. ↑ Łukasz Baszczak, Tygodnik Gospodarczy 52/2024, „Tygodnik Gospodarczy”, Polski Instytut Ekonomiczny, 30 grudnia 2024 [dostęp 2026-02-10] (pol.).
  82. 1 2 Wielki Mecz TVN kontra WOŚP po raz trzeci. Jaki padł wynik? [online], interia.pl [dostęp 2021-09-20].
  83. ↑ Wielki Mecz 2018. TVN i WOŚP zmierzyli się na boisku! Kto wygrał? [online], telemagazyn.pl [dostęp 2021-09-20].
  84. ↑ Monety okolicznościowe z 2003 r.. nbp.pl. [dostęp 2015-03-31].
  85. ↑ Monety okolicznościowe z 2012 r.. nbp.pl. [dostęp 2015-03-31].
  86. ↑ Ukraina też ma swoją Orkiestrę [online], onet.pl, 5 stycznia 2012 [dostęp 2021-09-21].
  87. ↑ Wiadomości Urzędu Patentowego, Rocznik 1996, Nr 7, str 73.. [dostęp 2015-01-10].
  88. ↑ Mikołaj Lech: Jak jest chroniona marka WOŚP?. Znaki Towarowe Blog. [dostęp 2015-01-10].
  89. ↑ Fundacja WOŚP, Miejsca im. WOŚP – wosp.org.pl [online], www.wosp.org.pl [dostęp 2024-04-05].
  90. ↑ Oddział imienia WOŚP w Szpitalu Południowym [online], 3 października 2022.
  91. ↑ Rondo im. WOŚP w Białej Podlaskiej! - aktualności - wosp.org.pl [online], www.wosp.org.pl [dostęp 2024-04-05] (pol.).
  92. ↑ Chełm. Jurek Owsiak odsłonił rondo imienia WOŚP [FOTORELACJA] [online], Super Tydzień Chełmski, 27 czerwca 2022 [dostęp 2024-04-05] (pol.).
  93. ↑ W Chorzowie WOŚP na okrągło. Otwarto rondo z orkiestrowym serduszkiem [online], Chorzowianin.pl portal mieszkańców miasta, 12 marca 2024 [dostęp 2024-04-05] (pol.).
  94. ↑ Rondo im. WOŚP przyjęto na sesji RM większością głosów [online], chojnice.com [dostęp 2024-04-05] (pol.).
  95. ↑ Otworzyliśmy dwa kolejne ronda imienia WOŚP! - aktualności - wosp.org.pl [online], www.wosp.org.pl [dostęp 2024-04-05] (pol.).
  96. ↑ W Katowicach jest rondo WOŚP. Miasto zdążyło przed finałem [ZDJĘCIA] [online], www.eska.pl [dostęp 2023-01-30].
  97. ↑ Tablica na rondzie i bieg dla WOŚP. Powiat świdnicki ma za co dziękować orkiestrze [FOTO] [online], www.swidnica24.pl [dostęp 2024-01-28].
  98. ↑ Uchwała nr XIX/113/2020 z 26-05-2020 [online], bip.warszawa.pl [dostęp 2023-01-29].
  99. ↑ GK, Mural WOŚP już gotowy! • Szczecin, wydarzenia, opinie, forum [online], Szczecin, wydarzenia, opinie, forum, 1 sierpnia 2014 [dostęp 2024-04-05] (pol.).
  100. ↑ Na Bielanach wszystko gra OK! - aktualności - wosp.org.pl [online], www.wosp.org.pl [dostęp 2024-04-05] (pol.).
  101. ↑ Mural im. WOŚP w Zielonkach-Parceli! - aktualności - wosp.org.pl [online], www.wosp.org.pl [dostęp 2024-04-05] (pol.).
  102. ↑ Skwer WOŚP w parku Żeromskiego otwarty – Magiczny Kraków [online], www.krakow.pl [dostęp 2022-10-03].
  103. ↑ Plac Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy [online], Mapy Google.
  104. ↑ Weronika Łyczywek, Plac WOŚP w Szczecinie. Owsiak: miasto jest piękne [ZDJĘCIA] [online], Plac WOŚP w Szczecinie. Owsiak: miasto jest piękne [ZDJĘCIA], 29 maja 2024 [dostęp 2024-05-29] (pol.).
  105. ↑ SKWER WIELKIEJ ORKIESTRY ŚWIĄTECZNEJ POMOCY · 78-600 Wałcz, Polska [online], SKWER WIELKIEJ ORKIESTRY ŚWIĄTECZNEJ POMOCY · 78-600 Wałcz, Polska [dostęp 2024-01-27].
  106. ↑ Baza Aktów Własnych [online], www.prawomiejscowe.pl [dostęp 2024-01-27].
  107. ↑ Agnieszka Jedlińska, Jerzy Owsiak odsłonił wielkie serce. Każdy może się przejrzeć w tym niezwykłym lustrze, „Dziennik Łódzki (Wyd. A)” (168), 21 lipca 2022, s. 3.
  108. ↑ Serce WOŚP stanęło przed PURO. Jurek Owsiak odsłonił wielki lustrzany pomnik [ZDJĘCIA] [online], Urząd Miasta Łodzi [dostęp 2022-08-01] (pol.).
  109. ↑ Polskie Radio PiK, Wiadukty WOŚP w Bydgoszczy, zdecydowała większość radnych [online], Wiadukty WOŚP w Bydgoszczy, zdecydowała większość radnych, 27 stycznia 2022 [dostęp 2022-01-30] (pol.).
  110. ↑ Ukryty przekaz na plakacie WOŚP? Kandydatka PiS składa zawiadomienie [online], Business Insider, 2 października 2023 [dostęp 2023-10-02] (pol.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne