William Turner

William Turner
Ilustracja
Autoportret z 1798
Imię i nazwisko

Joseph Mallord William Turner

Data i miejsce urodzenia

23 kwietnia 1775
Londyn

Data i miejsce śmierci

19 grudnia 1851
Londyn

Narodowość

angielska

Dziedzina sztuki

malarstwo

Muzeum artysty

Tate Gallery

Ważne dzieła
podpis
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

William Turner (Joseph Mallord William Turner, ur. 23 kwietnia 1775 w Londynie, zm. 19 grudnia 1851 tamże) – angielski malarz, znany przede wszystkim z romantycznych pejzaży. Uważany za prekursora impresjonizmu.

Jego obrazy charakteryzują się pięknymi barwami, głównie żółcieniami. W swych pracach potrafił świetnie uchwycić grę światła. Najbardziej znane prace to Zachód słońca, Deszcz, para, szybkość, Hannibal przekraczający Alpy, Upadek Kartaginy oraz Burza śnieżna na morzu (parowiec wychodzący z portu).

Życiorys

Urodził się w rodzinie perukarza Williama Turnera, przy Maiden Lane w Covent Garden (Londyn). Jego matką była Mary Marshall. W roku 1785 został wysłany do wuja w Brentford, gdzie mając 14 lat, rozpoczął naukę na kursach przygotowawczych do wstąpienia do Królewskiej Akademii Sztuki. Pierwszą akwarelę, scenę z Oksfordu, namalował, mając 12 lat, w 1787. W 1790 po raz pierwszy wystawił swój obraz na Salonie Królewskiej Akademii Sztuki i tutaj prawie 60 lat później wystawił swój ostatni olejny obraz, a 10 lutego 1802 został jej członkiem.

Prowadził własną galerię, wiele podróżował po Anglii, wyjeżdżał do Francji (Paryż), Holandii, Prus (Berlin, Szczecin), Saksonii (Drezno), Danii (Kopenhaga), Szwajcarii i w 1819 roku Włoch (Wenecja). Od podróży do Włoch artysta zaczął się interesować oddaniem charakteru światła załamanego w różnych warunkach atmosferycznych.

Znaczną część życia spędził w mieście nadmorskim Margate, które wielokrotnie przedstawiał na swoich obrazach. W latach 1827–1847 mieszkał tam w pensjonacie prowadzonym przez Sophię Booth, z którą związał się po śmierci jej męża w 1833 roku, przybierając bez ślubu nazwisko Booth.

Zmarł na cholerę w 1851 roku, w swym domu w Chelsea. Umierając, miał powiedzieć: Słońce jest bogiem. Pochowano go w londyńskiej katedrze św. Pawła.

William Turner pozostawił po sobie blisko trzydzieści tysięcy prac, wśród których przeważają szkice krajobrazu. Większość z nich (282 płótna olejne, 19 049 szkiców) przekazał w testamencie Galerii Narodowej w Londynie.

Kalendarium

  • 11 grudnia 1789 – został przyjęty do Królewskiej Akademii Sztuki po egzaminie zdanym przed Joshuą Reynoldsem, założycielem i pierwszym przewodniczącym Akademii.
  • 1790 – czternastoletniemu artyście przyznano stypendium umożliwiające nieodpłatne studia w Królewskiej Akademii Sztuki.
  • 1791 – otrzymał pierwsze zlecenie – malowanie scenografii w londyńskim teatrze operowym Panteon przy Oxford Street.
  • 1792 – odbył podróż w górzyste rejony Walii.
  • 1793 – otrzymał nagrodę Wielkiej Srebrnej Palety Królewskiej Akademii Sztuki w kategorii rysunku pejzażowego.
  • 1794 – techniką akwaforty wykonano reprodukcję jednej z jego akwarel, przedstawiającej widok Rochester. Wkrótce ryciny oparte na jego obrazach zaczęły ukazywać się na łamach różnych czasopism ilustrowanych.
  • 1796 – zaprezentował swój pierwszy obraz olejny – Rybacy na morzu.
  • 1797 – wyjechał do Krainy Jezior.
  • 1798 – związał się z Sarah Danby, wdową po muzyku Johnie Danby, matką trojga dzieci. Wyprowadził się od ojca, żeby zamieszkać przy Harley Street.
  • 1799 – przeprowadzka do Londynu i założenie samodzielnej pracowni malarskiej.
  • 4 listopada 1799 – artysta został wybrany członkiem stowarzyszonym Królewskiej Akademii Sztuk.
  • 10 lutego 1802 – przyjęto go w poczet pełnoprawnych członków Królewskiej Akademii Sztuki.
  • 15 lipca 1802 – wyruszył w podróż po Europie (odwiedził Francję (Muzeum w Luwrze), Szwajcarię (Alpy) – wrażenia z tej podróży wywarły decydujący wpływ na jego twórczość.
  • 1803 – rozpoczął budowę własnej galerii – uwidocznił się zmysł ekonomiczny malarza.
  • 1804 – zmarła jego matka; otworzył galerię przy Harley Street.
  • 1806 – rozpoczął pracę nad zbiorem szkiców – Liber studiorum (Księga studiów).
  • 1817-1820 – druga podróż Turnera do Europy, tym razem dotarł do Włoch.
  • 1828 – trzecia podróż do Europy, w której głównym celem był Rzym.
  • 1829 – głęboko przeżył śmierć ojca; poznał Sophię Booth.
  • 1833 – udał się w podróż do Drezna, Berlina, Pragi i Wiednia; zamieszkał z Sophią.
  • 1834 – był świadkiem pożaru londyńskiego parlamentu, wykonując liczne szkice, według których namalował później obraz (Pożar Izby Lordów i Izby Gmin).
  • 1835 – pomiędzy końcem sierpnia a połową października odbył kolejną podróż na kontynent – odwiedził Hamburg, Kopenhagę, Szczecin, Berlin, Drezno, Szwajcarię Saksońską, Teplice, Pragę, Norymbergę, Würzburg, Koblencję, Kolonię i Rotterdam, skąd powrócił do Londynu; zapisem tej eskapady jest sześć szkicowników.
  • 19 grudnia 1851 – zmarł we własnym domu.

Niektóre dzieła

 Zobacz też kategorię: Obrazy Williama Turnera.
Obrazy Turnera
Statek niewolniczy
Bitwa pod Trafalgarem
Pożar Izby Lordów i Izby Gmin
Wybrzeże Northumberland
Port w Dieppe
Zamek Alnwick
Ogień na morzu
Helvoetsluys
Cytadela Ducha Świętego
Dolina Ashburnham
Malta
Młyn w Keyes
Dydona wznosi Kartaginę
Rybacy na morzu
Holenderskie statki w wichurze
Ostatnia droga Temeraire’a

Upamiętnienie

Reprodukcja autoportretu Turnera umieszczona jest na rewersie banknotów 20-funtowych emitowanych przez Bank Anglii od 2020 roku. W tle widnieje obraz jego autorstwa – Ostatnia droga Temeraire’a. W przezroczystym okienku banknotu znajduje się wizerunek dwóch obiektów z miasta Margate, z którym artysta był związany – latarni morskiej oraz galerii sztuki współczesnej Turner Contemporary(inne języki).

W Polsce upamiętnia go Pasaż Turnera w Szczecinie, przylegający do galerii Trafostacja Sztuki; podczas wizyty w Szczecinie w 1835 r. artysta uwiecznił miasto na 21 szkicach.

Biografie

  • G. Crepaldi: Turner i Constable, Warszawa 2006 (Klasycy Sztuki)
  • C. Jones: Turner, Warszawa 1997
  • William Turner, Poznań 2006 (Wielka Kolekcja Sławnych Malarzy, t. 12)
  • D. Zabunyan: William Turner, Siechnice 1999 (Wielcy Malarze, nr 21)

Zobacz też

 Wykaz literatury uzupełniającej: William Turner.

Uwagi

  1. ↑ Współcześnie najczęściej znany pod inicjałami J.M.W. Turner, dla odróżnienia od innego malarza o tym samym imieniu – Williama Turnera(inne języki) (1789–1862).
  2. ↑ Data urodzenia Turnera bywa kwestionowana.

Przypisy

  1. 1 2 3 Vaughan 2009 ↓, s. 408.
  2. 1 2 3 William Turner. artinwords.de. [dostęp 2026-10-19]. (niem.).
  3. ↑ Vaughan 2009 ↓, s. 409.
  4. ↑ Turner and Margate. Visit Thanet. [dostęp 2026-03-14]. (ang.).
  5. ↑ Deszcz, para, szybkość 1844 – Zwierciadlo.pl [online], zwierciadlo.pl [dostęp 2017-11-27] [zarchiwizowane z adresu 2015-05-02] (pol.).
  6. ↑ Monika Małkowska, Malowane ogniem i wodą, „Rzeczpospolita” nr 14.10.2011.
  7. ↑ Alice Rylance-Watson, Tour of Northern Germany, the Elbe and Prague 1835, Tate, 6 sierpnia 2017, ISBN 978-1-84976-386-8 [dostęp 2022-01-29] (ang.).
  8. ↑ The new £20 note unveiled. Bank of England, 2019-10-10. [dostęp 2026-03-14]. (ang.).
  9. ↑ Radio Szczecin, „Pasaż Williama Turnera” autorstwa Kamila Kuskowskiego [POSŁUCHAJ] [online], „Pasaż Williama Turnera” autorstwa Kamila Kuskowskiego [POSŁUCHAJ], 15 lutego 2021 [dostęp 2022-02-25] (pol.).
  10. Joseph Mallord William Turner. Art UK. [dostęp 2026-03-14]. (ang.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne