Yoshua Bengio (2025) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Zawód, zajęcie | |
| Profesor | |
| Specjalność: informatyka | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1991 – informatyka |
| Profesor | |
| Uniwersytet |
Uniwersytet Montrealski, Massachusetts Institute of Technology |
| Odznaczenia | |
| Nagrody | |
| Strona internetowa | |
Yoshua Bengio OC FRS FRSC FAAAI (ur. w 1964 w Paryżu) – kanadyjski informatyk, najbardziej znany ze swoich prac nad sztucznymi sieciami neuronowymi oraz głębokim uczeniem maszynowym.
W 2018 roku był współlaureatem Nagrody Turinga.
Bengio urodził się w Paryżu w rodzinie żydowskiej, która wyemigrowała z Maroka do Francji. Następnie rodzina przeniosła się do Kanady. Jest bratem Samy’ego Bengio, również informatyka, pracującego z sieciami neuronowymi, który jest, od 2021, starszym dyrektorem ds. sztucznej inteligencji (AI) i uczenia maszynowego (ML) w Apple.
Bracia Bengio mieszkali w Maroku przez rok podczas służby wojskowej ich ojca. Ich ojciec, Carlo Bengio, był farmaceutą i dramaturgiem; prowadził sefardyjski zespół teatralny w Montrealu, który wystawiał sztuki w języku judeo-arabskim. Ich matka, Célia Moreno, była aktorką w latach 70. na marokańskiej scenie teatralnej. Studiowała ekonomię w Paryżu, w 1980, w Montrealu, wspólnie z artystą Paulem St-Jeanem, założyła multimedialną grupę teatralną l'Écran humain.
Bengio ukończył studia na Uniwersytecie McGilla, uzyskując dyplom licencjata elektrotechniki oraz magistra informatyki. Na podstawie pracy doktorskiej pt. Artificial Neural Networks and Their Application to Sequence Recognition, w 1991 na tym samym uniwersytecie uzyskał stopień doktora w dziedzinie informatyki.
Bengio doskonalił warsztat naukowy w formie studiów podoktoranckich (ang. postdoc), przez pierwszy rok w Massachusetts Institute of Technology (pod kierunkiem Michaela I. Jordana) i kolejny rok w AT&T Bell Labs (pod kierunkiem Yanna LeCune’a i Vladimira Vapnika).
W 1993 został wykładowcą Uniwersytetu Montrealskiego, gdzie kieruje Montrealskim Instytutem Algorytmów Uczenia i jest współkierownikiem projektu Uczenie w Maszynach i Mózgu (ang. Learning in Machines & Brains) Kanadyjskiego Instytutu Zaawansowanych Badań (ang. Canadian Institute for Advanced Research). Bengio, wraz z Geoffreyem Hintonem oraz Yannem LeCunem, jest przez wielu zaliczany do grona ojców sztucznej inteligencji i głębokiego uczenia maszynowego.
Jest profesorem Wydziału Informatyki i Badań Operacyjnych na Uniwersytecie Montrealskim oraz kierownikiem naukowym Montrealskiego Instytutu Algorytmów Uczenia (ang. Montreal Institute for Learning Algorithms, MILA).
Lista publikacji i wystąpień jest dostępna na stronach Uniwersytetu Montrealskiego oraz Bengio. W 2025 według artykułu w Nature stał się pierwszym naukowcem zacytowanym ponad milion razy w Google Scholar.
Bengio w 1993 założył laboratorium badawcze (LISA) Laboratoire d'informatique des systèmes adaptatifs (Laboratorium Obliczeń Systemów Adaptacyjnych) przekształcone w 2017 w instytut Mila, który wraz z dwoma innymi kanadyjskimi instytutami odgrywa kluczową rolę w Pan-Kanadyjskiej Strategii Sztucznej Inteligencji – pierwszej krajowej strategii AI na świecie – kierowanej przez CIFAR.
W odpowiedzi na własne spostrzeżenia, że modele AI wykazują coraz bardziej niebezpieczne zdolności i zachowania, takie jak oszustwo, oszukiwanie, kłamstwo, hakowanie, itp. Bengio w 2025 założył non-profitową organizację badawczą LawZero zajmującą się bezpieczeństwem sztucznej inteligencji (AI).
26 sierpnia 2026 rezolucją ONZ A/RES/79/325 powołano Independent International Scientific Panel on AI Międzynarodową Niezależną Grupę Naukową ds. Sztucznej Inteligencji. 12 lutego 2026, spośród 40 naukowców wybrano współprzewodzniczacych panelu Yoshua Bengio oraz laureatkę Pokojowej Nagrody Nobla z 2021 Marię Ressę.
W 2017 został odznaczony Orderem Kanady w stopniu Oficera (OC).
W 2023 został odznaczony przez Francję Legią Honorową V klasy – w randze Kawalera (Chevalier).
W 2017 został wybrany na członka Royal Society of Canada (FRSC).
W 2017 otrzymał nagrodę Marie-Victorin Quebec Prize.
W marcu 2019 Bengio, wspólnie z Yannem LeCun i Geoffreyem Hintonem, zdobyli Nagrodę Turinga za 2018.
W 2019 otrzymał nagrodę Killam Prize.
W 2020 został wybrany na członka Royal Society (FRS).
W 2020 nagrodzony wyborem na Członka rzeczywistego AAAI (Fellow AAAI).
W 2022 otrzymał Nagrodę Księżniczki Asturii wspólnie z Yannem LeCun, Geoffreyem Hintonem i Demisem Hassabisem w kategorii „Badania naukowe”.
W sierpniu 2023 został powołany do naukowej rady doradczej ONZ ds. postępu technologicznego.
W 2023 znalazł się wśród laureatów Nagrody Association for Computing Machinery (ACM) za osiągnięcia techniczne i zawodowe oraz wkład w informatykę i technologie informacyjne.
W 2023 otrzymał nagrodę Gerhard Herzberg Canada Gold Medal for Science and Engineering za jego badania, które doprowadziły do znaczących przełomów w dziedzinie sztucznej inteligencji, w szczególności w rozpoznawaniu mowy, wizji komputerowej (detekcji obiektów) i modelowaniu języka naturalnego.
W 2024 TIME Magazine umieścił Bengio na swojej corocznej liście 100 najbardziej wpływowych ludzi na świecie.
W 2024, w Hanoi, za „swoją pionierską pracę w dziedzinie sieci neuronowych, w tym za znaczące postępy w uczeniu się reprezentacji i modelach generatywnych” został uhonorowany przez VinFuture Foundation nagrodą Grand Prize.