Zbigniew Zapasiewicz

Zbigniew Zapasiewicz
Ilustracja
Zbigniew Zapasiewicz (1977)
Data i miejsce urodzenia

13 września 1934
Warszawa

Data i miejsce śmierci

14 lipca 2009
Warszawa

Zawód

aktor, reżyser

Współmałżonek

Krystyna Maciejewska,
Iwona Słoczyńska,
Olga Sawicka.

Lata aktywności

1956–2009

Zespół artystyczny
Teatr Młodej Warszawy
(1955–1957)
Teatr Klasyczny w Warszawie
(1957–1959)
Teatr Współczesny w Warszawie
(1959–1966, 1993–2000)
Teatr Dramatyczny w Warszawie
(1966–1983, 1987–1990)
Teatr Powszechny w Warszawie
(1983–1987, 2000–2009)
Teatr Polski w Warszawie
(1990–1993)
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal 30-lecia Polski Ludowej Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju” Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
Odznaka Nagrody Państwowej Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (złota)
Grób Zbigniewa Zapasiewicza na warszawskim cmentarzu Wojskowym na Powązkach, zaprojektowany przez Krzysztofa Ostrzeszewicza
Gwiazda Zbigniewa Zapasiewicza w Alei Gwiazd w Łodzi (2006)

Zbigniew Jan Zapasiewicz (ur. 13 września 1934 w Warszawie, zm. 14 lipca 2009 tamże) – polski aktor, reżyser i pedagog.

Życiorys

Urodził się w rodzinie Zbigniewa, lewicującego działacza społecznego, i Marii z domu Kreczmar (1906–1985), nauczycielki matematyki. Jego rodzina była związana z teatrem: wuj Jan Kreczmar był aktorem, a wuj Jerzy Kreczmar – reżyserem teatralnym. Do liceum chodził na Żoliborzu. Studia wyższe rozpoczął w 1951 roku na Wydziale Chemicznym Politechniki Warszawskiej. Przerwał je po roku, po przyjęciu na Wydział Aktorski w PWST. Studia ukończył w 1956 roku, a jego wykładowcami byli, m.in.: Jan Kreczmar, Marian Wyrzykowski, Bohdan Korzeniewski, Zofia Małynicz, Stanisława Perzanowska, Maria i Edmund Wiercińscy. Od 1969 do 1971 roku był prodziekanem Wydziału Aktorskiego; od 1979 roku docent na Wydziale Reżyserii tej uczelni, w latach 1981–1984 dziekan tego wydziału, a w latach 1984–1987 prodziekan. W 1992 roku otrzymał nominację na profesora sztuk teatralnych.

Aktorski debiut to rola Ewarysta Galois w Ostatniej nocy według Leopolda Infelda w Teatrze Młodej Warszawy w 1956 roku. Na ekranie zadebiutował w 1963 roku.

Grał kolejno w teatrach: Młodej Warszawy i Klasycznym (1956–1959), Współczesnym (1959–1966), Dramatycznym (1966–1983). Powszechnym (1983–1987). W latach 1987–1990 był dyrektorem naczelnym i artystycznym Teatru Dramatycznego, gdzie m.in. zwolnił z pracy aktora Jerzego Janeczka. Następnie pracował w zespole Teatru Polskiego w Warszawie. W ostatnich latach życia ponownie związał się z Teatrem Powszechnym w Warszawie. Był stałym współpracownikiem krakowskiego Teatru STU.

Dwukrotny laureat Nagrody im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego, za wybitne kreacje aktorskie (1973) oraz za kreacje aktorskie w „Kosmosie” Witolda Gombrowicza w reżyserii Jerzego Jarockiego w Teatrze Narodowym i „Zapasiewicz gra Becketta” w Teatrze Powszechnym w reżyserii Antoniego Libery (2006).

Jako aktor był współpracownikiem Teatru Polskiego Radia.

Był trzykrotnie żonaty z aktorkami: Krystyną Maciejewską, Iwoną Słoczyńską (później przyjęła nazwisko Sydor) i Olgą Sawicką.

Zmarł na raka wątroby. Zgodnie z jego ostatnią wolą urna z jego prochami została pogrzebana 22 lipca 2009 roku w Alei Zasłużonych na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera II B 30-Tuje-1).

Zainteresowanie ze strony Służby Bezpieczeństwa

W październiku 1984 roku Służba Bezpieczeństwa rozpoczęła rozpracowanie Zbigniewa Zapasiewicza w ramach Sprawy Operacyjnego Rozpracowania krypt. „Zapas”. Powodem zainteresowania SB aktorem była jego negatywna postawa wobec oficjalnej propagandy, inicjatywy o charakterze politycznym oraz kontakty z dysydentami czeskimi i ośrodkami polonijnymi. O jego działalności SB była informowana w donosach tajnych współpracowników, którzy byli obecni nawet podczas jego wyjazdów zagranicznych, np. do Wielkiej Brytanii w 1984. 5 grudnia 1988 roku SB podjęło decyzję o zakończeniu prowadzenia sprawy i przekazaniu materiałów do archiwum. Obecnie znajdują się w Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej pod sygnaturą AIPN 01322/3793.

Filmografia

Ordery i odznaczenia

Nagrody i wyróżnienia