Dalarna (lit. Os vales; PRONÚNCIA), também conhecida em português como Dalecárlia, é uma das maiores províncias históricas da Suécia. Está localizada no noroeste da região histórica da Svealand, e faz fronteira com a Noruega.
Ocupa 7% da área total do país, e tem uma população de 283 914 habitantes (2023).
É um destino turístico popular entre os suecos do sul, que costumam viajar para lá durante as férias de verão, atraídos pelos lagos locais, propícios para a pesca, pelos belos locais para a prática do campismo e pelas densas florestas.
Muitos destes suecos possuem ou alugam uma "cabana dos tempos livres" (stuga) em Dalarna, onde cultivam pequenas hortas e pomares. Em meados de junho as comemorações e bailes da Festa do Verão (midsommar) são realizadas tanto nas grandes cidades quanto nas pequenas aldeias. A região tem diversas associações históricas, e possui fortes características locais relacionadas a seus produtos e seus habitantes.
Como província histórica, a Dalecárlia não possui funções administrativas, nem significado político. Como termo geográfico, está diariamente presente nos mais variados contextos, como por exemplo em Dalarnas museum (museu regional), Högskolan Dalarna (escola superior) e Dalarnas Ishockeyförbund (federação regional de hóquei no gelo).
Nos distritos ocidentais de Älvdalen e Lima, muitas pessoas ainda falam um dialeto arcaico, o dalecarliano, por muitos considerado uma língua. Historicamente são conhecidos no país por seu amor ferrenho pela independência.
Etimologia e uso
O nome geográfico atual Dalarna provém do nome sueco antigoDalar (vales), em alusão aos vales dos dois braços do grande rio da região – o Dalälven (Dala Elffwan,1650).
Nas suas mencões mais antigas, a palavra é usada nas formas Dala, Dalar, Dalum.
Em textos em português, costuma ser usada a forma original Dalarna, e mais ocasionalmente Dalecárlia.
“
Minha avó me levou para casa de veraneio em Dalarna.
”
Condados atuais
A província histórica de Dalarna coincide quase na totalidade com o atual condado de Dalarna.
A província histórica de Dalarna é dominada pelo lago Siljan e pelos dois rios Dal Ocidental e Dal Oriental que confluem no grande rio Dal. A maior parte do seu território está coberta por florestas, havendo todavia áreas agrícolas à volta do lago. O noroeste da província é montanhoso, com uma série de serras cujo ponto mais elevado é Storvätteshågna com 1204 m de altitude. Tem um clima continental severo, com invernos frios e com muita neve.
A província de Dalarna é atravessada de norte a sul pela estrada europeia E45 - desde a Värmland até à Härjedalen, passando pelas cidades de Malung, Mora e Orsa – e transversalmente pela E16 – ligando Gävle à Noruega e passando por Malung, Borlänge e Falun.
Os transportes ferroviários da província assentam em várias linhas férreas, entre as quais:
Bergslagsbanan (Gävle-Falun-Borlänge-Ludvika-Kil)
Dalabanan (Uppsala-Borlänge-Mora)
Västerdalsbanan (Repbäcken-Malung)
Inlandsbanan (Mora-Orsa-Gällivare)
Bergslagspendeln (Ludvika-Smedjebacken-Kolbäck)
Ferrovia de mercadorias de Bergslagen (Storvik-Avesta-Örebro-Mjölby)
Dispõe de 2 aeroportos de tráfego regular - DalaAirport em Borlänge e Mora-Siljans flygplats em Mora.
Os principais portos de mercadorias servindo Dalarna estão localizados noutras províncias - em Gävle, Gotemburgo e na Escânia.
Economia
A economia da Dalecárlia está tradicionalmente baseada nas minas, nas florestas e nas barragens hidroelétricas. A mina de cobre de Falun é conhecida desde o século XII. O turismo local tem como força de atração a beleza da natureza, o artesanato típico e os encontros anuais de música e de teatro, assim como as competições desportivas, com destaque para a Corrida de Vasa.
↑Ernby, Birgitta; Martin Gellerstam, Sven-Göran Malmgren, Per Axelsson, Thomas Fehrm (2001). «Dalarna». Norstedts första svenska ordbok (em sueco). Estocolmo: Norstedts ordbok. p.110. 793páginas. ISBN91-7227-186-8 !CS1 manut: Nomes múltiplos: lista de autores (link)
↑«Dalarna». Se Sverige med barnen. En reseguide för hela familjen (em sueco). Svenska turistföreningen. Estocolmo: Bonniers juniorförlag e Svenska turistföreningen. 1985. p.29. 379páginas. ISBN91-48-51041-6
↑Wahlberg, Mats (2003). «Dalarna». Svenskt ortnamnslexikon (Dicionário dos nomes das localidades suecas) (em sueco). Uppsala: Språk- och folkminnesinstitutet e Institutionen för nordiska språk vid Uppsala universitet. p.61. 422páginas. ISBN91-7229-020-X
↑Barbro Werkmäster,; et al. «Dalarna» (em sueco). Nationalencyklopedin (Enciclopédia Nacional Sueca). Consultado em 17 de julho de 2018
↑Elof Hellquist. «Dalarna» (em sueco). Projekt Runeberg - Svensk etymologisk ordbok (Projeto Runeberg - Dicionário etimológico sueco - Arquivo Nacional da Suécia). Consultado em 17 de julho de 2018
↑Luna Miller. «Três dias em Setembro». Google Livros. Consultado em 8 de outubro de 2019. Dalarna, também lhe despertava a curiosidade
↑Wagner, João Joakim T. (2020). «Reunião de regentes, de Selma Lagerlöf». Cadernos de Literatura em Tradução (22): 215. Consultado em 20 de setembro de 2024. até se mudar, em 1895, para a cidade de Falun, na província de Dalarna, sul da Suécia...
↑Barboza, Naylini Sobral (2015). «1. Interlúdio: Ingmar Bergman e sua obra.». “Saraband”: o habitus sueco no filme de Ingmar Bergman (Dissertação de Pós-Graduação). Universidade Federal de Sergipe. p.23. Minha avó me levou para casa de veraneio em Dalarna.
↑Lidman Production AB (texto) e Matton (fotografia) (2011). «Dalarna». Libers stora junioratlas (em sueco). Estocolmo: Liber. p.28. 144páginas. ISBN9789147809028