588 Achilles

588 Achilles
Achillesin ışık eğrisi kullanılarak modellenmiş görüntüsü
Keşif 
KeşfedenM. F. Wolf
Keşif yeriHeidelberg Gözlemevi
Keşif tarihi22 Şubat1906
Belirtmeler
(588) Achilles
Telaffuz/əˈkɪliːz/
Adın kaynağı
Akhilleus (Yunan mitolojisi)
1906 TG
A906 DN
Jupiter truvalısı 
Yunan  · arkaplan 
Yörünge özellikleri 
Dönem 23 Mart 2018 (JD 2458200,5)
Belirsizlik parametresi 0
Gözlem yayı112,25 y (41.000 g)
Günöte5,9714 AU
Günberi4,4467 AU
5,2091 AU
Dış merkezlik0,1463
11,89 y (4.343 g)
205,11°
0° 4dk 58,44s / gün
Yörünge eğikliği10,318°
316,54°
133,50°
Jüpiter MOID0,5704 AU
TJüpiter2,9460
Fiziksel özellikler
Ortalama çap
130,10±0,55 km
133,22±3,33 km
135,47±4,1 km
7,306±0,002 sa
0,0328±0,002
0,035±0,002
0,043±0,006
Tholen = DU 
B–V = 0,755
U–B = 0,216
V–I = 0,940±0,019
8,47
8,67
  Wikimedia Commons'ta ilgili ortam

Achilles (küçük gezegen tanımı : 588 Aşil, geçici adlandırması A906 DN), Jüpiter truvalılarının Yunan kampı olarak sınıflandırılan grubunda bulunan büyük bir Jüpiter truva asteroididir. Achilles, keşfedilen ilk Jüpiter truvalısıdır. 1906'da Heidelberg Gözlemevi'nde Max Wolf tarafından keşfedilmiştir. Wolf, küçük gezegene Yunan mitolojisindeki efsanevi kahraman Aşil'in adını vermiştir. Karanlık görünüşlü D-tipi asteroidin çapı yaklaşık 133 kilometre (83 mi) olup, en büyük 10 Jüpiter truvalısı arasındadır. 7,3 saatlik bir dönme periyoduna ve muhtemelen dairesel bir şekle sahiptir.

Keşfi

Aşil, 22 Şubat 1906'da Alman astronom Max Wolf tarafından Almanya'nın güneyinde bulunan Heidelberg-Königstuhl Devlet Gözlemevinde keşfedilmiştir. Aslında o dönemlerde teknik olarak bu sınıflamaya dahil olmayan, ancak bir truvalı olan (12126) 1999 RM11, iki yıl önce A904 RD ismiyle gözlemlenmişti. Ancak, gözlem süresi yörüngesini hesaplamak için yeterince uzun olmadığından o dönemde truvalı olarak kabul edilmemiştir. Buna rağmen, Aşil keşfedilen ilk Jüpiter truvalısıdır. Wolf'un Heidelberg'deki bir meslektaşı olan August Kopff, Aşil'den sekiz ay sonra 617 Patroclus'u ve 1907 yılının başlarında ise tüm Jüpiter truvalılarının en büyüğü olan 624 Hektor'u keşfetmiştir.

Yörünge ve sınıflandırma

Aşil, Güneş-Jüpiter Sistemi'nin L4 Lagrange noktasında, her 11 yıl 11 ayda bir (4.343 gün; yarı büyük ekseni 5,21 AU) Güneş'e 4,4-6,0 AU mesafede Güneş'in yörüngesinde dolanır. Yörüngesi 0,15'lik bir dışmerkezlik ve ekliptik düzleminden 10 derecelik bir eğim gösterir.

Aşil, 1772 yılında Fransız matematikçi Joseph Lagrange tarafından geliştirilen ve 1006 Lagrangea adlı küçük gezegene adını veren üç cisim probleminin kararlı çözümünün bilinen ilk örneğidir. Benzer yörünge özelliklerine sahip başka asteroitlerin keşfinden sonra ki bunlar da Truva Savaşı'ndaki kahramanların isimlerini almıştır, "Truva asteroitleri" veya "Jüpiter truvalıları" terimi yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Buna ek olarak, L4 noktasının "Yunan kampı"nda savaşan, L5 noktasının ise "Truva kampı"nda savaşan mitolojik karakterlerden ilhamla isimlendirilmesine dair bir kural oluşturulmuştur, ancak bu her iki kampta da bu kural öncesi adlandırması yapılmuş birer "casus" (Yunan kampında Hektor ve Truva kampında Patroclus) bulunmaktadır.

Fiziksel özellikler

En büyük Jüpiter truvalıları
Truvalı Çap (km)
624 Hektor 225
617 Patroclus 140
911 Agamemnon 131
588 Achilles 130
3451 Mentor 126
3317 Paris 119
1867 Deiphobus 118
1172 Äneas 118
1437 Diomedes 118
1143 Odysseus 115
Kaynak: JPL Small-Body Database 10 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., NEOWISE verileri

Tayf tipi

Tholen taksonomik şemasında Aşil, olağandışı bir spektruma (DU) sahip D tipi bir asteroit olarak sınıflandırılır. 0,94'lük V-I renk indeksi, çoğu büyük Jüpiter truvası için tipiktir.

Fotometri

Aşil'in 7,3 saatlik dönme süresi, diğer büyük Jüpiter truvalarının çoğundan biraz daha kısadır, ancak benzer büyüklükteki 911 Agamemnon, 3451 Mentor ve 3317 Paris'inkine yakındır. Düşük parlaklık genliği oldukça küresel bir şekle işaret etmektedir. Temmuz 2007'den Eylül 2008'e kadar Simeiz (Kırım), Rozhen (Bulgaristan), Maidanak (Özbekistan) ve Kharkiv (Ukrayna) gözlemevlerindeki astronomlar tarafından eşgüdümlü fotometrik gözlemler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen ışık eğrilerinin analizi sonucunda 7,306±0,002 saatlik bir süre ve 0,02-0,11 kadirlik bir parlaklık genliği (U=3/3/3/3) belirlenmiştir. Cláudia Angeli (7,0 saat), Robert Stephens (7,312 saat), Stefano Mottola (7,32 saat) ve Vincenzo Zappalà (12 saat) tarafından yapılan alternatif dönem saptamaları çoğunlukla birbiriyle tutarlıdır (U=1/3-/3/1).

Çap ve albedo

Kızılötesi Astronomik Uydu, IRAS, Japon Akari uydusu ve NASA'nın Geniş Alan Kızılötesi Araştırma Kaşifi'nin NEOWISE misyonu tarafından yapılan araştırmalara göre, gövde yüzeyinin 0,0328 ila 0,043 aralığında çok düşük bir albedoya sahip olduğu ve bu nedenle yaklaşık 8,57 mutlak büyüklükğü bulunduğu anlaşılmış olup, bu değerler de yaklaşık 130,1 ila 135,5 kilometrelik bir çapa karşılık gelmektedir.

En büyük 100 Jüpiter truvalısı
Largest Jupiter Trojans by survey(A)
(kilometre cinsinden çap; KY: Keşif yılı)
Designation H WISE IRAS Akari Ln DS V–I KY Ref
624 Hektor7.2225233230.99L46.920.9301907list
617 Patroclus8.19140.362140.92140.85L5102.800.8301906list
911 Agamemnon7.89131.038166.66185.30L46.590.9801919list
588 Achilles8.67130.099135.47133.22L47.310.9401906list
3451 Mentor8.4126.288116.30117.91L57.700.7701984list
3317 Paris8.3118.790116.26120.45L57.090.9501984list
1867 Deiphobus8.3118.220122.67131.31L558.660.9301971list
1172 Äneas8.33118.020142.82148.66L58.710.9501930list
1437 Diomedes8.3117.786164.31172.60L424.490.8101937list
1143 Odysseus7.93114.624125.64130.81L410.110.8601930list
2241 Alcathous8.64113.682114.63118.87L57.690.9401979list
659 Nestor8.99112.320108.87107.06L415.980.7901908list
3793 Leonteus8.7112.04686.2687.58L45.620.7801985list
3063 Makhaon8.4111.655116.14114.34L48.640.8301983list
1583 Antilochus8.6108.842101.62111.69L431.540.9501950list
884 Priamus8.81101.09396.29119.99L56.860.9001917list
1208 Troilus8.99100.477103.34111.36L556.170.7401931list
1173 Anchises8.8999.549126.27120.49L511.600.7801930list
2207 Antenor8.8997.65885.1191.32L57.970.9501977list
2363 Cebriones9.1195.97681.8484.61L520.050.9101977list
4063 Euforbo8.795.619102.46106.38L48.850.9501989list
2357 Phereclos8.9494.62594.9098.45L514.390.9601981list
4709 Ennomos8.591.43380.8580.03L512.280.6901988list
2797 Teucer8.789.430111.14113.99L410.150.9201981list
2920 Automedon8.888.574111.01113.11L410.210.9501981list
15436 Dexius9.187.64685.7178.63L48.970.8701998list
3596 Meriones9.287.38075.0973.28L412.960.8301985list
2893 Peiroos9.2386.88487.4686.76L58.960.9501975list
4086 Podalirius9.185.49586.8985.98L410.430.8701985list
4060 Deipylos9.384.04379.2186.79L49.300.7601987list
1404 Ajax9.383.99081.6996.34L429.380.9601936list
4348 Poulydamas9.582.03270.0887.51L59.910.8401988list
5144 Achates9.080.95891.9189.85L55.960.9201991list
4833 Meges8.980.16587.3389.39L414.250.9401989list
2223 Sarpedon9.4177.48094.63108.21L522.740.8801977list
4489 Dracius9.076.59592.9395.02L412.580.9501988list
2260 Neoptolemus9.3176.43571.6581.28L48.180.9501975list
5254 Ulysses9.276.14778.3480.00L428.720.9701986list
3708 Socus9.375.66179.5976.75L56.550.9801974list
2674 Pandarus9.174.26798.10101.72L58.481.0001982list
3564 Talthybius9.473.73068.9274.11L440.590.9001985list
4834 Thoas9.172.33186.8296.21L418.190.9501989list
7641 Cteatus9.471.83968.9775.28L427.770.9801986list
3540 Protesilaos9.370.22576.8487.66L48.950.9401973list
11395 Iphinous9.868.97764.7167.78L417.38–1998list
4035 Thestor9.668.73368.2366.99L413.470.9701986list
5264 Telephus9.468.47273.2681.38L49.530.9701991list
1868 Thersites9.568.16370.0878.89L410.480.9601960list
9799 Thronium9.668.03364.8772.42L421.520.9101996list
4068 Menestheus9.567.62562.3768.46L414.400.9501973list
23135 Pheidas9.966.23058.2968.50L48.690.8602000list
2456 Palamedes9.365.91691.6699.60L47.240.9201966list
3709 Polypoites9.165.29799.0985.23L410.041.0001985list
1749 Telamon9.564.89881.0669.14L416.980.9701949list
3548 Eurybates9.663.88572.1468.40L48.710.7301973list
4543 Phoinix9.763.83662.7969.54L438.871.2001989list
12444 Prothoon9.863.83564.3162.41L515.82–1996list
4836 Medon9.563.27767.7378.70L49.820.9201989list
16070 Charops9.763.19164.1368.98L520.240.9601999list
15440 Eioneus9.662.51966.4871.88L421.430.9701998list
4715 Medesicaste9.762.09763.9165.93L58.810.8501989list
34746 Thoon9.861.68460.5163.63L519.630.9502001list
38050 Bias9.861.60361.0450.44L418.850.9901998list
5130 Ilioneus9.760.71159.4052.49L514.770.9601989list
5027 Androgeos9.659.78657.86n.a.L411.380.9101988list
6090 Aulis9.459.56874.5381.92L418.480.9801989list
5648 Axius9.759.29563.91n.a.L537.560.9001990list
7119 Hiera9.759.15076.4077.29L44000.9501989list
4805 Asteropaios10.057.64753.1643.44L512.37–1990list
16974 Iphthime9.857.34155.4357.15L478.90.9601998list
4867 Polites9.857.25158.2964.29L511.241.0101989list
2895 Memnon10.056.70655.67n.a.L57.500.7101981list
4708 Polydoros9.954.96455.67n.a.L57.520.9601988list
(21601) 1998 XO8910.054.90955.6756.08L412.650.9701998list
12929 Periboea9.954.07761.0455.34L59.270.8801999list
17492 Hippasos10.053.97555.67n.a.L517.75–1991list
5652 Amphimachus10.153.92153.1652.48L48.371.0501992list
2759 Idomeneus9.953.67661.0152.55L432.380.9101980list
5258 Rhoeo10.253.27550.77n.a.L419.851.0101989list
(12126) 1999 RM1110.153.202n.a.n.a.L5n.a.?1999list
(15502) 1999 NV2710.053.10055.6750.86L515.130.8751999list
4754 Panthoos10.053.02553.1556.96L527.68–1977list
4832 Palinurus10.052.05853.16n.a.L55.321.0001988list
5126 Achaemenides10.551.92244.2248.57L453.02–1989list
3240 Laocoon10.251.69550.77n.a.L511.310.8801978list
4902 Thessandrus9.851.26361.0471.79L47380.9601989list
11552 Boucolion10.151.13653.1653.91L532.44–1993list
(20729) 1999 XS14310.450.96146.30n.a.L45.721.0001999list
6545 Leitus10.150.95153.16n.a.L416.260.9101986list
4792 Lykaon10.150.87053.16n.a.L540.090.9601988list
21900 Orus10.050.81055.6753.87L413.450.9501999list
1873 Agenor10.150.79953.7654.38L520.60–1971list
5028 Halaesus10.250.77050.77n.a.L424.940.9001988list
2146 Stentor9.950.75558.29n.a.L416.40–1976list
4722 Agelaos10.050.37853.1659.47L518.440.9101977list
5284 Orsilocus10.150.15953.16n.a.L410.310.9701989list
11509 Thersilochos10.149.96053.1656.23L517.37–1990list
5285 Krethon10.149.60658.5352.61L412.041.0901989list
4791 Iphidamas10.149.52857.8559.96L59.701.0301988list
9023 Mnesthus10.149.15150.7760.80L530.66–1988list
5283 Pyrrhus9.748.35664.5869.93L47.320.9501989list
4946 Askalaphus10.248.20952.7166.10L422.730.9401988list
(22149) 2000 WD4910.248.19050.7750.37L47.841.0902000list
(32496) 2000 WX18210.248.01750.7751.63L523.340.9502000list
5120 Bitias10.247.98750.77n.a.L515.210.7801988list
12714 Alkimos10.147.81961.0454.62L428.48–1991list
7352 Hypsenor9.947.73155.67 47.07L56480.8501994list
1870 Glaukos10.647.64942.23n.a.L55.99—1971list
4138 Kalchas10.146.46253.1661.04L429.20.8101973list
(23958) 1998 VD3010.246.00150.7747.91L45620.9901998list
4828 Misenus10.445.95446.30 43.22L512.870.9201988list
4057 Demophon10.145.68353.16n.a.L429.821.0601985list
4501 Eurypylos10.445.52446.30n.a.L46.05–1989list
4007 Euryalos10.345.51548.4853.89L46.39–1973list
5259 Epeigeus10.344.74142.5944.42L418.42–1989list
30705 Idaios10.444.54646.30n.a.L515.74–1977list
16560 Daitor10.743.86151.4243.38L5––1991list
(15977) 1998 MA1110.443.53046.3051.53L52500.9061998list
7543 Prylis10.642.89342.23n.a.L417.80–1973list
4827 Dares10.542.77044.22n.a.L519.00–1988list
1647 Menelaus10.542.71644.22n.a.L417.740.8661957list
(A) Kaynaklar: WISE/NEOWISE verileri (NEOWISE_DIAM_V1 PDS 7 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Grav, 2012 7 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.); IRAS verileri (SIMPS v.6 catalog 14 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.); and Akari verileri (Usui, 2011 24 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.); RP: Dönme süresi ve V–I LCDB 8 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.'dan elde edilmiştir.

Not: eksik veriler JPL SBDB'den (query 19 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.) ve LCDB'dan (query form 10 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.) ve sırasıyla WISE/NEOWISE ve SIMPS kataloglarından alınan rakamlarla tamamlanmıştır. Bu rakamlar italik olarak verilmiştir.


Adlandırma

Bu küçük gezegenin adı Avusturyalı astronom Johann Palisa tarafından önerilmiştir. Adını Yunan mitolojisinin efsanevi kahramanı ve Homeros'un Truva Savaşı'nı anlattığı İlyada destanının ana figürü olan Aşil'den almıştır (ayrıca bkz. 5700 Homerus ve 6604 Ilias). Aşil daha bebekken annesi Thetis (ayrıca bkz. 17 Thetis) tarafından Styx Nehri'ne atılmış, böylece kendisini taşıyan kişinin tuttuğu topuğu dışında vücudu zarar görmez hale gelmiştir. En büyük Troyalı savaşçı olan Hektor'u (ayrıca bkz. 624 Hektor) öldürmüştür. Sonunda Paris (bkz. 3317 Paris) tarafından topuğuna saplanan bir okla öldürülmüştür.

Kaynakça

  1. 1 2 3 4 "588 Achilles (1906 TG)". Minor Planet Center. 15 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2018.
  2. 1 2 3 4 Schmadel, Lutz D. (2007). "(588) Achilles". Dictionary of Minor Planet Names – (588) Achilles. Springer Berlin Heidelberg. s. 61. doi:10.1007/978-3-540-29925-7_589. ISBN 978-3-540-00238-3.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 "JPL Small-Body Database Browser: 588 Achilles (1906 TG)" (2018-05-25 last obs.). Jet Propulsion Laboratory. 22 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2018.
  4. ↑ "List of Jupiter Trojans". Minor Planet Center. 20 Haziran 2016. 22 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2016.
  5. ↑ "Asteroid (588) Achilles – Proper elements". AstDyS-2, Asteroids – Dynamic Site. 27 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2018.
  6. 1 2 3 4 Grav, T.; Mainzer, A. K.; Bauer, J. M.; Masiero, J. R.; Nugent, C. R. (November 2012). "WISE/NEOWISE Observations of the Jovian Trojan Population: Taxonomy". The Astrophysical Journal. 759 (1): 10. arXiv:1209.1549 Özgürce erişilebilir. Bibcode:2012ApJ...759...49G. doi:10.1088/0004-637X/759/1/49. (online catalog 10 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.)
  7. 1 2 3 4 Usui, Fumihiko; Kuroda, Daisuke; Müller, Thomas G.; Hasegawa, Sunao; Ishiguro, Masateru; Ootsubo, Takafumi; ve diğerleri. (October 2011). "Asteroid Catalog Using Akari: AKARI/IRC Mid-Infrared Asteroid Survey". Publications of the Astronomical Society of Japan. 63 (5): 1117-1138. Bibcode:2011PASJ...63.1117U. doi:10.1093/pasj/63.5.1117. (online 13 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., AcuA catalog p. 153 25 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.)
  8. 1 2 3 4 Tedesco, E. F.; Noah, P. V.; Noah, M.; Price, S. D. (October 2004). "IRAS Minor Planet Survey V6.0". NASA Planetary Data System – IRAS-A-FPA-3-RDR-IMPS-V6.0: IRAS-A-FPA-3-RDR-IMPS-V6.0. Bibcode:2004PDSS...12.....T. 14 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi15 Haziran 2018.
  9. 1 2 Shevchenko, V. G.; Krugly, Yu. N.; Belskaya, I. N.; Chiorny, V. G.; Gaftonyuk, N. M.; Slyusarev, I. G.; ve diğerleri. (March 2009). "Do Trojan Asteroids Have the Brightness Opposition Effect?" (PDF). 40th Lunar and Planetary Science Conference: 1391. Bibcode:2009LPI....40.1391S. 11 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)15 Haziran 2018.
  10. ↑ Shevchenko, V. G.; Belskaya, I. N.; Slyusarev, I. G.; Krugly, Yu. N.; Chiorny, V. G.; Gaftonyuk, N. M.; ve diğerleri. (January 2012). "Opposition effect of Trojan asteroids". Icarus. 217 (1): 202-208. Bibcode:2012Icar..217..202S. doi:10.1016/j.icarus.2011.11.0011 Ocak 2016.
  11. 1 2 3 4 5 6 "LCDB Data for (588) Achilles". Asteroid Lightcurve Database (LCDB). 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2016.
  12. ↑ "JPL Small-Body Database Search Engine: orbital class (TJN) and diameter > 50 (km)". JPL's Solar System Dynamics Group. 13 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2012.
  13. 1 2 Stephens, Robert D. (April 2010). "Trojan Asteroids Observed from GMARS and Santana Observatories: 2009 October - December". The Minor Planet Bulletin. 37 (2): 47-48. Bibcode:2010MPBu...37...47S. ISSN 1052-8091. 8 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi1 Ocak 2016.
  14. ↑ Angeli, C. A.; Lazzaro, D.; Florczak, M. A.; Betzler, A. S.; Carvano, J. M. (May 1999). "A contribution to the study of asteroids with longrotational period". Planetary and Space Science. 47 (5): 699-714. Bibcode:1999P&SS...47..699A. doi:10.1016/S0032-0633(98)00122-61 Ocak 2016.
  15. ↑ Mottola, Stefano; Di Martino, Mario; Erikson, Anders; Gonano-Beurer, Maria; Carbognani, Albino; Carsenty, Uri; ve diğerleri. (May 2011). "Rotational Properties of Jupiter Trojans. I. Light Curves of 80 Objects". The Astronomical Journal. 141 (5): 32. Bibcode:2011AJ....141..170M. doi:10.1088/0004-6256/141/5/170.
  16. ↑ Zappala, V.; di Martino, M.; Cellino, A.; de Sanctis, G.; Farinella, P. (December 1989). "Rotational properties of outer belt asteroids". Icarus. 82 (2): 354-368.ResearchsupportedbyCNRandMPI. Bibcode:1989Icar...82..354Z. doi:10.1016/0019-1035(89)90043-2. ISSN 0019-10351 Ocak 2016.

Dış bağlantılar