Muhyiddîn Muhammed bin Ali bin Muhammed el-Arabî el-Hâtimî et-Tâî (Arapça:أَبُو عَبْدُ الله مُحَمَّدْ بِنْ عَلِي بِنْ مُحَمَّدْ بِنْ اَلْعَرَبِي اَلحَاتَمِي اَلطَّائِي; 28 Temmuz 1165 - 10 Kasım 1240) veya bilinen adıyla Muhyiddîn İbnü'l-Arabî (Arapça:مُحِي اَلدِّينْ اِبْنُ الْعَرَبِي), İslam düşüncesinde derin etkiler bırakan EndülüslüArapSünniâlim, mutasavvıf, şair ve filozoftur. Kendisine atfedilen 850 eserin yaklaşık 700'ü gerçek kabul edilir; bunlardan 400'den fazlası günümüze ulaştı. Kozmolojik görüşleri, İslam dünyasının birçok bölgesinde yaygın bir dünya anlayışı haline geldi.
İbnü'l-Arabî'nin geleneksel unvanı Muhyiddîn (Arapça:محيي الدين) idi. Ölümünden sonra tasavvuf ehli, ondan Şeyhü'l-Ekber (Arapça:الشيخ الأكبر) unvanıyla bahsetti ve buradan Ekberilik terimi türetildi. İbnü'l Arabî, evrendeki her şeyin tek bir “gerçekliğin” yansımaları olduğunu savunan monist öğreti olan “Vahdet-i vücûd” kavramını açıkça tanımlayan ilk isim olarak bilinir. Bu “gerçekliği”, mutlak varlık olarak adlandırdığı varlıkla özdeşleştirdi. İbnü'l Arabî, bazı âlimler ve Müslüman topluluklar tarafından bir evliya olarak kabul edilmektedir.
İlk yılları ve ailesi
İbnü'l-Arabî, Hicrî takvimle 17 Ramazan 560'ta (28 Temmuz 1165) Endülüs'ün Murcia şehrinde doğdu. Bazı kaynaklar ise doğum tarihini Hicrî 27 Ramazan 560 (6 Ağustos 1165) olarak verir. Asıl adı Muhammed'di; klasik Arap geleneğine göre bir oğlu olduktan sonra Ebû Abdullah (Abdullah'ın babası) diye anıldı. Bazı eserlerinde tam adını Ebû 'Abdullâh Muhammed ibn 'Alî ibn el-'Arabî et-Tâ'î el-Hâtimî şeklinde kaydetti. Son üç isim, onun asil Arap kökenini gösterir. Nitekim Hâtim et-Tâî, İslam öncesi dönemde Güney Arabistan'ın Tay kabilesine mensup ünlü bir şair olarak tanınır.
Ailesi
İbnü'l-Arabî, Arap kökenliydi. Babası, Arapların İberya'yı fethinin ilk dönemlerinde Endülüs'e göç eden bir Arap ailesine mensuptu; annesi ise muhtemelen Berberi kökenliydi. Böylece hem Arap hem de Berberi unsurları barındıran bir soya sahipti. Fütûhâtü'l-Mekkîyye'de, annesinin tarafından Tilimsan prensi olan ve bir sûfî ile karşılaşınca zühd hayatını seçip zenginliğini terk eden ölmüş amcasından bahseder. Baba tarafından soyu Yemen'e dayanır ve Endülüs'teki en eski Arap ailelerinden birine mensuptur. Bu ailenin, Müslümanların İber Yarımadası'nı fethinin ikinci dalgası sırasında bölgeye göç ettiği düşünülmektedir.
Babası Ali bin Muhammed, Murcia hükümdarı İbn Merdânîş'in ordusunda görev yapıyordu. 1172'de Murcia, Muvahhid Halifeliği'nin eline geçti ve İbn Merdânîş savaşta öldü. Bunun üzerine Ali bin Muhammed, Muvahhid Halifesi I. Ebû Ya‘kûb Yûsuf'a biat etti. O sırada henüz 7 yaşında olan İbnü'l Arabî, ailesiyle birlikte yeni hükümdara hizmet etmek üzere Murcia'dan Sevilla'ya taşındı.
İbn Arabî'nin üç eşi vardı. Henüz genç bir yetişkinken ve Endülüs'te yaşarken nüfuzlu bir aileden gelen Meryem ile evlendi. Austin'in Endülüs Sufileri eserinde aktardığına göre, Meryem de onun tasavvuf yolunu takip etme arzusunu paylaşıyordu:
“Aziz eşim Meryem bin Muhammed bin Abdun şöyle dedi: ‘Uykumda, bedenen hiç görmediğim fakat ruhani vecd anlarımda bana görünen birini gördüm. Bana, Yol’a talip olup olmadığımı sordu. Ben de talip olduğumu, ancak ona hangi yolla ulaşacağımı bilmediğimi söyledim. Bunun üzerine bana beş şeyle ona ulaşabileceğimi söyledi: güven, kesinlik, sabır, kararlılık ve doğruluk. Böylece vizyonunu değerlendirmem için bana sundu. Ben de bunun gerçekten de Halk’ın, yani Sûfîlerin yöntemi olduğunu söyledim. Şahsen, bu derecede mistik deneyime sahip birini hiç görmedim.’”
Arap ve Fars kaynaklarına göre İbnü'l Arabî, Anadolu'da birkaç yıl kaldıktan sonra Mecdüddin'in dul eşiyle evlendi ve onun küçük oğlu Sadreddin Konevî'nin eğitimini üstlendi. Ayrıca, Fütûhâtü’l-Mekkîyye'nin ilk nüshasını miras bıraktığı oğlu İmâdüddin'in annesi olan üçüncü eşinden de eserlerinde bahsetti.
Hayatı
Endülüs'te bir süre daha kaldıktan sonra çıktığı seyahatte Şam, Bağdat ve Mekke'ye giderek orada bulunan tanınmış âlim ve şeyhlerle görüşmeler yaptı. Babası, kendisindeki değişikliği fark ederek bunu, onunla görüşmek isteyen filozofİbn Rüşd'e anlatmıştı.
İbn Rüşd, gerçek bilginin akıl yoluyla elde edildiğini savunurken, İbnü'l-Arabî ise gerçek bilginin yalnızca akıldan doğmadığını, daha çok tasavvuf yoluyla elde edilebileceğini savunuyordu. Daha sonra Sufizmi benimsedi ve hayatını manevî yola adadı.
İbnü'l-Arabî, kendisine "Manevî annenim ve dünyevî annenin ışığıyım" diyen, 95 yaşından büyük Kordovalı Fatma adında bir kadına hizmet etti. Takvası ve tevekkülü ile bilinen bu kadın, onun üzerinde büyük bir etki bırakmıştır.
İbnü'l Arabi tarafından el yazısıyla yazılan el-Fütûḥâtü’l-Mekkiyye, Konya
Seyahatleri
İbnü'l-Arabî, ilk defa 36 yaşında İspanya'dan ayrıldı ve 1193'te Tunus'a geldi. Tunus'ta bir yıl geçirdikten sonra 1194'te Endülüs'e döndü. Babası, onun Sevilla'ya gelmesinden kısa bir süre sonra öldü. Annesi de birkaç ay sonra öldüğünde, İspanya'yı ikinci kez terk etti ve iki kız kardeşiyle 1195'te Fas'ın Fez kentine gitti.
1198'de İspanya'nın Córdoba şehrine döndü ve son kez 1200'de, Cebelitarık'tan geçerek İspanya'yı tamamen terk etti. Mağrip'te bazı yerleri ziyaret ettikten sonra 1201'de Tunus'tan ayrıldı ve 1202'de hac yaptı. Üç yıl Mekke'de yaşadı ve burada el-Fütûḥâtü’l-Mekkiyye (Arapça:اَلْفُتُوحَاتُ الْمَكِّيَّة) adlı eserini yazmaya başladı.
1204 yılında İbnü'l-Arabî, Selçuklu döneminde büyük tanınmış şeyhlerinden Mecdüddin İshak ile buluştu. Bu kez kuzeye yöneldiler; önce Medine'yi ziyaret ettiler ve 1205'te Bağdat'a gittiler. Bu ziyaret, ona Şeyh Abdülkâdir Geylânî'nin doğrudan öğrencileriyle tanışma fırsatı sundu.
İbnü'l-Arabî, âlim Ali bin Abdullah bin Câmî'yi görmek için Musul'u ziyaret etmek istediği için Bağdat'ta sadece 12 gün kaldı. Orada Ramazan ayını geçirdi ve et-Tenezzülâtü'l-Mevṣıliyye ile el-Celâl ve'l-Cemâl adlı eserlerini yazdı.
Varlık birliği (Vahdet-i Vücud) öğretisinin baş sözcüsü olmakla birlikte, kendisinden sonra vahdet-i vücud görüşünü benimseyen sufiler için Muhyiddin İbnü'l-Arabî'nin lakaplarından olan Şeyh-i Ekber'e atıfla "Ekberî" sıfatı kullanılmıştır. Her ne kadar varlığın bir olduğunu kabul etmiş olsalar da, Ekberî sufiler bazı görüşlerinde farklılıklar sergilemişlerdir.
Muhyiddin İbnü'l-Arabî'ye, öğretisini benimseyenler tarafından Şeyh-i Ekber (en büyük şeyh), öğretisine karşı çıkanlar tarafından ise Şeyh-i Ekfer (en kâfir şeyh) gibi birbirine tamamen zıt lakaplar verilmiştir. Bu durum, İbnü'l-Arabî'nin İslâm tarihinde üzerine en sert tartışmaların yapıldığı kişilerden biri olduğunun göstergesidir.
İbnü'l-Arabî'ye ait birçok görüş tartışılagelmiştir fakat üzerinde en çok durulan konu şüphesiz vahdet-i vücud düşüncesidir.
İbnü'l-Arabî, vahdet-i vücud (varlığın birliği) anlayışı dolayısıyla panteizmi savunduğu, yani varlığın Tanrı olduğunu söylediği iddiasıyla hem bazı fakihlerden hem de bazı sûfîlerden ılımlı ve sert eleştiriler almıştır.
Ancak Fusûsu'l-Hikem şârihlerinden Ahmed Avni Konuk, panteizmin vahdet-i vücud kavramından farklı olduğunu belirtir ve bu farkı 11 madde ile açıklar. Bu maddelerden ikisi şöyledir:
Madde 4: Vahdet-i vücudu müşahede edenler, taayyünatın ve eşyanın hakikatinin Hak olduğunu söylerler; fakat taayyünatın ve eşyanın kendisine Hak demezler. "Hak, Hak'tır ve eşyalar da kendi zatlarında eşyadır" derler. Vücûdîler (panteistler) ise eşyanın taayyünlerinin ve zatlarının Hak olduğunu söylerler.
Madde 8: Vahdet-i vücudu müşahede edenler, Cenâb-ı Hakk'ı hem "tenzih" hem de "teşbih" ederler. Vücûdîler (panteistler) ise yalnız "teşbih" ederler.
İbnü'l-Arabî'nin en sert eleştirmenlerinden biri, Hanbelî mezhebi geleneğinden gelen İbn Teymiyye'dir. İbn Teymiyye'ye göre vahdet-i vücud küfürdür, dolayısıyla onu savunanlar da kâfirdir.
İbn Arabî'nin Ortaçağ'da yayınlanmış kitaplarının listesi.
Bazı tasavvuf ehilleri, Muhyiddin İbnü'l-Arabî'nin ulaştığı idrak ve ilâhî anlayış seviyesinin, peygamberler hariç, insanlığın gelebileceği en yüksek seviye olduğunu savunmaktadır. Tasavvuf çevrelerindeki genel kanaat, onun gelmiş geçmiş en büyük birkaç şeyhten biri olduğu yönündedir; bu da "Şeyh-ül-Ekber" yakıştırması ile paraleldir.
Muhyiddin İbnü'l-Arabî'nin öğretisinin ve anlayışının ancak onun seviyesinde olanlar tarafından anlaşılabileceği, yani cüz'î iradenin tamamen devre dışı bırakılması ile mümkün olabileceği ifade edilmiştir. Aksi hâlde, cüz'î iradeden tamamen kopamayan ve ilâhî iradeyle bütünleşemeyen bir kişinin, İbnü'l-Arabî'nin bu yöndeki söylemlerini dillendirmesinin bir manada yalan beyan olacağı belirtilmiştir.
Sadreddin Konevî'den günümüze kadar İbnü'l-Arabî ekolünü devam ettiren sufilerden bazıları
Ahmed Avni Konuk ve Yakub Han Kaşgârî ile birlikte Osmanlı'nın son Füsûs şârihlerindendir. İbn Arabî'nin Füsûsu'l-Hikemini ve İbn Fârız divanını Türkçeye tercüme ve şerh etmiştir. Eserleri basılmamıştır.
Nefahat'a göre, Bağdat ulemasından birisi Muhyiddin İbnü'l-Arabî üzerine bir kitap telif etmiş ve bu kitapta onun eserlerinin 500'den fazla olduğunu belirtmiştir. İbnü'l-Arabî'nin eserlerinin sayısının kendisine de malum olmadığı söylenir. Hayatında, dostlarının isteği üzerine birkaç defa bunların fihristini çıkarmak istemiştir. Bu fihristler birbirinden ayrı üç yazma hâlinde günümüze ulaşmıştır.
Bugüne gelenlerin bazıları:
Fütûhat-ı Mekkiyye fî Esrâri'l-Mahkiyye ve'l-Mülkiye (Kendi el yazısıyla olan nüsha, Türk-İslâm Eserleri Müzesi, no. 1845-1881'de bulunmaktadır. Bu nüsha 31 cilt hâlinde tertip edilmiştir.)
Fusûsu’l-Hikem (Türkçeye Molla Câmî tarafından tercüme edilmiştir. Hoca Muhammed Parsa, “Füsûs” için “can”, “Fütûhat” için “gönül” dendiğini rivayet eder.)
Kitâbu'l-İsrâ ilâ Makâmi'l-Esrâ
Muhâdarâtü'l-Ebrâr ve Müsâmeretü'l-Ahyâr
Kelâmü'l-Abâdile
Tâcu'r-Resâil ve Minhâcu'l-Vesâil
Mevâqîu'n-Nucûm ve Metâli' Ehilletü'l-Esrâr ve'l-Ulûm
Kitâbu Tâci't-Terâcim fî İşârâti'l-İlm ve Latâifi'l-Fehm
Kitâbu'ş-Şevâhid
Kitâbu İşârâti'l-Kur'ân fî Alâimi'l-İnsân
Kitâbu'l-Ba
Nisâbü'l-Hirâq
Fazlu Şehâdeti't-Tevhîd ve Vasfu Tevhîdi'l-Mükinîn
Cevâbü's-Suâl
Kitâbu'l-Celâl ve hüve Kitâbu'l-Ezel
Kitâbu'l-Cem ve't-Tafsîl fî Esrâri'l-Ma'ânî ve't-Tenzîl (Meryem Sûresi'ne kadar yazdığı Kur'ân-ı Kerîm tefsiridir. Her âyeti Celâl, Cemâl ve İ'tidal olmak üzere üç ayrı makamda incelediğini belirtir. İbnü'l-Arabî'ye göre Kur'ân-ı Kerîm'i bu tarzda tefsir eden hiç olmamıştır. Sadece 64 defter, Kehf Sûresi'ndeki "Ve iz kâle Mûsâ li fetâhu lâ ebrahu..." (Kehf, 18/60) âyetine ayrılmıştır.)
The Bezels of Wisdom (Fusus al-Hikam), Arabî'nin Magnum Opusu olarak değerlendirilen eseri.
The Meccan Illuminations (Al-Futuhat al-Makkiyya), Mistik felsefesinden tasavvufî pratiklere kadar kadar geniş bir konu yelpazesine sahip en hacimli eseridir.
The Meccan Revelations, Volume I (Al-Futuhat al-Makkiyya), edited by Michel Chodkiewicz. Translated by William C. Chittick & James W. Morris. Preface and Introduction by James Morris. Pir Press, New York, 2002.
The Meccan Revelations, Volume II (Al-Futuhat al-Makkiyya), edited by Michel Chodkiewicz. Translated by Cyrille Chodkiewicz and Denis Gril. Introduction by Michel Chodkiewicz. Pir Press, New York, 2004.
The Mysteries of Bearing Witness to the Oneness of God and Prophethood of Muhammad. A translation by Aisha Bewley of three chapters of the Futuhat and a portion of the Introduction. The greatest part of the book consists of the translation of the last chapter of the Futuhat (Chapter 560), called here "Advice Which Benefits the Seeker". Great Books of the Islamic World, 2002
The Holy Spirit in the Counselling of the Soul (Ruh al-quds), Mağrip'deki çeşitli tasavvuf üstadlarıyla edindiği deneyimlerin özetini de içeren ruh üzerine risalesi.
Contemplation of the Holy Mysteries (Mashahid al-asrar), On dört rüyet ve Tanrı ile diyaloglarını içermektedir.
Divine Sayings (Mishkat al-anwar), Anqa Publishing, new edition 2010, Arabî'nin hadis koleksiyonu.
The Book of Annihilation in Contemplation (K. al-Fana' fi'l-mushahada), Zühdün anlamı üzerine kısa bir risale.
Devotional Prayers (Awrad), Arabî'nin gündüz ve gece okuduğu dualar.
The Four Pillars of Spiritual Transformation (Hilyat al-abdal) Translation and Arabic edition by Stephen Hirtenstein, Arabî'nin tasavvuf yolunda tanıştığı velilerle ilgili eseri.
A Prayer for Spiritual Elevation and Protection (al-Dawr al-a'la or Hizb al-wiqaya) Study, translation, transliteration and Arabic text by Suha Taji-Farouki
The Universal Tree and the Four Birds – Treatise on Unification (al-Ittihad al-kawni) Introduction, translation and commentary by Angela Jaffray, Arabic text edited by Denis Gril.
The Universal Tree and the Four Birds – Treatise on Unification (al-Ittihad al-kawni)
Muhyiddin Ibn 'Arabi - A Commemorative Volume, edited by Stephen Hirtenstein and Michael Tiernan. A selection of papers and translations.
Divine Governance of the Human Kingdom, Interpreted by Tosun Bayrak from the Ottoman Turkish, Fons Vitae, 1997.
The Seven Days of the Heart, Prayers for the nights and days of the week, Translation into English of Ibn 'Arabi's Awrâd al-usbû (Wird), with introduction and notes. Translated by Pablo Beneito and Stephen Hirtenstein. Read an Extract on the publisher's website. Anqa Publishing, 2000
La Production des Cercles, Kitâb inshâ ad-dawâ'ir al-ihâtiyya Book of the Description (i.e. drawing) of the Circles Encompassing the Correspondence of Man to Creator and Creatures. Parallel text - Arabic / French translation, with introduction and notes by Paul Fenton & Maurice Gloton. Éditions de l'Éclat, 1996
Las contemplaciones de los misterios (Mashahid al-asrar al-qudsiya wa-matali al-anwar al-ilahiyya) Muhyi l-Din Ibn 'Arabi This includes a critical edition made by Suad Hakim and Pablo Beneito of the Arabic text of the Mashâhid al-asrâr of Ibn 'Arabi, and their introduction and translation of the text into Spanish. This was the basis for the English translation by Cecilia Twinch, Contemplation of the Holy Mysteries. Editora Regional de Murcia, first printed 1994, reprinted 2003
Le Dévoilement des Effets du Voyage, Kitâb al-isfar 'an natâij al-asfâr Muhyiddin Ibn 'Arabi Describes the kinds of journeys travelled by human beings, with specific reference to the model journeys of the prophets. Parallel text - Arabic / French translation, with introduction and notes by Denis Gril. Read a Review from the Journal. Éditions de l'Éclat, 1994
L'Interprète des Désirs by Ibn 'Arabi The Tarjuman al-Ashwaq translated into French with introduction and notes. Includes Ibn 'Arabi's full commentary. Translated by Maurice Gloton. Albin Michel, Paris, 1996
El lenguaje de las alusiones - amor, compasión y belleza en el sufismo de Ibn 'Arabi Pablo Beneito. This book includes three chapters related to essays which appear in English on this website, on The Divine love of Beauty, and The Servant of the Loving One - reflections on the Divine Names al-Jamil and al-Wadud, and on The Presence of Superlative Compassion (Rahamût). Altogether there are seven chapters. Editora Regional de Murcia, 2005
Yabancı Dillerde İbn Arabî ve Okulu
Masataka Takeshita: Ibn 'Arabi's Theory of the Perfect Man and Its Place in the History of Islamic Thought, Tokyo: Institute for the Study of Languages and Cultures of Asia and Africa, Tokyo University of Foreign Studies, 1987
William C. Chittick: Ibn 'Arabi's Imaginal Worlds: Creativity of Imagination and the Problem of Religious Diversity
The Sufi Path of Knowledge: Ibn al-'Arabi's Metaphysics of Imagination
Ibn 'Arabi - Heir to the Prophets.
Imaginal Worlds.
The Self-Disclosure of God
Stephen Hirtenstein: The Unlimited Mercifier: The Spiritual Life and Thought of Ibn 'Arabi
Prayer and Contemplation: The Principles of Spiritual Life according to Ibn 'Arabi.
Henry Corbin: Creative Imagination of the Sufism of Ibn 'Arabi
Alone with the Alone: Creative Imagination in the Sufism of Ibn 'Arabi.
Claude Addas: Looking for the Red Sulphur: The Story of the Life of Ibn 'Arabi (İbn Arabi: Kibrit-i Ahmer'in Peşinde adıyla Türkçeye çevrildi)
The Voyage of No Return
Michel Chodkiewicz: An Ocean without Shore -Ibn 'Arabi, The Book and the Law.
The Seal of the Saints
The Spiritual Writings of Amir Abd al-Kader
Peter Coates: Ibn 'Arabi and Modern Thought - The History of Taking Metaphysics Seriously
Alexander D. Knysh: Ibn 'Arabi in the later Islamic Tradition
Titus Burckhardt: Mystical Astrology According to Ibn 'Arabi
Universal Man by Abd al-Karim al-Jili translated with commentary
Michael Sells: Mystical Languages of Unsaying
Ronald L. Nettler: Sufi Metaphysics and Qur'anic Prophets: Ibn 'Arabi's thought and method in the Fusûs al-Hikam
Toshihiko Izutsu: Sufism and Taoism (Fusus'daki Anahtar Kavramlar ve Lao Tzu'da Anahtar Kavramlar adıyla Türkçeye iki cilt olarak tercümesi yapıldı)
Caner K. Dağlı: The Ringstones of Wisdom (Fusús al-hikam)translation, introduction & glosses by Caner K. Dagli.
E. A. Afifi: Ibn Arabi: Life and Works,
Mohamed Haj Yousef: Ibn 'Arabi – Time and Cosmology - İbn Arabî'nin zamanın kozmos ve yaratıcıyla ilişkisini ele aldığı eseri.
Pablo Beneito: La taberna de las luces, İbn Arabî, Şusterî ve diğer sufilerin İspanyolcaya çevirilen şiirlerini içeren seçki. Editora Regional de Murcia, 2004
12345Chittick, William (2018). "Ibn Arabi". Zalta, Edward N. (Ed.). Stanford Encyclopedia of Philosophy. Stanford: Metaphysics Research Lab, Stanford University. 28 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2018. İbnü'l Arabî kendisini, Ebû 'Abdallâh Muhammed ibn 'Alî ibn al-'Arabî al-Tâ'î al-Hâtimî (son üç isim asil Arap soyuna işaret eder) gibi adının tam versiyonlarıyla anmıştır.
↑Hirtenstein, Stephen (1999). The Unlimited Mercifier: The Spiritual Life and Thought of Ibn 'Arabi. Oxford: Anqa Publishing. s.32. ISBN978-1883991296. Birçok Endülüslu gibi, o da karışık bir aileden geliyordu: babasının adı, muhtemelen Arap fetihlerinin ilk yıllarında Endülüs'e göç etmiş bir Arap ailesine işaret ediyordu, annesi ise Berberi bir aileden geliyor gibi görünüyordu...
↑Addas, Claude (2019). Ibn Arabi: The Voyage of No Return (Second bas.). Cambridge: Islamic Texts Society. s.51. ISBN9781911141402.
↑Addas, Claude (2019). Ibn Arabi: The Voyage of No Return. Cambridge: Islamic Texts Society. ss.69-69. ISBN9781911141402.
↑Hirtenstein, Stephen (1999). The Unlimited Mercifier, The Spiritual life and thought of Ibn 'Arabi. Anqa Publishing & White Cloud Press. ISBN978-0953451326.
↑Muhyiddin İbnü'l-Arabî, İcâzetnâme: İbn Arabî'nin Kendi Kaleminden İcazet Aldığı Hocaların ve Yazdığı Eserlerin Listesi, çev. Veysel Kaya, Tasavvuf-İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi (İbnü'l-Arabi Özel Sayısı-1), Yıl:9,2008, ss.530-539
