Artemis III

Artemis III
İsimlerExploration Mission-3 (EM-3)
Görev türüMürettebatlı Dünya yörüngesi Orion/HLS uçuşu
UygulayıcıNASA
Uzay aracı özellikleri
Uzay aracı
Üretici
Görev başlangıcı
Fırlatma tarihi2027 ortası (planlanan)
RoketSpace Launch System
Fırlatma yeriKennedy, LC-39B
Görev sonu
İniş yeriPasifik Okyanusu (planlanan)
 

Artemis III, NASA liderliğindeki Artemis Ay keşif programının ikinci insanlı görevi olarak planlanmakta olup hedeflenen fırlatma tarihi 2027 yılının ortasıdır. Mürettebat, Orion uzay aracını taşıyan Space Launch System (SLS) roketi ile fırlatılacak ve ticari sağlayıcılar tarafından ayrı ayrı fırlatılacak olan bir ya da iki ticari İnsanlı İniş Sistemi (HLS) aracıyla Dünya yörüngesinde buluşacaktır. Görev; buluşma ve kenetlenme operasyonlarını test edecek, ayrıca Axiom Uzay Dışı Hareketlilik Ünitesi'nin (AxEMU) değerlendirilmesini de kapsayabilecektir. Söz konusu görev, Apollo programındaki Apollo 9 ile genel hatlarıyla karşılaştırılabilir niteliktedir.

Artemis 3, başlangıçta Apollo 17'den bu yana ilk insanlı Ay inişi olarak planlanmıştı. Ancak 2023 yılına gelindiğinde NASA, Orion uzay aracının ısı kalkanına ilişkin endişeler ve Starship HLS'in geliştirilmesindeki gecikmeler nedeniyle görevin Ay'a iniş yapılmadan da gerçekleştirilebileceğini açıkladı. İncelenen alternatif senaryolar arasında o tarihten bu yana iptal edilmiş olan Gateway uzay istasyonuna insanlı bir ziyaret ve Orion ile Starship HLS arasında alçak Dünya yörüngesinde kenetlenme testi yer aldı.

27 Şubat 2026'da NASA Başkanı Jared Isaacman, Artemis III için revize edilmiş planı kamuoyuyla paylaştı. Buna göre görev, Dünya yörüngesinde bir ya da her iki iniş aracıyla testler gerçekleştirecek şekilde yeniden düzenlendi; Artemis IV ise geçici olarak 2028 yılı için planlanan ilk insanlı Ay inişi görevi olarak belirlendi.

Genel bakış

Artemis III'ün asıl hedefi, Ay'ın güney kutup bölgesine bir mürettebat indirmekti. Görev kapsamında iki astronotun yaklaşık bir haftalık bir konaklama için Ay yüzeyine inmesi öngörülmüştü. NASA'ya göre uçuşlar dahil toplam görev süresi yaklaşık 30 gün olacaktı. Orion'a binecek dört astronottan ikisi Starship HLS ile Ay yüzeyine inerken diğerleri Orion'da kalacaktı. İki astronot için dört uzay yürüyüşü planlanmış olup bilimsel gözlem programı, Ay'daki su buzundan örnekler alınmasını da kapsıyordu.

Şubat 2026'da görev planı, alçak Dünya yörüngesinde insanlı bir test uçuşu olarak yeniden düzenlendi. Astronotlar, Orion kapsülünün SpaceX ve Blue Origin'e ait ay iniş araçlarından en az biriyle, mümkünse her ikisiyle de kenetlenmesini test edecek; ayrıca iniş araçlarının itki, yaşam destek ve iletişim sistemlerini deneyecek ve Ay'da kullanılacak yeni uzay tulumlarını — Axiom Uzay Dışı Hareketlilik Ünitesi'ni (AxEMU) — sınayacaktır.

Görev planlayıcıları hem alçak Dünya yörüngesi (LEO) hem de yüksek Dünya yörüngesi (HEO) profillerini değerlendirmektedir. LEO profili NASA'nın Artemis IV'te kullanmak üzere bir Geçici Kriyojenik İtki Parçası'nı (ICPS) elde tutmasına olanak tanırken, HEO profili Ay çevresindeki termal ve operasyonel koşulları daha iyi simüle edecek ve Orion sistemlerini daha kapsamlı biçimde test etmiş olacaktır. Nisan 2026 itibarıyla NASA, görevin yörünge profilini ve bir ya da her iki HLS aracıyla kenetlenip kenetlenmeyeceğini henüz kesinleştirmemiştir; bu kararlar kısmen ticari ortakların geliştirme süreçlerindeki ilerlemeye ve fırlatma takvimine bağlı durumdadır.

Uzay araçları

Space Launch System

Artemis III için SLS roketinin yapım aşaması Aralık 2025.

Space Launch System (SLS), Orion uzay aracını Dünya'dan Ay'a giden bir yörüngeye fırlatmak için kullanılan süper ağır kaldırma kapasiteli bir rokettir. Bu görev için kullanılacak ana parça, RS-25 motorları E2048, E2052, E2054 ve E2057'yi barındıracaktır. Söz konusu motorların tamamı daha önce Uzay Mekiği görevlerinde kullanılmış olup Aerojet Rocketdyne tarafından yeniden işleme tabi tutulmuştur.

Orion

Orion, tüm Artemis görevlerinde kullanılan mürettebat taşıma aracıdır. Mürettebatı Dünya'dan ay yörüngesine taşıyacak, Starship HLS ile kenetlenecek ve mürettebatı Dünya'ya geri getirecektir.

Artemis III'e ait Avrupa Servis Modülü (ESM), ESM-3, Eylül 2024'te Almanya'nın Bremen şehrindeki Airbus tesisinden NASA'ya teslim edilmiştir.

Artemis III görevi için yapım aşamasında olan Orion uzay aracı, Şubat 2022'de.

Ay'a iniş aracı

Çok aşamalı bir tasarım sürecinin ardından NASA, 16 Nisan 2021'de SpaceX'i Starship HLS'i geliştirmek ve mürettebatın gelişinden önce Artemis III görevinde kullanılmak üzere yakın doğrusal halo yörüngesine (NRHO) yerleştirmek üzere seçti. Yerleştirme işlemi, Starship HLS'in NRHO'ya yükseltilebilmesi için önce Dünya yörüngesinde yakıt ikmali yapılmasını gerektirmektedir. Bu yakıt ikmali ise Dünya yörüngesine önceden konuşlandırılmış ve en az 14 tanker uçuşuyla doldurulan bir yakıt deposunu zorunlu kılmaktadır. İki astronot Orion'dan Starship HLS'e geçecek; araç Ay yüzeyine inerek astronotları birkaç gün boyunca destekledikten sonra onları tekrar Orion'a geri taşıyacaktır. Astronotların dönüşünün ardından Starship HLS, güneş merkezli bir yörüngeye gönderilerek imha edilecektir. Ekim 2025'te NASA, SpaceX'in ay iniş aracı geliştirme sürecinde yaşanan gecikmeler nedeniyle Ay'a iniş sözleşmesi için diğer şirketlere de teklif verme imkânı tanıdı.

Kaynakça

  1. 1 2 Artemis Update (Feb. 27, 2026). YouTube. NASA. 27 Şubat 2026.
  2. ↑ Roullete, Joey (20 Ekim 2025). "NASA opens SpaceX's moon lander contract to rivals over Starship delays". Reuters. 17 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2025.
  3. 1 2 Cameron, Claire (27 Şubat 2026). "NASA scraps 2027 Artemis III moon landing in favor of 2028 mission". Scientific American. 7 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2026.
  4. ↑ Bower, Esther (21 Ekim 2025). "NASA threatens to pull SpaceX's Artemis III contract, re-open competition". FOX 35. 23 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2025.
  5. ↑ Loff, Sarah (16 Ekim 2019). "NASA Commits to Future Artemis Missions With More SLS Rocket Stages". NASA. 20 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019. Bu madde, bu kaynaktan alınan kamu malı olan bir metni içermektedir.
  6. ↑ Foust, Jeff (13 Mart 2023). "NASA planning to spend up to $1 billion on space station deorbit module". SpaceNews. 18 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2023.
  7. ↑ Berger [@SciGuySpace] (8 Ağustos 2023). "There has been chatter for awhile that, if there are HLS and/or spacesuit delays, Artemis III could turn into a humans-to-Gateway mission. Gateway being ready, of course, is no slam-dunk either" (Tweet). 8 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2023 – X (eski Twitter) vasıtasıyla.
  8. ↑ Berger, Eric (19 Nisan 2024). "NASA may alter Artemis III to have Starship and Orion dock in low Earth orbit". Ars Technica (İngilizce). 13 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2024.
  9. ↑ Chang, Kenneth (25 Mayıs 2019). "For Artemis Mission to Moon, NASA Seeks to Add Billions to Budget"Sınırlı deneme süresince özgürce erişilebilir, normalde ise abonelik gereklidir. The New York Times. 25 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2019.
  10. ↑ Foust, Jeff (21 Temmuz 2019). "NASA outlines plans for lunar lander development through commercial partnerships". SpaceNews. 1 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2020.
  11. ↑ Howell, Elizabeth (18 Ağustos 2022). "NASA's Artemis 3 mission: Landing humans on the moon". Space.com. 20 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2022.
  12. ↑ "NASA unveils schedule for 'Artemis' 2024 Moon mission". France24. 23 Mayıs 2019. 1 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2019.
  13. ↑ "Artemis III". NASA. 18 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2025.
  14. ↑ Mackenzie, R. J. (4 Mart 2026). "Major Changes to NASA's Artemis III and Artemis IV Missions to the Moon". Discover (dergi) (İngilizce). Erişim tarihi: 8 Nisan 2026.
  15. ↑ Berger, Eric (8 Nisan 2026). "With Orion still flying, NASA is nearing key decisions about Artemis III". Ars Technica (İngilizce). Erişim tarihi: 8 Nisan 2026.
  16. ↑ "RS-25 engine assignments". The Planetary Society (İngilizce). 17 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2023.
  17. ↑ Sloss, Philip (18 Kasım 2025). "L3Harris testing brand new RS-25 engines for future Artemis launches". NASASpaceFlight.com. 16 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2026.
  18. ↑ "ESA delivers again: ESM-3 departs for US to power Artemis III". European Space Agency (Basın açıklaması) (İngilizce). 22 Ağustos 2024. Erişim tarihi: 4 Mart 2026.
  19. ↑ "At Least 15 Starship Launches Needed to Execute Artemis III Lunar Landing" (İngilizce). 13 Mart 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2023.
  20. ↑ Chojnacki, Kent. "Human Landing System" (PDF). NASA. 24 Nisan 2026 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
  21. ↑ Foust, Jeff [@jeff_foust] (31 Ekim 2022). "Kirasich: no plans to reuse the Starship for the Artemis 3 landing. Will dispose of it by putting it on a heliocentric orbit" (Tweet). Erişim tarihi: 31 Ekim 2022 – Twitter vasıtasıyla.

Dış bağlantılar