Atropatena

Atropatena
MÖ 323-MS 226
Atropatena Seleukos İmparatorluğunun vasalığında
Atropatena Seleukos İmparatorluğunun vasalığında
TürSıklıkla Part İmparatorluğu'nun vassalı olan özerk devlet (MÖ 148/7-MS 26)
BaşkentGanzak
Resmî din
Zerdüştçülük
HükûmetMonarşi
Tarihî dönemAntik Çağ
• Kuruluşu
MÖ 323
• Dağılışı
MS 226
Öncüller
Makedonya (antik krallık)

Atropatena (Eski Farsça: Ātṛpātakāna, Grekçe: Ατροπατήνη) veya Medya Atropatena, MÖ 4. yüzyılda çoğu bugünkü İran Azerbaycanı ve İran Kürdistanı olarak bilinen bölgede kurulmuş ve başkenti Gazaka kenti olmuş eski bir krallık. Günümüzdeki Azerbaycan'ın tarihi adı Atropatena'dan kaynaklanmıştır.

Tarihçe

İRAN Azerbaycan'da, Karaköber yaşayış yerinden bulunmuş Atropatena dönemine has saksı kap

MÖ 323'te İskender'in ölümü sonrasında, kurduğu imparatorluğun toprakları İskender'in ardılları (Diadohoi) arasında bölünmüştür. Eski Ahameniş İmparatorluğu'nun bölgesi olan Medya iki eyalete bölünmüştür: güneyde yer alan Büyük Medya (Medya Magna) ve kuzeyde yer alan Küçük Medya (Medya Atropatena). Küçük Medya, tüm Medya'nin eski Ahemeniş valisi ve İskender tarafından atanmış naip Perdikas'ın kayınpederi Atropat'ın kontrolüne geçmiş ve Atropat bölgeye öz ismini vermiştir. Kısa süreden sonra Atropat Selevkos İmparatorluğu'na sadakat ödemeden vazgeçmiş ve Medya Atropatena'yı bağımsız bir krallık yapmıştır. Daha sonra Medya önekini kaybederek, sadece Atropena olarak tanımıştır. Atropat'ın Hanedanı bölgeyi birkaç yüzyıl boyunca, önce bağımsız, sonra Part İmparatorluğu'nun vasalı gibi yönetmiştir. Sonunda Part İmparatorluğu tarafından ilhak olunmuş Atropatena daha sonra Sasani İmparatorluğu'nun kontrolüne geçmiş ve Sasaniler bölgeye yeniden Aturpatakan adını vermiştir. 639 ve 643 yılları arasında Atropatena, Dört Büyük Halifelerden Ömer ibn Hattab'ın yönettiği Hilâfetin kontrolüne geçmiştir. Bu dönemde ayrı bir eyalet oluşturan Atropatena/Aturpatkan, stratejik bakımdan büyük önem taşımış ve son olarak Arapçanın etkisiyle Azerbaycan şeklinde değişime uğramıştır.

Hükümdarlar

Atropatidler ve ya Atropat Hanedanı, Atropatena'da hüküm sürmüş İran kökenli hanedan. Adını ilk Atropatena hükümdarı olan Atropattan almaktadır.

Atropatidler
# Adı Portresi Hüküm süresi
1. Atropat MÖ 321-MÖ 300
2. Bilinmiyor MÖ 300-MÖ 270
3. I Artabazanes MÖ 270-MÖ 220
4. Bilinmiyor MÖ 220-MÖ 85
5. Mithradates MÖ 85-MÖ 66
6. Darius MÖ 66-MÖ 65
7. I Ariobarzanes MÖ 65-MÖ 36
8. Artavasdes MÖ 36-MÖ 31
9. Bilinmiyor MÖ 31-MÖ 20
10. II Ariobazanes MÖ 20-MÖ 6

II. Ariobazanes'ten sonra yönetime Arşaklılar'ın Atropatena kolu geldi.