Bismil

Bismil
Bismil
Bismil
Türkiye haritasındaki yeri
Türkiye haritasındaki yeri

Diyarbakır haritası
Koordinatlar: 37°50′48″N 40°39′58″E / 37.8467°K 40.6661°D / 37.8467; 40.6661
ÜlkeTürkiye
İlDiyarbakır
Coğrafi bölgeGüneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • KaymakamSedat Sezik
 • Belediye başkanıMizgin Ekin (DEM Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam1.679 km²
Rakım546 m
Nüfus
 (2018)
 • Toplam117.674
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu21509
İl alan kodu0412
İl plaka kodu21

Bismil, Diyarbakır ilinin bir ilçesidir. Bismil 2023 yılı itibarıyla nüfus bakımından Diyarbakır ilinin en kalabalık beşinci ilçesidir.

Bismil'de çıkan eski mezar taşları 250-400 yıllıktır. Bunların bir kısmının Konya ve bir kısmının da Musul tarafından geldikleri söylenir. Önceleri köy statüsünde olan Bismil, bir ara nahiye olmuş; Mermer ve Akpınar köyleri de buraya bağlanmıştı. Daha sonra bu teşkilat dağıtılarak adı "Şark" olarak belirlenen bu nahiye merkezden idare olunmuştu.

1926 yılında yapılan idari bölünmede Şark Nahiyesi'nin merkezi bu kez Seyithasan Mahallesi olmuş, Bismil de buraya bağlanmıştır. Daha sonra, tekrar Bismil Nahiyesi oluşturulmuş ve Seyithasan Köyü buraya bağlanmıştır. 1936 yılında da Bismil, Diyarbakır'ın altıncı ilçesi olmuştur. Bismil, ayrıca nüfus bakımından da Ergani'den sonraki en büyük ilçedir.

Coğrafya

Hem karayolu ve hem demiryolu bağlantısı olan ilçede Dicle Nehri, ilçe tarımının hayat kaynağıdır.

Kurtuluş, Fatih, Fırat, Akpınar, Altıok, Dicle, Dumlupınar, Şentepe, Esentepe, Seyrantepe, Tekel ve Ulutürk Mahallesi olmak üzere 12 mahalleden ibarettir.

Merkez ilçeye olan uzaklığı 54 km'dir. İlçenin Diyarbakır iline 48, Batman iline 41, Şanlıurfa iline 199, Mardin iline 94, Ankara iline 1050, İstanbul iline 1500, İzmir iline 1460 ve Bursa iline 1400 kilometre uzaklığı bulunmaktadır. İlçeye bağlı 112 köy, 90 mezraa bulunmaktadır. Tepe, Yukarı Salat ve Ambar beldesi olarak üç beldesi vardır.

Bismil'de yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve yağışlı geçen karasal iklim egemendir. Bismil Ovası yaz mevsiminde Diyarbakır ilinin en yüksek sıcaklıklarının ölçüldüğü yerdir. Bismil'de tarihte ölçülen en yüksek sıcaklık 10 Temmuz 1962 gününde 50,2 derece olarak ölçülmüştür.

İlçenin yüzölçümü 1.679 km²dir. Bismil ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 546 metredir.

Turistik yerler

İlçe, yeni kurulduğu için burada herhangi bir tarihi anıt bulunmamaktadır. Ancak Türkmen Hacı Mahallesi'nde Kabasakal, Sarısakal ve Yedikızlar Türbeleri; Koği, Tepe, Saladum (Seledûn), Matar (Meterê), Köprü ve diğer onlarca mahallede höyükler (yapay tepeler) bulunmaktadır. Aşağı Salat Höyüğü, Abdullahın Düzü ve Salat Cami Yanı bunlardan birkaçıdır.

Galeri

Nüfus

Yıl Toplam Şehir Kır
194030.7372.52128.216
194524.8502.04922.801
195028.9802.52726.453
195532.2843.59628.688
196032.4953.47229.023
196538.0584.44433.614
197045.4629.40336.059
197550.90912.77538.134
198061.51719.05942.458
198576.89424.86252.032
199099.66239.83459.828
2000126.88561.18265.703
2007108.70657.35951.347
2008109.35956.39052.969
2009108.99256.33352.659
2010108.94856.88752.061
2011110.34458.47151.873
2012111.74660.15051.596
2013110.956110.956veri yok
2014112.461112.461veri yok
2015113.725113.725veri yok
2016115.484115.484veri yok
2017116.171116.171veri yok
2018117.674117.674veri yok
2019118.250118.250veri yok
2020118.605118.605veri yok
2021118.592118.592veri yok
2022118.698118.698veri yok
2023119.972119.972veri yok
2024120.093120.093veri yok
2025119.815119.815veri yok

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

Yıl Kadın Nüfusu Erkek Nüfusu
2015 56.986 56.739
2014 56.447 56.014
2013 55.819 55.137
2012 56.282 55.464
2011 55.414 54.930
2010 54.657 54.291

Bu nüfus, 56.739 erkek ve 56.986 kadından oluşmaktadır.

Yüzde olarak ise: %49,89 erkek, %50,11 kadındır.

Yerel Yönetim

SıraDönemBelediye BaşkanıGöreve BaşlamaGörev BitişiPartisiTürü
11963-1965Feyzi Arslan17 Kasım 19631965CHPSeçim Sonucu (Vefat Etti)
21965-1973Reşit Arslan19659 Aralık 1973Adalet PartisiAra Seçim / İki Dönem
31973-1977Muharrem Aksoy9 Aralık 197311 Aralık 1977CHPİlçe Belediyesi
41977-1980Reşit Arslan11 Aralık 197712 Eylül 1980Adalet Partisiİlçe Belediyesi
51980-1984Askerî / Atama Dönemi12 Eylül 198025 Mart 1984Askerî Dönem (Atama)Vali / Kaymakam Ataması
61984-1989Mehmet Merdanoğlu25 Mart 198426 Mart 1989ANAPİlçe Belediyesi
71989-1994Abdurrahman Arslan26 Mart 198927 Mart 1994DYPİlçe Belediyesi (Vefat Etti)
81994-1999H. Mehmet Merdanoğlu27 Mart 199418 Nisan 1999ANAPİlçe Belediyesi
91999-2004M. Salih Yalçınkaya18 Nisan 199928 Mart 2004HADEP / DEHAPİlçe Belediyesi
102004-2009Şükran Aydın28 Mart 200429 Mart 2009DTPİlçe Belediyesi
112009-2014Cemile Eminoğlu29 Mart 200930 Mart 2014BDP1. Dönem
2014-201730 Mart 20144 Şubat 2017DBP2. Dönem (Görevden Alındı)
122017-2019Turgay Gülenç (Kayyum)4 Şubat 201731 Mart 2019İçişleri Bakanlığı AtamasıBelediye Başkan Vekili / Kaymakam
132019-2024Orhan Ayaz31 Mart 201922 Ekim 2019HDPSeçim Sonucu (Görevden Alındı)
Kerem Süleyman Yüksel (Kayyum)22 Ekim 201931 Mart 2024İçişleri Bakanlığı AtamasıBelediye Başkan Vekili / Kaymakam
142024-GünümüzMizgin Ekin31 Mart 2024Devam ediyorDEM Parti[Seçim Sonucu](https://sozcu.com.tr)

Kaynakça

  1. ↑ "BİSMİL KAYMAKAMLIĞI". 14 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2012.
  2. ↑ "Bismil Belediyesi Resmi İnternet Sitesi". 28 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Eylül 2015.
  3. ↑ "Meteoroloji Genel Müdürlüğü". 19 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2014.
  4. ↑ "HGM | Harita Genel Müdürlüğü - Ulusal Haritacılık Kurumu". www.harita.gov.tr. 7 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2025.
  5. ↑ "Bismil Haritası Bismil Nerede". www.haritatr.com. 15 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2026.
  6. ↑  . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016.
  7. ↑  . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  8. ↑  . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  9. ↑  . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
  10. ↑  . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
  11. ↑ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  12. ↑ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  13. ↑ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  14. ↑ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  15. ↑ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  16. ↑ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  17. ↑ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  18. ↑ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  19. ↑ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  20. ↑ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  21. ↑ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  22. ↑ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
  23. ↑ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
  24. ↑ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
  25. ↑ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
  26. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
  27. ↑ "Bismil Nüfusu Diyarbakır". 25 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2016.