Cemil Topuzlu

Cemil Topuzlu
Osmanlı Nafia Nazırı
Görev süresi 2 Nisan 1920 - Temmuz 1920
Yerine geldiği	Mehmet Tevfik Bey
Yerine gelen	Zeki Paşa
35. İstanbul Şehremini
Görev süresi 5 Mayıs 1919 - 28 Şubat 1920
Yerine geldiği	Yusuf Ziya
Yerine gelen	Hayreddin Nedim Göçen
Görev süresi 28 Ağustos 1918 - 15 Aralık 1918
Yerine geldiği	Sezai Selek
Yerine gelen	Yusuf Ziya
Görev süresi 18 Ağustos 1912 - 7 Kasım 1914
Yerine geldiği	Tevfik Türegin
Yerine gelen	İsmet Bey
Kişisel bilgiler
Doğum	18 Mart 1866(1866-03-18) Salacak, Üsküdar, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm	25 Ocak 1958 (91 yaşında) İstanbul, Türkiye
Defin yeri	Zincirlikuyu Mezarlığı
Bitirdiği okul	Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane
Mesleği	Hekim, siyasetçi
Askerî hizmeti
Bağlılığı	Osmanlı İmparatorluğu
Hizmet yılları	1886-1910
Rütbesi	Mirliva

Cemil Topuzlu (18 Mart 1866 - 25 Ocak 1958), Türkiye'de modern cerrahinin kurucusu hekim, yönetici ve eski İstanbul Belediye Başkanı.

Yaşamı

Üsküdar, Salacak Mahallesi'nde dünyaya gelmiştir. Babası İskeçeli, Topuzlu oğullarından Yusuf Ziya Paşa'dır. Annesi Siruzi-zade Kazasker Hacı Tahir Efendi'nin kızıdır ve genç yaşta veremden ölmüştür.

Üsküdar'da Paşakapısı Askeri Rüştiyesi'nde, bir süre Mekteb-i Sultani'de ve sonrasında babasının Şam'a memuriyeti nedeniyle Şam Askeri Rüştiyesi'nde okumuş, 1880 yılında mezun olmuştur. 1881'de Kuleli'deki Mekteb-i Tıbbiye-i Askeriye İdadisi'ni, 1886'da ise Gülhane'deki Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'yi (Mekteb-i Tıbbıye-i Askeriye) bitirdi ve yirmi yaşında yüzbaşı rütbesiyle doktorluk diploması aldı. Diploma numarası 1101'dir. 15 Eylül 1887'de cerrahi uzmanlığı için Fransa'ya (Paris) gönderildi. Üç yıl Paris'te St. Louis Hastanesi'nde asistan olarak çalıştı. 1890'da İstanbul'a döndü ve Haydarpaşa Askeri Hastanesi'nin Hariciye bölümü şefliğine atandı. Ertesi yıl Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'de müderris yardımcısı olarak ders vermeye başladı. 1890 yılında Kloroform anestezisini Türkiye'ye tanıttı. 1891 yılında Şeyhülislam Cemaleddin Efendi’nin kızı Ayşe Aliye ile evlendi. 1894'te de müderris oldu. Zeynep Kamil Hastanesi'ni yeniden düzenledi ve ilk özel hastane olarak hizmete açtı. Şişli Etfal Hastanesi'nde çalıştı, II. Abdülhamid'in saray cerrahlığını yaptı. 1905'te II. Abdülhamid tarafından rütbesi müşirliğe yükseltildi. 1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanından sonra 1909'da çıkarılan Tasfiye-i Rüteb kanunuyla rütbesi Mirlivalığa indirilince 16 Haziran 1910'da askerlikten emekli oldu.

Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane ile Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiye'nin birleştirilerek 1909-10'da Tıp Fakültesi adı altında öğretime geçmesini sağladı; kendisi de bu fakültenin başına getirildi. Rumeli yakasına taşınmasına karşı çıkarak görevinden ayrıldı. 1912'de İstanbul şehremini (belediye başkanı) seçildi. 1914 yılında Fransa'dan davet ettiği Andre Antoine aracılığıyla Türkiye'nin ilk konservatuvarı olan Darülbedayi'yi kurdu. I. Dünya Savaşı yıllarını Cenevre'de geçirdi. İstanbul'a döndükten sonra Mayıs 1919'da ikinci kez İstanbul şehremini seçildi. 20 Mayıs 1919'da kurulan İngiliz Muhipleri Cemiyeti üyeleri arasında yer aldı. Ertesi yıl görevinden ayrıldıktan sonra bir süre Damat Ferid Paşa kabinesinde Nafia Nazırı oldu. Daha sonra hakkında kovuşturma açılacağını öğrenince Fransa'ya gitti. 1924'te Türkiye'ye döndükten sonra resmî görev almadı ve yalnız mesleğiyle ilgili çalışmalar yaptı.

Ölüm yılı olan 1958'de adı Harbiye Açıkhava Tiyatrosu'na verildi.

Eserleri

• Seririyat-ı Cerrahiye (1895); Cerrahî Poliklinik
• Sutures de plaies arterielles (1897); Atardamar Yaralarında Dikiş
• Memoires et observations medicales (1905); Anılar ve Tıbbî Gözlemler
• 32 Sene Evvelki, Bugünkü, Yarınki İstanbul (1944)
• 80 Yıllık Hatıralarım (1951)

Galeri

• 
  11 Ocak 1933 tarihli Cumhuriyet gazetesinde Operatör Cemil Paşa
• 
  Cemil Topuzlu'nun Zincirlikuyu Mezarlığı'nda yer alan mezarı
• 
  Fenerbahçe, Kadıköy'de adının verildiği caddeye ait bir tabela

Kaynakça