Dahme

20. yüzyıl başlarına ait, Bombay'daki (şimdiki Mumbai) Malabar Tepesi'ndeki Dahme'nin çizimi.
Dahme'nin iç görünümü

Dahme ( Farsça: دخمه ), aynı zamanda Sessizlik Kulesi ( Farsça: برجِ خاموشان ) olarak da bilinir, Zerdüştler tarafından ölü bedenlerin toprağı ve diğer doğal unsurları kirletmesini önlemek amacıyla, cesetlerin dış etkenlere maruz bırakılarak çürümesi (yani insan cesetlerinin dış etkenlere maruz bırakılarak çürümesi ) için inşa edilen dairesel, yükseltilmiş bir yapıdır. Leş yiyen kuşlar, genellikle akbabalar ve diğer leş yiyiciler, eti tüketirler. İskelet kalıntıları, daha fazla aşınma ve sürekli parçalanmanın meydana geldiği merkezi bir çukura toplanır.

İran halkları tarafından yapılan ritüelik teşhir.

Zerdüştlerin ölüleri ritüel olarak sergilemesi ilk olarak MÖ 5. yüzyılın ortalarında, Anadolu'daki İranlı gurbetçiler arasında bu geleneği gözlemleyen Antik Yunan tarihçisi Herodot'un Tarihleri'nde belgelenmiştir (ancak kulelerin kullanımından bahsedilmemektedir, zira bu ilk olarak MS 9. yüzyılın başlarında belgelenmiştir). Herodot'un anlatımına göre (Tarihler i.140), Zerdüşt cenaze törenlerinin "gizli" olduğu söylenir; ancak bu törenler ilk olarak ceset bir kuş veya köpek tarafından sürüklendikten sonra gerçekleştirilirdi. Ceset daha sonra balmumu ile mumyalanarak bir hendeğe yerleştirilmiştir.

Perslerin kültürü hakkında yazan Herodot, Perslerin bilge kişilerce gerçekleştirilen ve yine kendi anlatımına göre gizli tutulan cenaze törenlerinden bahseder. Ancak, erkek ölülerin cesetlerini köpeklere ve yırtıcı kuşlara maruz bırakıldığını, daha sonra cesedi balmumuyla kapladıklarını ve ardından gömdüklerini bildiğini yazar. Ahamenişlerin ölüler için uyguladığı gelenek, Baktriya, Soğdya ve Hyrkania bölgelerinde kaydedilmiştir, ancak Batı İran'da kaydedilmemiştir.

Doğu ve Batı İran'da MÖ 5. ve 4. yüzyıllara ait kemikliklerin keşfi, kemiklerin bazen izole edildiğini, ancak ritüel maruz kalma yoluyla ayrılmanın varsayılamayacağını göstermektedir: cesetlerin balmumuyla sarıldığı mezar höyükleri de keşfedilmiştir. Nakş-ı Rüstem ve Pasargad'daki Ahameniş imparatorlarının mezarları da, en azından kemikler toplanana kadar, mezarların açıkta kalmadığını düşündürmektedir. Rivayete göre (Firdevsî tarafından Şehnâme çev. 'Kralların kitabı' dahil edilmiştir) Zerdüşt'ün kendisi Belh'teki (günümüzde Afganistan) bir türbeye gömülmüştür.

Bizans tarihçisi Agathias, Sasani generali Mihr-Mihroe'nin Zerdüşt usulüne göre gömülmesini anlatmıştır: "Mihr-Mihroe'nin maiyeti, cesedi alıp şehrin dışındaki bir yere götürdü ve geleneksel adetlerine göre, köpekler için döküntü ve berbat leş olarak, olduğu gibi, yalnız ve örtüsüz bir şekilde oraya bıraktılar."

Kuleler çok daha sonra icat edilmiş olup ilk olarak MS 9. yüzyılın başlarında belgelenmiştir. Bu uygulamayı çevreleyen cenaze ritüeli geleneklerinin Sasani dönemine (MS 3.-7. yüzyıllar) dayandığı görülmektedir. Bunlar, Şeyst ne Şeyst'in ekinden, iki Rivayat derlemesinden ve iki Saddar'dan ayrıntılı olarak bilinmektedir.

Bu tür bir yapının en eski edebi tanımlarından biri, 9. yüzyılın sonlarına ait Manuşçir Mektupları'nda yer almaktadır ve burada teknik terim olarak astodan 'kemiklik' denmektedir. Zerdüşt geleneğinin 9. ila 10. yüzyıl metinlerinde (sözde " Pehlevi kitapları ") geçen bir diğer terim ise dahmag . En eski kullanımlarında, ölüler için herhangi bir yeri ifade etmekteydi.

Gerekçe

Cesetleri açıkta bırakılmasının doktrinsel gerekçesi, Zerdüşt dininde kutsal sayılan toprak, su veya ateşle temastan kaçınmaktır.

Zerdüşt geleneği, insan ve hayvan cesetlerini (kesilmiş saç ve tırnak parçalarına ek olarak) nasu, yani kirli, kirletici olarak kabul edilir. Özellikle Nasu ceset iblisi (daeva), vücuda hızla girip temas ettiği her şeyi kirlettiğine inanılır. Bu nedenle, Videvdad (Başlığı 'cinlere karşı verilmiş' anlamına gelen bir dinsel kanunu) ölülerin mümkün olduğunca güvenli bir şekilde bertaraf edilmesi için kurallar içerir. Üstelik Vīdēvdād Mezarların ve yükseltilmiş türbelerin de yok edilmesi gerekmektedir.

Kutsal unsurlar olan toprak (zām), su (āpas) ve ateş (ātar) kirlenmesini önlemek için ölülerin cesetleri kulelerin tepesine yerleştirilir ve orada güneşe, leş yiyen kuşlara ve vahşi köpekler gibi leş yiyen hayvanlara maruz bırakılır. Dolayısıyla, 20. yüzyılın başlarında Bombay Parsi topluluğunun bir sekreterinin açıkladığı gibi: " çürüme ve beraberindeki tüm kötülükler ... en etkili şekilde önlenir."

Günümüzde

Yapı ve süreç

Günümüzdeki kuleler, yapım tarzları bakımından oldukça standart olup, kenarları merkezden biraz daha yüksek olmak üzere neredeyse düz bir çatıya sahiptir. Çatı, üç eş merkezli halkaya bölünmüştür: erkeklerin bedenleri dış halkanın etrafına, kadınlar ikinci halkaya ve çocuklar en içteki halkaya yerleştirilmiştir. Ritüel alanına yalnızca nusessalars, Avestaca: nasa a salar -salar kelime öğelerinden oluşan ('bakım görevlisi') ve nasa- ('kirleticiler'), adı verilen özel bir cenaze taşıyıcıları sınıfı girebilir.

Kemikler güneş ve rüzgarla beyazlatıldıktan sonra (bu işlem bir yıla kadar sürebilir), kulenin merkezindeki bir kemik çukurunda toplanırlar; burada kirecin yardımıyla yavaş yavaş parçalanırlar ve geriye kalan malzeme, yağmur suyu akıntısıyla birlikte, çok sayıda kömür ve kum filtresinden süzülerek sonunda denize karışır.

Hindistan'da zehirlenme nedeniyle akbaba popülasyonunda yaşanan ani düşüş, Parsi topluluğunu standart dahmalara alternatifler aramaya yöneltmiştir.

Yezd Dahmesi, İran. Bina artık kullanılmamaktadır.
20. yüzyılın başlarından kalma, İran'daki bir sessizlik kulesinin fotoğrafı.

İran

İran'daki (artık faaliyette olmayan) Yezd Dahmesi'nin merkez çukuru.

İran Zerdüşt geleneğinde, kuleler yerleşim merkezlerinden uzakta, tepelerin veya alçak dağların üzerine inşa edilirdi. 20. yüzyılın başlarında İranlı Zerdüştler, bu uygulamayı yavaş yavaş bırakarak gömülmeyi veya yakılmayı tercih etmeye başlamışlardır.

Sistem değişikliğine yönelik karar üç nedenden dolayı hızlandı: İlk sorun, Dârülfünûn tıp fakültesinin kurulmasıyla ortaya çıktı. İslam, cesetlerin diseksiyonunu gereksiz bir sakatlama biçimi olarak gördüğünden ve bu nedenle yasakladığından resmi kanallar aracılığıyla incelenebilecek ceset bulunmuyordu. Kulelere defalarca girilmiş ve bu durum Zerdüşt topluluğunu oldukça üzmüştür. İkinci olarak, kuleler nüfus merkezlerinden uzakta inşa edilmiş olsa da, kasabaların büyümesi kulelerin artık şehir sınırları içinde olmasına yol açmıştır. Son olarak, Zerdüştlerin çoğu sistemi çağ dışı bulmuştur. anjuman arasında uzun süren görüşmelerin ardından Kirman ve Tahran'daki topluluklar arasında, ikincisi çoğunluğu elde etti ve Tahran'dan yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta Ghassr-e Firouzeh'e (Firouzeh Sarayı) mezarlığı kurulmuştur. Mezarların kenarları taşlarla döşenmiş ve toprakla doğrudan temasını önlemek için çimento ile sıvanmıştı. Kerman'da, yaşlı Ortodoks Zerdüştler, mezarlık inşa edildikten sonra birkaç yıl daha kuleyi korumaya devam etmişlerdir. Yezidi Zerdüştleri, şehrin 1974'te kuleyi kapatmalarını isteyene kadar Sessizlik Kulesi'ni kullanmaya devam etmişlerdir.

Hindistan

19. yüzyılın sonlarına ait, Mumbai'deki (o zamanki adıyla Bombay) Zerdüşt Sessizlik Kulesi'nin bir gravürü.

Hindistan şehirlerinin hızlı genişlemesinin ardından, alçak binalar bugün nüfus merkezlerinin içinde veya yakınında yer alıyor, ancak bahçeler veya ormanlarla metropolün kalabalığından ayrılmış durumdadır. Parsi Zerdüşt geleneğinde, ölülerin dışarı bırakılması aynı zamanda bireyin son hayırseverlik eylemi olarak kabul edilir ve kuşlara aksi takdirde yok edilecek olan şeyi sağlamak anlamına gelir.

20. yüzyılın sonlarında ve 21. yüzyılın başlarında, Hindistan alt kıtasındaki akbaba popülasyonu, 2008 yılı itibariyle %97'den fazla azalmıştır; bu azalmanın başlıca nedeni, 2006 yılında Hindistan hükûmeti tarafından sığırlarda kullanımı yasaklanana kadar 1990'larda hayvancılıkta kullanılmaya başlanan diklofenak ilacının kuşlarda neden olduğu zehirlenmedir. Hayatta kalan az sayıdaki kuş, cesetleri tamamen tüketmekte çoğu zaman yetersiz kalmaktadır. 2001 yılında Hindistan'daki Parsi toplulukları, akbabaların esaret altında yetiştirilmesini ve ayrışmayı hızlandırmak için "güneş yoğunlaştırıcıların" (esas olarak büyük aynalar) kullanımını değerlendiriyordu. Güneş kolektörlerinin sadece açık havalarda çalışması nedeniyle bazıları gömülmeye başvurmak zorunda kalmıştır. Akbabalar eskiden bir cesedi dakikalar içinde ortadan kaldırıyordu ve başka hiçbir yöntem tam olarak etkili olduğunu kanıtlamadı.

Sessizlik Kulelerini kullanma hakkı, Parsi toplumu arasında oldukça tartışılan bir konudur. Bu tesisler genellikle anjumans,. ağırlıklı olarak muhafazakar yerel Zerdüşt dernekleri, tarafından yönetilir. Bunlar genellikle beş rahip de dahil olmak üzere dokuz üyeli bir kuruldan oluşur. Hindistan yasalarına göre, bu dernekler vakıf mülkleri üzerinde iç yetkiye sahiptir ve giriş ve kullanımı verme veya kısıtlama hakkına sahiptir; bunun sonucunda dernekler sıklıkla "karma evlilik" çocuklarının, yani bir ebeveynin Parsi, diğerinin Parsi olmadığı durumlarda, bu mülkleri kullanmasını yasaklamaktadır.

Kuleler, Parsi topluluğu için kutsal mekanlar olarak kullanılmaya devam etmektedir. Siteye organize turlar düzenlenebilir. Üye olmayanlar kulelere giremez; Mumbai'de ziyaretçilere bir kule modeli gösterilmektedir.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 Russell, James R. (1 Ocak 2000). "BURIAL iii. In Zoroastrianism". Encyclopædia Iranica. IV/6. New York: Columbia University. ss. 561-563. ISSN 2330-4804. 17 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2021.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Huff, Dietrich (2004). "Archaeological Evidence of Zoroastrian Funerary Practices". Stausberg, Michael (Ed.). Zoroastrian Rituals in Context. Numen Book Series. 102. Leiden: Brill Publishers. ss. 593-630. doi:10.1163/9789047412502_027. ISBN 90-04-13131-0. ISSN 0169-8834. LCCN 2003055913.
  3. 1 2 3 4 5 Malandra, W. W. (2013). "Iran". Spaeth, Barbette Stanley (Ed.). The Cambridge Companion to Ancient Mediterranean Religions. New York: Cambridge University Press. s. 122. doi:10.1017/CCO9781139047784.009. ISBN 978-0-521-11396-0. LCCN 2012049271.
  4. ↑ Stausberg, Michael (2004). "Bestattungsanlagen". Die Religion Zarathushtras: Geschichte, Gegenwart, Rituale. 3. Stuttgart: Verlag W. Kohlhammer. ss. 204-245. ISBN 978-3170171206.
  5. ↑ "Herodotus iii. Defining the Persians". Encyclopaedia Iranica (online bas.). 29 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2019.
  6. 1 2 Encyclopaedia Iranica, edited by Ehsan Yar-Shater, Routledge & Kegan Paul Volume 6, Parts 1–3, p. 281a.
  7. ↑ Grenet, Frantz (January 2000). "BURIAL ii. Remnants of Burial Practices in Ancient Iran". Encyclopaedia Iranica. IV. ss. 559-561. Fasc. 5–6.
  8. ↑ Falk, Harry (1989), "Soma I and II", Bulletin of the School of Oriental and African Studies, 52 (1), ss. 77-90, doi:10.1017/s0041977x00023077
  9. ↑ Boyce, Mary (31 Ekim 2011). "CORPSE, disposal of, in Zoroastrianism". Encyclopaedia Iranica. VI. ss. 279-286. Fasc. 3. Agathias described at second hand the disposal of the body of the Persian general Mihr-Mihrōē, who died in 555: 'Then the attendants of Mihr-Mihrōē took up his body and removed it to a place outside the city and laid it there as it was, alone and uncovered according to their traditional custom, as refuse for dogs and horrible carrion birds'Şablon:Hairspace
  10. 1 2 Boyce, Mary (1975). "The Zoroastrian Funeral Rites". A history of Zoroastrianism: Early period. 1. Leiden: Brill. ss. 156-165, 325-330. doi:10.1163/9789004294004_014. ISBN 9789004294004.
  11. ↑ Brodd, Jeffrey (2003). World Religions. Winona, MN, USA: Saint Mary's Press. ISBN 978-0-88489-725-5.
  12. 1 2 Modi, Jivanji Jamshedji (1928), The Funeral Ceremonies of the Parsees (Monograph) (Fourth bas.), Anthropological Society of Bombay, 7 Şubat 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi9 Eylül 2005 Geçersiz |mod=cs1 (yardım)
    • Modi, Jivanji Jamshedji (2011). Peterson, Joseph H. (Ed.). The Religious Ceremonies and Customs of the Parsees (PDF). Kasson, Minnesota, US: Avesta.org. ss. 55-58.
      • In the explanation quoted, Modi quotes from a "short description of the tower with a plan as given by Mr. Nusserwanjee Byrawjee, the late energetic Secretary of the public charity funds and properties of the Parsi community." (p. 57).
  13. ↑ Sunavala, Nergish (28 Ekim 2014). "Defunct Tower of Silence lives on in the heart of an Andheri residential colony". The Times of India (İngilizce). Erişim tarihi: 1 Mayıs 2022.
  14. ↑ Gulzeb, Sonia (4 Mayıs 2024). "'Our culture is dying': vulture shortage threatens Zoroastrian burial rites". The Guardian (İngilizce). ISSN 1756-3224. OCLC 60623878. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2024.
  15. 1 2 3 Boyce, Mary (1979), Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices, London: Routledge, pp. 221–222
  16. ↑ Aramesh, Kiarash (30 Mayıs 2009). "The Ownership of Human Body: An Islamic Perspective". Journal of Medical Ethics and History of Medicine. 2: 4. PMC 3713940 Özgürce erişilebilir. PMID 23908718.
  17. ↑ Deboo, Malcolm Minoo. A Zoroastrian Educational Institute. 2015.
  18. ↑ Shokoohy, Mehrdad. The Zoroastrian towers of silence in the ex-Portuguese colony of Diu. Bulletin of the Asia Institute 21 (2007): 61-78.
  19. ↑ Kestenberg Amighi, Janet (2022). The Zoroastrians of Iran: A history of transformation and survival. Mazda Press.
  20. ↑ Tait, Malcolm (10 Ekim 2004). "India's vulture population is facing catastrophic collapse and with it the sacrosanct corporeal passing of the Parsi dead". The Ecologist. 27 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi.
  21. ↑ Adam, David (31 Ocak 2006). "Cattle drug blamed as India's vultures near extinction". The Guardian.
  22. ↑ Swan, Gerry; Naidoo, Vinasan; Cuthbert, Richard; ve diğerleri. (January 2006). "Removing the threat of diclofenac to critically endangered Asian vultures". PLOS Biology. 4 (3): e66. doi:10.1371/journal.pbio.0040066 Özgürce erişilebilir. PMC 1351921 Özgürce erişilebilir. PMID 16435886.
  23. ↑ Srivastava, Sanjeev (18 Temmuz 2001), "Parsis turn to solar power", BBC News South Asia, 30 Haziran 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi9 Eylül 2005
  24. ↑ Palsetia, Jesse S. (2001). "Epilogue: Identity and the Present-Day Parsis". The Parsis of India: Preservation of identity in Bombay city. Leiden: Brill. ss. 320-337. ISBN 9789004491274.
  25. ↑ "My Visit To The Tower Of Silence Helped Me Come To Terms With Death". 26 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2020.
  26. ↑ "Citizen groups oppose heritage tour of Parsi Tower of Silence". Hindustan Times. New Delhi, India: HT Digital Streams Ltd. 10 Aralık 2016.
  27. ↑ Tower of Silence, Sky Burial and Birds of Prey
  28. ↑ "Protests don't hinder heritage walk at Tower of Silence". Hindustan Times (İngilizce). 12 Aralık 2016.

Konuyla ilgili yayınlar

Wikimedia Commons'ta Dahme ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.