Deepfake

Deepfake tekniği kullanılarak oluşturulmuş yüzler

Deepfake veya derin düzmece; yapay zekâ tabanlı araçlar veya ses-video düzenleme yazılımları kullanılarak düzenlenmiş veya oluşturulmuş gerçeği taklit eden görüntüler, videolar veya seslerdir. Gerçek veya kurgusal kişileri tasvir edebilirler ve genellikle çeşitli medya öğelerini yeni bir medya eserine birleştirerek yapay zeka sistemleri tarafından oluşturulan medya türü olan yapay (sentetik) medyanın bir biçimi olarak kabul edilirler. Sıklıkla, otomatik kodlayıcılar ve üretken çekişmeli ağlar (GAN'lar) olarak bilinen makine öğrenme tekniklerini kullanarak mevcut medyanın kaynak medya üzerinde birleştirilmesi ve üst üste konması ile üretilirler.

Rusya devlet başkanı Vladimir Putin'in deepfake ile oluşturulmuş bir videosu. Videoda Amerikalıları seçim müdahalesi ve artan siyasi bölünme konusunda uyarıyor.
Kim Jong-un'un deepfake ile oluşturulmuş bir videosu

Deepfake, ünlülerin sahte pornografik videolarında, intikam pornosunda, siyasi liderlerin konuşmalarında, sahte haberlerde, aldatmacalarda ve finansal sahtekarlıklarda kullanıldığı için yaygın ilgi görmüştür. Bu tarz kullanımların tespit edilmesi ve sınırlandırılması için hem endüstri hem de hükûmetten tepkiler gelmiştir. Deepfake teknolojisinin kullanılmasına olanak sağlayan yazılımlardan birisi FaceApp'tir. FaceApp, gülümseme, daha genç görünme, daha yaşlı görünme veya cinsiyet değiştirmek gibi özelliklere sahiptir. Böylece kişinin yüz görüntüsünü değiştirebilir.

Etimoloji

Deepfake, "deep learning" (derin öğrenme) ve "fake" (sahte) kelimelerden türetilmiş bir birleşik kelimedir. Kelime Türkçede "derin düzmece" şeklindeki anlamsal çevirisiyle de kullanılmaktadır. Ayrıca özellikle akademik kaynaklarda "derin sahte" sözcüğünün de tercih edildiği görülmektedir.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. 1 2 3 Eşi̇tti̇, Şaki̇r (2024). "Yapay Zeka, Deepfake (Derin Düzmece) ve Dezenformasyon Çağında Gazetecilik".
  2. 1 2 Çalışır, Gülsüm; Kılıç, Tuğçe Aydoğan; Aksoy, Fatih (24 Aralık 2025). Yapay Zekâ ile Dönüşen İletişim Pratikleri. Eğitim Yayinevi. ISBN 978-625-385-581-9.
  3. 1 2 Han, Ahmet Kasım (13 Mayıs 2023). "İnce ve falsolu…". 16 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2026.
  4. 1 2 "Yapay zekâ ile büyüyen yeni tehdit: Grokking | Magazin Bülten". 16 Ocak 2026. 13 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2026.
  5. ↑ Çay, Simit (25 Ağustos 2025). "Derin düzmece mi yoksa derin sahte mi?". Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri. 20 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2026.
  6. ↑ Aydın, Suzan; Özen, Zeki (24 Aralık 2024). "Güncel Deepfake Video Algılama Yöntemleri Üzerine Bir Literatür İncelemesi". Bilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Dergisi. 17 (2): 142-155. doi:10.54525/bbmd.1460699. ISSN 3023-7459.
  7. ↑ Kalpokas, Ignas; Kalpokiene, Julija (2022). "Deepfakes". SpringerBriefs in Political Science. doi:10.1007/978-3-030-93802-4. ISSN 2191-5466.
  8. ↑ Berry, David M. (1 Ekim 2025). "Synthetic media and computational capitalism: towards a critical theory of artificial intelligence". AI & SOCIETY (İngilizce). 40 (7): 5257-5269. doi:10.1007/s00146-025-02265-2. ISSN 1435-5655.
  9. ↑ Schwartz, Oscar (12 Kasım 2018). "You thought fake news was bad? Deep fakes are where truth goes to die". The Guardian (İngilizce). 16 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2018.
  10. ↑ PhD, Sven Charleer (17 Mayıs 2019). "Family fun with deepfakes. Or how I got my wife onto the Tonight Show". Medium (İngilizce). 11 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2019.
  11. ↑ "What Are Deepfakes & Why the Future of Porn is Terrifying". Highsnobiety (İngilizce). 20 Şubat 2018. 14 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2018.
  12. ↑ "Experts fear face swapping tech could start an international showdown". The Outline (İngilizce). 16 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2018.
  13. ↑ Roose, Kevin (4 Mart 2018). "Here Come the Fake Videos, Too". The New York Times (İngilizce). ISSN 0362-4331. 18 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2018.
  14. ↑ "Adversarial Learning of Deepfakes in Accounting" (İngilizce). arXiv:1910.03810 Özgürce erişilebilir.
  15. ↑ Karakoç, Elif; Zeybek, Burcu (30 Ocak 2022). "Görmek İnanmaya Yeter Mi? Görsel Dezenformasyonun Ayırt Edici Biçimi Olarak Siyasi Deepfake İçerikler". Öneri Dergisi. 17 (57): 50-72. doi:10.14783/maruoneri.908542. ISSN 1300-0845. 5 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi29 Ekim 2022.
  16. ↑ Clarke, Yvette D. (28 Haziran 2019). "H.R.3230 - 116th Congress (2019-2020): Defending Each and Every Person from False Appearances by Keeping Exploitation Subject to Accountability Act of 2019". www.congress.gov. 17 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2019.
  17. ↑ "Join the Deepfake Detection Challenge (DFDC)". deepfakedetectionchallenge.ai. 12 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2019.
  18. ↑ Engin Dinç. "DeepFake Teknolojisi ve Dezenformasyonda Kullanılabilecek Zararlı Yapısı Hakkında Araştırma ile Hukuki Düzenleme Gereksinimleri" (PDF). Rapor. Uluslararası Sosyal Medya Derneği. 12 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 12 Ağustos 2021.
  19. ↑ Brandon, John (16 Şubat 2018). "Terrifying high-tech porn: Creepy 'deepfake' videos are on the rise". Fox News (İngilizce). 15 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2018.
  20. ↑ Yıldırım, Akın; Yolcu, Ergün (28 Haziran 2022). "Sahte Ne Kadar Derin? Derin Sahte (Deepfake) Kavramının İzini Youtube Üzerinden Sürmek". Elektronik Cumhuriyet İletişim Dergisi. 4 (1): 63-74. doi:10.54089/ecider.1110865. ISSN 2667-4246.
  21. ↑ Demircan, Birol (30 Eylül 2021). ""Gördüğün Her Şeye İnanma": Derin Sahte Çalışmaları Üzerine Bir Doküman Analizi". TRT Akademi. 6 (13): 728-747. doi:10.37679/trta.969162. ISSN 2149-9446.
  22. ↑ Tahaoglu, Gul; Kılıç, Muhammed; Üstübioğlu, Beste; Ulutaş, Güzin (30 Nisan 2024). "Derin Sahte Ses Manipülasyonu Tespit Sistemleri Üzerine Bir Derleme". Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 29 (1): 353-402. doi:10.53433/yyufbed.1358880. ISSN 1300-5413.

Dış bağlantılar