Bu maddedeki üslubun, ansiklopedik bir yazıdan beklenen resmî ve ciddi üsluba uygun olmadığı düşünülmektedir. |


Köçürme Oyun Ailesinden bir oyun olan Dokuz Korgol veya Kırgızistan Türkçesi ile Tokuz Korgool; dünyada Mankala adıyla, Moğolistan'da Eson Korgool adıyla, Kazakistan'da Tokuz Kumalak veya Dokuz Kumalak adıyla, Türkiye'nin değişik yörelerinde Mankala, Mangala, Kale, Altı ev, Pıç, Meneli Taş, Evcik, Mere köçtü, Melle gayası ve benzeri farklı adlarla bilinen, çobanların oynadığı çok eski bir Türk zekâ oyunudur. Korgool, kurumuş keçi dışkısı demektir. Oyun, yere kazılan veya oyun tahtasındaki kuyulardaki küçük taşların birbirlerine aktarılması şeklinde oynanmaktadır. Karşılıklı dokuzar kuyu ve iki oyuncunun iki ana haznesi ile toplam 20 hazneden oluşan oyun tahtasında her oyun kuyusundaki dokuzar taşın belli bir stratejiye dayalı olarak saat yönünde kuyulara aktarılmasıyla devam etmektedir. Sonuçta hangi oyuncu daha çok korgool almışsa o oyunu kazanmıştır. Kırgız Profesör Marat Saralayev'in ifadesine göre Kasparov Dokuz Korgool ustasına bu oyunda yenilmiştir. Oyun matematikle çok ilgili bir oyundur. Arslan Küçükyıldız'ın belirttiğine göre Dünyada Köçürme oyununu betimleyen genel ad Mankala sözü Minkale (Binkale) sözünden gelmektedir. Köçürme adı da Kaşgarlı Mahmud'un Divanı Lügat-it Türk kitabında oyunu anlatmasından gelmektedir. Onun anlattığı oyun yedişer kuyu ile oynanır. Kaşgarlı Mahmud oyunun bir adının da "Ondört" olduğunu belirtmektedir. Dokuz Korgol her oyunun dokuzar kuyu ve dokuzar taş (veya korgool) ile oynanmasından ötürüdür. Oyunun dünyadaki yaygın adlarından biri de Kaleh veya Kale'dir. Türkler çok eski oyunlarını alıp tektipleştirmekte yavaş davranmışlar, bunun üzerine yabancılar da bu oyunu, benzerlerine bakarak, Afrika'ya, Araplara vb. mâl ederek, oyunun internet de dahil her türlü geliştirilmiş ögesini, kitabını, oyun tahtasını vs. piyasaya sürmüşler ve telif hakları elde etmişlerdir. Günümüzde Kırgızistan ve Kazakistan'da bu oyunun kulüpleri, federasyonları kurulmaya ve yarışmalar yapılmaya başlanmıştır.